İran makamları, İsfahan kentindeki Şehit Alikhani Meydanı'nda iki protestocuyu halka açık şekilde idam etti. İnfaz öncesinde, gece boyunca bölgede yoğun güvenlik önlemleri alındığı, meydan çevresinde toplanan siviller ile güvenlik güçleri arasında kısa süreli çatışmalar yaşandığı bildirildi.
İran yargısına bağlı Mizan haber ajansı ile devlet bağlantılı Fars haber ajansının aktardığına göre, Amirhossein Safari Hosseinabadi ve Abolfazl Sepahi Badjiani isimli iki kişi, salı sabahı İsfahan'ın Malekşehr bölgesinde idam edildi.
İki kişi, 8 Ocak'ta aynı meydanda başlayan protestolarla bağlantılı bir davada idam cezasına çarptırılan 12 genç arasında yer alıyordu.
İran makamları, sanıkları bölgede yaşanan çatışmalar sırasında Besic milis gücü ve özel birliklerden dört kişinin öldürülmesine, ayrıca kundaklama ve kamu malına zarar verme eylemlerine karışmakla suçladı.
Fars haber ajansı, sanıkların protestolar sırasında güvenlik güçlerine yönelik saldırılara katıldığını öne sürerek, bazı görevlilerin saldırıya uğradığını, yakılarak öldürüldüğünü iddia etti.
İnfazlar, sosyal medyada Alikhani Meydanı'na demir bir idam platformu kurulduğuna ilişkin haberlerin yayılmasının ardından artan endişelerin sonrasında gerçekleşti.
İnternette paylaşılan görüntülerde, yapının hazırlandığı ve güvenlik güçlerinin bölgeyi çevrelediği görüldü. Ancak bu görüntüler bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamadı.
Tanıklar ve sosyal medya kullanıcıları, meydanın pazartesi gecesi boyunca yoğun güvenlik kontrolü altında olduğunu, bazı kişilerin bölgeye gelmesi üzerine güvenlik güçleriyle kısa süreli gerginlikler yaşandığını aktardı.
Safari'nin ailesine yakın bir kaynak, yakınlarının infaz öncesi olası son görüşme için İsfahan Merkez Cezaevi'ne çağrıldığını söyledi.
Bu son infazlarla birlikte, aynı dava kapsamında idam edilenlerin sayısı dörde yükseldi.
İran makamları, Golmohammad Mohammadi ile Erfan Esfandiari'yi 19 Temmuz'da idam etmişti. Böylece Alikhani Meydanı davasıyla bağlantılı infaz edilenlerin sayısı dörde çıkarken, sekiz sanık hakkında verilen idam cezaları ise yürürlükte bulunuyor.
BM'den infazların durdurulması çağrısı
İnfazlar, Birleşmiş Milletler (BM) insan hakları uzmanlarının İran'a idam cezalarını durdurma çağrısına rağmen gerçekleştirildi.
BM'nin İran'daki insan hakları durumundan sorumlu Özel Raportörü Mai Sato öncülüğündeki uzmanlar, pazartesi günü yaptıkları açıklamada, kalan sanıklar hakkındaki infazların durdurulmasını istedi. Uzmanlar, yargılama sürecinin adil yargılanma ilkeleri açısından ciddi endişeler doğurduğunu belirtti.
Uzmanlar açıklamalarında, "12 kişinin tek bir duruşmada, kapalı bir mahkemede ve her sanığın bireysel sorumluluğuna ilişkin açıklık sağlanmadan idam cezasına çarptırılması, yerleşik adil yargılanma standartlarını ihlal etmektedir," ifadelerini kullandı.
BM'ye göre, gözaltına alındıkları dönemde çoğu 18'li yaşlarının sonlarında veya 20'li yaşlarının başında olan sanıklar, keyfi gözaltı, zorla kaybetme ve bazı durumlarda kötü muameleye maruz kaldı.
BM uzmanları, mahkûmiyet kararlarının büyük ölçüde devlet televizyonunda yayımlanan itiraflara dayandırıldığını, İran Devrim Mahkemelerindeki duruşmaların kapalı kapılar ardında yapıldığını ve kararların kamuoyuyla paylaşılmadığını belirtti.
Hakkında idam kararı bulunan isimlerden biri olan Shervin Bagherian Jebeli'nin, gözaltına alınmadan kısa süre önce 18 yaşına girdiği kaydedildi. BM uzmanları, İran devlet televizyonunun Jebeli'nin itirafını, gözaltına alınmasından sonraki bir hafta içinde ve henüz yargılama başlamadan yayımladığını bildirdi.
BM İnsan Hakları Ofisi, bu yıl ocak ayında başlayan protestolarla bağlantılı olarak şu ana kadar en az 24 kişinin idam edildiğini açıkladı.
Tahran yönetimi, Aralık ayında başkentte ani hiperenflasyon nedeniyle başlayan ve kısa sürede ülke geneline yayılan hükümet karşıtı protestolarda 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.
İnsan hakları örgütleri ise ölü sayısının 42 bine kadar ulaşmış olabileceğini öne sürerken, BM yetkilileri bilgiye erişim kısıtlamaları ve internet kesintileri nedeniyle sivil can kayıplarının gerçek boyutunun bağımsız olarak doğrulanmasının güç olduğunu belirtti.
