Oklahoma eyaletinin Shawnee kentinde yaşayan Martha Ann Lillard, 1953 yılında henüz 5 yaşındayken çocuk felcine (polio) yakalandı. Bu olay, çocuk felci aşısının ABD'de kullanılmaya başlanmasından tam iki yıl önceydi.
Hastalık nedeniyle solunum yetisini büyük ölçüde kaybeden küçük Martha, o dönemde hastaların tedavisinde kullanılan tam vücut solunum cihazı olan "demir akciğere" bağlandı. Zamanla yeniden yürümeyi başarsa da akciğer kapasitesi hiçbir zaman tam olarak düzelmedi.
MODERN CİHAZLARI REDDETTİ: 24 SAAT BOYUNCA O DEMİR SİLİNDİRE MAHKUM KALDI
Zaman ilerledi, teknoloji gelişti ancak Martha diğer polio hastalarının aksine modern solunum cihazlarının kendi ihtiyaçlarını karşılamadığını belirtti ve yaşamının büyük bölümünde demir akciğeri kullanmaya devam etti.
İlerleyen yaşlarında gelişen post-polio sendromu ve üzerine eklenen uzun Kovid süreci nedeniyle, son zamanlarında bu cihazı günün 24 saati kesintisiz olarak kullanmak zorunda kaldı.
PARÇALAR 1940’LARDAN KALMA: MOTOR VAR AMA TAMİR EDECEK TEK BİR UZMAN BİLE YOK!
Martha Ann Lillard'ın demir akciğeri, zamanla eski binaların restorasyonuna benzer, hatta çok daha hayati bir teknik krize dönüştü. Kız kardeşi Cindy McVey'in belirttiğine göre cihazın bazı parçaları 1940'lı yıllardan kalmaydı ve artık bu parçaları temin etmek son derece zordu.
Ailenin elinde yedek motorlar bulunuyordu; ancak en acı olanı, ihtiyaç duyulması halinde bu motoru cihaza takabilecek dünyada tek bir uzman ya da teknisyen bile bulamamalarıydı. Bakımının imkansız hale gelmesi, Martha'nın son dönemde yaşadığı zorlukları katbekat artırdı.
HORTUM DEHŞETİ: ELEKTRİK KESİLİNCE EŞİ SUNİ TENEFFÜSLE HAYATTA TUTTU
Cihaza bağımlı yaşamanın ne kadar tehlikeli olduğu, geçen yıl yaşanan bir hortum felaketinde acı bir şekilde kanıtlandı.
Fırtına sırasında elektrikler kesilince demir akciğer aniden devre dışı kaldı. O korku dolu anlarda Martha'nın eşi Baha Seleh, sağlık ekipleri eve ulaşana kadar karısını ağızdan ağıza solunum (suni teneffüs) yaparak hayatta tutmayı başardı.
DEMİR AKCİĞERİN SON HASTASI 78 YAŞINDA VEDA ETTİ
Sputnik'in haberine göre, ABD'de demir akciğer cihazını kullanan son çocuk felci hastası olarak tarihe geçen Martha Ann Lillard, 26 June tarihinde 78 yaşında hayatını kaybetti.
Ölüm nedeninin uzun Kovid'e bağlı komplikasyonlar olduğu açıklanırken, tıp dünyası aşılama programları sayesinde ABD'de polio vakalarının büyük ölçüde ortadan kaldırıldığını hatırlattı.
Sinir sistemini etkileyerek felce ve solunum yetmezliğine yol açan bu virüsle 73 yıl boyunca bir demir silindirin içinde mücadele eden Martha, ardında inanılmaz bir yaşam savaşı bıraktı.
