Dünya genelinde yüzlerce amfibi türünün yok olmasına neden olan chytrid mantarına karşı bazı kurbağaların nasıl hayatta kalabildiği ortaya çıktı. Bilim insanları, Pireneler'de yaşayan bazı ebe kurbağalarının geliştirdiği doğal bağışıklık mekanizmasının, ölümcül enfeksiyona karşı etkili koruma sağladığını belirledi.
Araştırma, Nature Chemical Biology dergisinde yayımlandı.
En yıkıcı bulaşıcı hastalıklardan biri
Batrachochytrium dendrobatidis (Bd) adı verilen chytrid mantarı, bugüne kadar diğer bulaşıcı hastalıklardan daha fazla türün yok olmasına yol açtı. Mantar, kurbağaların ve diğer amfibilerin derisini enfekte ederek oksijen ve su alışverişini engelliyor, bu da çoğu zaman ölümle sonuçlanıyor.
Özellikle Pireneler'deki ebe kurbağası (Alytes obstetricans) popülasyonları son 20 yıla yakın sürede bu salgından ağır şekilde etkilendi.
Hayatta kalmalarını sağlayan sır çözüldü
University College London (UCL), Zoological Society of London (ZSL) ve Imperial College London araştırmacıları, mantar salgınından kurtulan kurbağa popülasyonlarını inceledi.
Araştırmada, hayatta kalan kurbağaların henüz iribaş (larva) evresindeyken derilerinden antimikrobiyal peptitler salgılamaya başladıkları tespit edildi.
Bu erken bağışıklık yanıtı sayesinde mantarın, yetişkinliğe geçiş sırasında deriye yerleşmesi büyük ölçüde engelleniyor.
1.152 farklı peptit keşfedildi
Araştırmacılar, kurbağaların deri salgılarında toplam 1.152 farklı peptit belirledi. Bunların yalnızca yedisi daha önce bilim dünyası tarafından biliniyordu.
Bilim insanlarına göre özellikle genç yaşta daha zengin peptit çeşitliliği geliştiren kurbağalar mantar salgınlarından sağ çıkarken, bu savunmayı oluşturamayan bireylerin enfeksiyon nedeniyle ölme ihtimali çok daha yüksek.
İklim değişikliği mantarın yayılmasını hızlandırdı
Araştırmaya göre Pireneler'deki yüksek rakımlı göller uzun yıllar düşük sıcaklıklar sayesinde mantardan korunuyordu.
Ancak iklim değişikliğiyle birlikte sıcaklıkların yükselmesi ve nem oranının artması, mantarın bölgede hızla yayılmasına neden oldu. Buna rağmen bazı kurbağa popülasyonları doğal savunma mekanizmaları sayesinde yaşamayı başardı.
İnsan sağlığı için de umut olabilir
Araştırmacılar, keşfedilen peptitlerin yalnızca amfibilerin korunmasına değil, yeni ilaçların geliştirilmesine de katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
Özellikle antibiyotik direncinin giderek arttığı günümüzde, bu doğal bileşiklerin gelecekte yeni antimikrobiyal tedavilerin geliştirilmesinde önemli rol oynayabileceği ifade ediliyor.
Bilim insanları, bir sonraki aşamada bu erken bağışıklık mekanizmasını hangi genetik veya çevresel faktörlerin tetiklediğini araştırmayı hedefliyor.
