Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nde gözler yalnızca Rusya-Ukrayna savaşı ve savunma harcamalarına çevrilmedi. Avustralya merkezli The New Daily'nin yayımladığı habere göre ABD Başkanı Donald Trump, uzun süredir gündeme getirdiği Grönland çıkışını zirvede yeniden dile getirerek NATO içinde yeni bir diplomatik gerilimin fitilini ateşledi. Trump, yaptığı açıklamada, "Grönland ABD tarafından kontrol edilmeli, Danimarka tarafından değil" ifadelerini kullandı. ABD Başkanı, Danimarka'nın Grönland'a yeterince yatırım yapmadığını öne sürerken, adanın Amerika'nın ulusal güvenliği açısından vazgeçilmez önemde olduğunu savundu. Trump, Rusya ve Çin'in Arktik bölgesindeki faaliyetlerini gerekçe göstererek Grönland'ın stratejik öneminin her geçen gün arttığını söyledi.
DANİMARKA'DAN ANINDA YANIT
Trump'ın açıklamaları Kopenhag'da gecikmeden karşılık buldu. NATO Zirvesi'nde konuşan Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ülkesinin yalnızca NATO topraklarını değil, Danimarka Krallığı'nın tüm unsurlarını savunmaya hazır olduğunu belirterek Grönland'ın pazarlık konusu olmadığını açık şekilde ifade etti. Frederiksen, "NATO'nun her karış toprağını, buna Danimarka Krallığı da dahil, savunmaya hazırız" diyerek Washington'a dolaylı mesaj gönderdi. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen de ABD ile temasların sürdüğünü, Washington'ın güvenlik kaygılarının mevcut savunma anlaşmaları çerçevesinde çözülebileceğini söyledi. Yetkililer, Grönland'ın statüsünün tartışmaya açık olmadığını vurguladı.
NEDEN GRÖNLAND?
Dünyanın en büyük adası olan Grönland, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bir bölge olmasına rağmen son yıllarda küresel güç rekabetinin merkezlerinden biri haline geldi. Arktik'te buzulların erimesiyle birlikte yeni deniz ticaret yollarının açılması, zengin nadir toprak elementleri rezervleri ve bölgenin Rusya ile Kuzey Amerika arasındaki stratejik konumu, Grönland'ın jeopolitik değerini önemli ölçüde artırdı.
UZAY ÜSSÜ VAR
ABD'nin adada uzun yıllardır Pituffik Uzay Üssü olarak bilinen önemli bir askeri tesisi bulunuyor. Buna rağmen Trump, mevcut askeri varlığın yeterli olmadığını savunarak Grönland üzerinde daha doğrudan bir Amerikan kontrolü kurulması gerektiğini dile getiriyor. Uzmanlar ise ABD'nin zaten adada geniş askeri erişime sahip olduğunu ve ilave egemenlik talebinin güvenlikten çok siyasi bir mesaj niteliği taşıdığını değerlendiriyor. Trump'ın Grönland konusundaki ısrarı yeni değil. İlk başkanlık döneminde de adayı satın alma fikrini gündeme getiren Trump, Danimarka'nın bu öneriyi reddetmesi üzerine iki ülke arasında ciddi diplomatik kriz yaşanmasına neden olmuştu. İkinci başkanlık döneminde de Grönland'ı Amerikan güvenliği için vazgeçilmez olarak tanımlayan Trump, NATO Zirvesi'ni bu mesajını yeniden vermek için değerlendirdi.
GÖRÜŞ AYRILIKLARI
Trump ayrıca Avrupa'nın savunma konusunda ABD'ye aşırı bağımlı olduğunu savunarak müttefiklerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini yineledi. Bu açıklamalar, NATO liderlerinin birlik ve dayanışma mesajı vermeye çalıştığı zirvede dikkatleri yeniden Washington ile bazı Avrupa başkentleri arasındaki görüş ayrılıklarına çevirdi. Diplomatik kaynaklara göre Trump'ın açıklamalarının kısa vadede Grönland'ın statüsünü değiştirmesi beklenmiyor. Ancak ABD Başkanı'nın konuyu uluslararası platformlarda sürekli gündeme taşıması, hem Danimarka hem de Avrupa Birliği açısından yeni bir diplomatik baskı unsuru oluşturuyor.
[email protected]
Kaynak: Web Özel
