Katılım bankacılığı sisteminde elde edilen tüm gelirlerin katılma hesaplarına aktarılıp aktarılmadığı merak edilen konular arasında yer alıyor. Katılma hesaplarının işleyişi, kâr paylaşım sistemi ve bankanın kendi sermayesiyle elde ettiği gelirlerin nasıl değerlendirildiği, faizsiz finans sistemi kapsamında belirlenen esaslara göre yürütülüyor.
Katılım bankalarında kâr paylaşım sistemi, fonun hangi kaynaktan elde edildiğine göre farklılık gösteriyor. Bankanın kendi öz kaynaklarıyla yaptığı işlemler ile katılma hesaplarında toplanan fonlarla gerçekleştirilen finansman işlemleri birbirinden ayrı değerlendirilirken, elde edilen gelirlerin paylaşım yöntemi de bu ayrıma göre belirleniyor.
KATILIM BANKASI YAPTIĞI HER İŞTEN KAZANDIĞI KÂRI KATILMA HESAPLARINA TAMAMEN AKTARIYOR MU?
Katılım bankaları elde ettikleri tüm kârı katılma hesaplarına aktarmıyor. Bankanın kendi öz sermayesiyle gerçekleştirdiği yatırımlar, ticari faaliyetler veya üstlendiği taahhütlerden elde edilen gelirler doğrudan bankaya ait oluyor. Bu işlemlerde katılma hesaplarının oluşturduğu kâr-zarar havuzu kullanılmadığı için hesap sahiplerinin bu gelirler üzerinde herhangi bir payı bulunmuyor.
Katılma hesaplarına dağıtılan kâr ise yalnızca bu hesaplarda toplanan fonlarla gerçekleştirilen finansman işlemlerinden elde edilen kazançlardan oluşuyor. Başka bir ifadeyle, katılma hesabı sahiplerine ödenen kâr payı, bankanın genel gelirlerinden değil, katılma hesaplarının dahil olduğu havuzun performansına göre hesaplanıyor. Böylece hem bankanın kendi sermayesi hem de müşterilerin fonları ayrı esaslarla değerlendiriliyor.
KATILMA HESABINDA KÂR NASIL BELİRLENİR?
Katılma hesaplarında getiriler, fonların değerlendirildiği ticari işlemler sonucunda oluşan kâra göre hesaplanır. Kâr oranı hesap açılışında kesin olarak belirlenmez ve vade sonunda netleşir.
Katılma hesabı, katılım bankalarının faizsiz bankacılık ilkeleri doğrultusunda sunduğu ve belirli bir vade boyunca değerlendirilen fonların kâr-zarar ortaklığı esasına göre işletildiği hesap türüdür. Bu hesaplarda sabit faiz veya önceden garanti edilmiş bir getiri bulunmaz. Hesap sahipleri, yatırdıkları fonların değerlendirilmesi sonucunda oluşan kâra veya oluşabilecek zarara ortak olur.
Katılım bankaları, katılma hesaplarında toplanan fonları ticaret, üretim, hizmet ve çeşitli finansman işlemlerinde değerlendirir. Bu faaliyetlerden elde edilen kazanç, ilgili havuzdaki hesap sahipleri ile banka arasında önceden belirlenen paylaşım oranlarına göre dağıtılır. Böylece getiriler, yapılan ticari faaliyetlerin sonucuna bağlı olarak şekillenir.
Katılma hesapları Türk lirası, döviz veya altın cinsinden açılabiliyor. Vade seçenekleri bankaya göre değişmekle birlikte genellikle bir ay, üç ay, altı ay, bir yıl ve daha uzun süreli hesaplar oluşturulabiliyor. Hesap türüne göre ara dönemlerde kâr payı alınabilen veya farklı yatırım seçenekleri sunan uygulamalar da bulunabiliyor.
Vadeli mevduatta banka belirli bir faiz oranını taahhüt eder. Katılma hesabında ise faiz uygulanmaz; getiriler kâr-zarar ortaklığı esasına göre oluşur.
