Orta Doğu’da kaos ortamının sona erecek olması ve petroldeki gerileme, Türkiye ekonomisine “yaz mevsimini” getirecek. Enerji başta olmak üzere enflasyonist baskıların hafiflemesi ve turizm kaynaklı döviz girişinin artması TL’ye destek olacak. “Daha düşük cari açık” beklentisi de öne çıkarken, TCMB’nin yaz aylarında önce %37 olan politika faizine dönebileceği, ardından faiz indirimlerine başlayabileceği ifade ediliyor.
TÜRKİYE GAZETESİ/Ö. Faruk Bingöl- Orta Doğu’da 3,5 aydır devam eden gerilimin ardından “anlaşma” haberi, Türkiye ekonomisi için de oldukça kritik öneme sahip. ABD ve İran’ın “19 Haziran Cuma günü savaşı bitirecek bir anlaşmaya imza atacağının” açıklanması, petrol fiyatlarını son 3 ayın dibine taşıyarak piyasalardaki iyimserliği artırdı.
Enerji ithalatçısı olan Türkiye için petrol fiyatlarındaki düşüşün, makroekonomik dengeler açısından “destekleyici” bir faktör olarak öne çıkması bekleniyor.
120 DOLARDAN 83 DOLARA…
“Anlaşma” haberi, Merkez Bankasının geçen hafta politika faizinde %37’de “bekle-gör” konumunu korumasının hemen arkasından geldi. Geçen hafta %-6,5 gerileyen petrol, bu haftaya da %-3’ü aşan düşüşle başladı. Savaşın ardından 120 dolar sınırına kadar yükselen petrol artık 83,50 dolar sınırına yakın seyrediyor.
Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışlarının artması ile birlikte petrol fiyatlarında da ivme kaybının süreceği beklentisi, piyasanın “yeni normali” olarak bugünden itibaren öne çıkmaya başlıyor.
ENFLASYON YÜKSELMİŞTİ
Savaşın başladığı mart başından bu yana dünya ülkeleri gibi Türkiye de ciddi bir sınavdan geçti. Enflasyon, nisanda aylık bazda %4,18 ile zirve yaptıktan sonra mayısta %1,71 olarak gerçekleşti. Martta %30,87 olan yıllık TÜFE ise geçen ay %32,61’e yükseldi.
Türkiye’de nisanda cari denge ise 5,7 milyar dolar açık verdi. 12 aylık cari açık 37 milyar dolar olarak gerçekleşti. Yükselen petrol fiyatlarının etkisini çıkardığımızda, enerji ve altın hariç cari denge nisanda 319 milyon dolar fazla verdi. Altın ithalatında son dönemde yaşanan gerileme, petrol kaynaklı enerji ithalatındaki faturayı bir miktar düşürdü.
Bu dönemde TCMB’nin sıkı para politikası ve döviz piyasalarını etkin yönetimi ile Türk lirasında stabil görünüm tesis edildi. Zaman zaman rezervler de devreye girdi. Mart başında 44,42 TL olan dolar/TL kuru geçen haftayı 46,25 TL’den tamamladı.
Orta Doğu’da “kaos sonrası” dönemde dikkatler yeniden Türkiye ekonomisine çevrildi. Özellikle petrol fiyatlarındaki düşüş, Türkiye için “daha az döviz ihtiyacı” anlamına geliyor. Bu da “kurlar üzerindeki baskının hafiflemesi” ve “cari dengede daha az açık” beklentisini güçlendiriyor.
Bu denklemin, enflasyonda yukarı yönlü risklerin azalmasını beraberinde getirebileceği ve nihayetinde faiz indirimi patikasına dönüşü de sağlayabileceği ifade ediliyor.
TCMB’nin geçen haftaki faiz kararının ardından Yapı Kredi tarafından yapılan analizde, enerji maliyetlerinin, Orta Doğu’da anlaşma halinde düşüş yönünde ilerleyebileceğine dikkat çekilerek “Bu durumda TCMB tarafında gevşeme döngüsü gündeme gelebilir” görüşüne yer verildi.
Kuveyt Türk Yatırım’ın raporunda ise “Enflasyon beklentilerdeki düzelmenin devam etmesi koşuluyla faiz indirimi döngüsünün 10 Eylül toplantısında 100 baz puan ile başlayabileceği görüşündeyiz” denildi ve yıl sonu politika faizi beklentisi %34 olarak öngörüldü.
Yabancılardan da gelen son raporlarda, Orta Doğu'da olumlu gelişmeler yaşanması durumunda Türkiye'ye yönelik risk algısında ciddi rahatlama olacağı ve yaz aylarında turizm kaynaklı döviz girdisi artacağı içim TCMB’nin rahat olacağı ifade ediliyor.
Ekonomist Banu Kıvcı Tokalı, şok gelişmeler olmadığı sürece faiz artırımının gündemde olmadığını ve eylülden itibaren faiz indirimlerinin başlayabileceğini öngördü.
Öte yandan TCMB tarafından son açıklanan haziran ayına ilişkin piyasa katılımcıları anketinde, yıl sonu için;
- TÜFE beklentisi %29,14,
- Dolar/TL tahmini 51,4692,
- Cari açık öngörüsü de 49,2 milyar dolar olarak gerçekleşti.
