ABD’deki soya fasulyesi işleme tesislerinden gelen son veriler, tarım emtialarında dengelerin değişmeye başladığına işaret ediyor. Mayıs ayındaki işleme hacmi bir önceki aya kıyasla %1,4 oranında net bir düşüş gösterdi. Piyasa tahminlerinin çok daha yüksek beklentiler içinde olduğu bu dönemde gelen sert yavaşlama, küresel aktörleri ters köşe yaptı. Birkaç aydır peş peşe kırılan tarihi işleme rekorlarının ardından yaşanan bu ani fren, gözleri doğrudan üretim tesislerindeki yapısal gelişmelere çevirdi.
Fabrikalarda zorunlu bakım molası
Sektör kaynakları ve piyasa gözlemcileri, işleme hacmindeki bu sekiz aylık dip seviyenin arkasında dönemsel zorunlulukların yattığına dikkat ediyor. Yoğun geçen rekor üretim aylarının ardından birçok büyük işleme tesisi, nisan ayından itibaren planlı mevsimsel bakım ve onarım çalışmaları için geçici olarak kapılarını kapattı. Tesislerin aynı döneme denk gelen bu zorunlu molaları üretimi baskılarken, günlük işleme oranını da son dönemin en zayıf performansına sürüklemiş oldu.
Soya yağı stokları alarm veriyor
Bu yavaşlamanın en sıcak ve somut etkisi ise doğrudan soya yağı stoklarında hissedilmeye başlandı. İşleme hacminin daralmasıyla birlikte, birlik üyelerinin elindeki toplam soya yağı envanteri %12 gibi ciddi bir kayıpla son beş ayın en düşük seviyesine geriledi. ABD'de yeşil enerji ve biyoyakıt politikaları sebebiyle soya yağına olan endüstriyel talebin yüksek seyrettiği bir dönemde stokların bu denli erimesi, önümüzdeki günlerde hem enerji hem de küresel gıda piyasalarındaki fiyat dalgalanmalarını tetikleme potansiyeli taşıyor.
