ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES
Türkiye perakende sektörü yüksek faiz ve yüksek enflasyon nedeniyle iş yapamaz duruma geldi. Belirsizlik ve iç talepteki durgunluk nedeniyle ufukta çıkış yolu da görünmüyor. Artan maliyetler nedeniyle perakendede yeni kapanmalar ve işten çıkarmalar gündemde. Geliri eriyen vatandaş ise artan fahiş fiyatlar nedeniyle temel ihtiyaçları dışında alışveriş yapmıyor.
Bu yıl 25’incisi düzenlenen Perakende Günleri kapsamında düzenlenen toplantıda perakende sektörü temsilcileri sektörün zor bir dönemden geçtiğine işaret ederek, enflasyonun artık yüzde 30’un altına çekilmesi ve normalleşmenin başlamasını istedi. Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, tam kapasite çalışamayan ya da sipariş hacmi düşen üretim tesislerinin, mevcut maliyet yapısıyla faaliyetlerini sürdürmekte zorlandığını söyledi. Öncel, “Bu nedenle bazı işletmeler küçülme ya da faaliyetlerini sonlandırma yoluna gitmek zorunda kalıyor. Yılbaşından bu yana kapanan veya üretimini azaltan firmaların önemli bir kısmı, artan maliyetler karşısında ayakta kalmakta zorlandı. Bu sürecin bir süre daha devam etmesi muhtemel görünüyor. Daralan bir pazarı sürekli borçlanarak finanse etmek mümkün değil” dedi. Öncel, özellikle enflasyonun yüzde 30’un altına gerilemesinin önemli bir eşik olacağına dikkat çekti.
YATIRIM YAPMAK İSTEMİYORLAR
Zincir Mağazalar Derneği (ZMD) Başkanı Serhan Tınastepe de, en büyük beklentilerinin ekonominin bir an önce normalleşmesi ve öngörülebilirliğin artması olduğuna dikkat çekerek, “Enflasyonun ve faizlerin düşmesi, yeni yatırımların önünü açacak en önemli unsurlar arasında yer alıyor. Bu kadar yüksek faiz ortamında maalesef kimse yatırım yapmak, büyümek ya da yeni mağazalar açmak istemiyor. Yeni markaların ortaya çıkabilmesi için yatırım ikliminin iyileşmesi şart. Çarkları döndürebilmek için kârlılığımızdan fedakârlık ediyoruz” diye konuştu.
Ayakta kalmaya çalışıyoruz
Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği Başkan Yardımcısı Ünal Dölek, işletmelerin ciddi bir kârsızlık sorunu yaşadığını vurgulayarak, “Dışarıdan bakıldığında işletmeler dolu, restoranlar hareketli ve mağazalar canlı görünebilir. Ancak asıl soru şu: İşletme sahibi ay sonunda cebine ne kadar para koyabiliyor? Çoğu zaman bu rakam ya çok düşük ya da hiç yok. Hatta bazı işletmeler zarar ederken, bazıları ise yalnızca ayakta kalmaya çalışıyor” dedi. Turizm Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmeleri Derneği Başkanı Kaya Demirer, gıda fiyatlarının tarihi rekorlarla arttığını belirterek, “Son üç yıldır yediğiniz yemeğin ederini bulamadığınız bir dönemden geçiyoruz” diye konuştu.
Toparlanma 2027’ye kaldı
Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkanı Nuri Şapkacı, tüketicilerin alışverişte artık çok daha seçici ve temkinli davrandığını belirterek, harcamaların daha çok ihtiyaç odaklı ilerlediğini söyledi. Şapkacı, “Sene başında hepimiz daha hızlı bir toparlanma bekliyorduk. Ancak bugün geldiğimiz noktada daha dengeli bir toparlanma beklentisinin 2027’ye kaydığını görüyoruz” dedi. Şapkacı, yeni yatırımların ve mevcut AVM’lere yapılacak yatırımların önünü açacak iklimi kamu, yatırımcı ve perakendeciler olarak oluşturmak zorunda olduğuna dikkat çekti.
