ABD’li oyuncak devi Hasbro’nun, popüler İngiliz animasyon çocuk dizisi Peppa Pig’de yapay zekâ kullanmaya hazırlandığı bildiriliyor; özellikle de sözleşmelere eklenen bir madde ciddi soru işaretlerine yol açtı.
Tepkilerin odağında, çocuk oyuncularla yapılan sözleşmelere yeni bir yapay zekâ maddesi eklendiği iddiası var. As Deadline (kaynak İngilizce)’ın haberine göre bu madde, genç oyunculardan seslerinin haklarını “markaya ait tüm ticari unsurlarda” kullanılmak üzere yapay zekâya devretmelerini şart koşuyor.
Teknik olarak bu madde, Hasbro’ya çocuk oyuncuların seslerini yapay zekâ teknolojisiyle klonlayıp yeniden üretme ve bunları tanıtım da dahil olmak üzere çeşitli amaçlarla süresiz kullanma yetkisi verebilir.
Genç Oyuncular Ajansları Derneği (AYPA) öncülüğünde, aralarında ajanların da bulunduğu yaklaşık bin sektör profesyoneli, “uluslararası bir çocuk markasında” kullanılan tartışmalı yapay zekâ hükümlerini kınayan bir açık mektuba imza attı.
Mektupta Peppa Pig ya da Hasbro’nun adı açıkça geçmiyor. Ancak kaynaklar, Deadline’a yaptıkları açıklamada, metnin şirketin büyük ilgi gören çizgi dizisine atıfta bulunduğunu söylüyor.
“Son dönemde, uluslararası bir çocuk markasının fikri mülkiyet haklarına sahip ve uzun soluklu bir animasyon dizi üreten büyük bir stüdyo, çocuk seslendirme sanatçılarına, yapay zekâ kullanımını kabul etmelerini şart koşan sözleşmeler sundu; böylece stüdyoya, markaya ait tüm ticari unsurlarda çocuğun sesini kullanma imkânı tanınıyor,” diyor mektupta.
“Bu maddeyi sözleşmeden çıkarmayı reddetmeleri ve ‘ya kabul et ya da vazgeç’ tavrını takınmaları, bizi bu mektubu kaleme almaya itti; böylece bunun kabul edilmeyeceğini açıkça ifade etmek ve konuyu daha geniş bir sektörün dikkatine sunmak istedik.”
Mektupta, “icracının bir çocuk olduğu durumlarda rızanın azami özenle ele alınması gerektiği” vurgulanıyor; zira “çocuklar tam anlamıyla bilgilendirilmiş hukuki rıza veremez ve bir ebeveyn ya da vasinin onayı, bir çocuğun sesinin süresiz biçimde kaydedilmesi, klonlanması, yapay zekâ modellerinin eğitilmesinde kullanılması ya da yeniden kullanılmasına hiçbir zaman genel bir lisans olarak görülmemelidir.”
Sonuç bölümünde ise şu ifadeler yer alıyor: “Bir çocuğun sesini içeren tüm anlaşmalar, yapay zekâ kullanımından bütünüyle muaf olmalıdır. Hiçbir çocuğun gelecekteki mesleki kimliği, sonuçlarını anlayabilecek yaşa gelmeden önce oluşturulmuş bir yapay zekâ modeli tarafından şekillendirilmemelidir. Çocuk oyunculardan ses haklarından süresiz ve sınırsız biçimde vazgeçmelerini talep eden tüm sözleşmeleri reddediyoruz.”
Hasbro, Variety’ye yaptığı açıklamada (kaynak İngilizce) mektuptan haberdar olduğunu doğruladı ve “çocuk oyuncuların korunmasının Hasbro’nun kurumsal kimliğinin temelinde yer aldığını” belirtti. Şirket ayrıca, “Sektörde yapay zekâya ilişkin standartlar gelişmeye devam ederken, bu meseleyle sorumlu ve şeffaf bir şekilde ilgilenmeye kararlı olduklarını” ifade etti.
Endişeler artarak sürüyor; zira seslendirme alanındaki yapay zekâ maddeleri kaygı verici biçimde yaygınlaşıyor.
Açık mektupta belirtildiği üzere bu maddeler, oyuncuların seslerinin klonlanmasına, yapay zekâ modellerinin bu verilerle eğitilmesine ve yapay ses kayıtları üretilmesine imkân tanıyor; ayrıca yapım şirketlerinin, seslendirme sanatçılarının verilerini izin almadan ya da telif ödemeden üçüncü taraflara satmasına veya lisanslamasına da kapı aralayabiliyor.
Peppa Pig, 2004 yılında Birleşik Krallık’ta yayımlanmaya başladı ve kısa sürede uluslararası bir fenomene dönüştü. Hasbro, 2019’da Entertainment One’dan tüm Peppa Pig markasını, 3,8 milyar dolar olduğu bildirilen bir bedelle satın aldı.
