NİSANUR YILDIRIM-HAŞİM KILIÇ / NEFES
Schengen vizesiyle ilgili yaşanan randevu sorunu Türkiye’nin gündeminde. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, özel yazılımlarla, açılan randevuları kapatan ve bireysel randevu almayı neredeyse imkansız hale getiren 7 şirkete inceleme başlatıldığını açıkladı. Sektör profesyonelleri ise bahsi geçen şirketlerin hepsinin resmi aracı şirket olan VFS çatısı altında faaliyet gösterdiği iddiasında bulunarak, mevcut durumda tek çözümün randevu sisteminin büyükelçiliklerin kontrolüne bırakılması olduğunu ifade etti.
Bakan Bolat, milletvekillerinin yazılı soru önergelerine yanıt vererek, özel yazılımlarla randevuların toplanarak satıldığı iddialarına ilişkin Reklam Kurulu’nun 7 şirket hakkında inceleme başlattığını bildirdi. Bolat, son 5 yılda aracı vize kurumlarıyla ilgili 143 CİMER ve 10 e-devlet başvurusu olmak üzere toplam 153 başvuru yapıldığını açıkladı. Bolat vize başvuru aracılığı hizmeti sunan kurumlara yönelik son 5 yılda tüketici hakem heyetlerine bin 187 adet başvuru yapıldığını bildirdi.
HAVUZ KULLANIYORLAR
Sektör profesyonelleri ise bakanlığın 7 şirket hakkında inceleme başlatmasının önemli olduğunu ancak asıl sorumlunun resmi aracı şirket olan VFS olduğunu iddia etti. Ankara’da faaliyet gösteren bir şirket yetkilisi, kendilerinin de vize randevu problemi yaşadıklarını ve İstanbul’da birkaç şirketle çalıştıklarını belirtti.
150 Euro karşılığı vize randevularının bu şirketler tarafından hemen alındığını ifade eden yetkili, şirketlerin haftalık olarak hizmet bedellerini nakit topladığını söyledi. Aynı pasaportla iki farklı şirkete başvuru yaptığını anlatan bir yetkili ise bu şirketlerin aynı havuzu kullandığını belirterek, kendisine hemen uyarı yapıldığını aktardı.
350 milyar liralık soygun
NEFES, vize çilesinin izini sürerek, açılan Schengen randevularını bot yazılımlarla kapatan çetelerin bunları yüksek fiyatlarla sattığını belirlemişti. Aracı şirketler, vize başvurusu yapmak isteyen vatandaşlardan belirli ücretler karşılığında pasaport bilgilerini alarak sisteme kayıt yapıyor. Büyükelçiliklerin açtığı randevular, özel yazılımlar kullanılarak birden fazla bilgisayar aracılığıyla listedeki kişilerin adına anında kapatılıyor. Bu hizmeti sağlayan onlarca şirket bulunuyor. Hepsi aynı yöntemle, özel yazılımlarla açılan randevuları kendi bekleme listesindeki kişiler adına dolduruyor. Bu nedenle herhangi bir AB ülkesinin vize sistemine girip, bireysel olarak randevu alabilmek neredeyse imkansız hale geliyor. 5 yıllık Schengen vizesi içinse 600 Euro ücret talep ediliyor. Güçlükle randevu alabilenler 7 bin lira daha ödüyor, başvurularına ret alınca o para da yanıyor. Bu şirketlerin, randevulardan yaklaşık 350 milyar liralık gelir elde ettiği tahmin ediliyor.
Bu gidişe ‘dur’ denilmeli
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Başkanı Firuz Bağlıkaya, Türklerin vize başvurusu dahi yapamadan sistemin dışında kaldığını dile getirmişti. Bağlıkaya, “Gece yarısı, bayram sabahı, pazar günü randevular açılıyor. Sonrasında bunlar 300, 500, hatta acil durumlarda 1.000 Euro’ya kadar fiyatlarla satılıyor. Bu duruma bir ‘dur’ denilmeli” ifadelerini kullanmıştı.
Bu arada, Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç ise vize krizine ilişkin şunları söyledi:
“Bot hesap kullanarak, Schengen randevuları dolu gibi gösteriliyor. Bunu daha sonra çıkar olarak kullanıyorlar. Ödemeleri de IBAN üzerinden alıyorlar. Bu da tüketicilerin hak kaybına neden oluyor.”
Kılıç, vize randevularının 1.000 Euro’ya kadar satılmasına tepki göstererek, ticaret ve esnaf odalarına fiyat belirleme yetkisini kullanmaları çağrısı yaptı.
Belçika Büyükelçisinden uyarı
Belçika’nın Ankara Büyükelçisi Hendrik Van de Velde, geçtiğimiz günlerde NEFES’e verdiği özel röportajda vize randevuları konusunda son dönemde yaşanan aracı şirket problemine değindi. Randevuların yazılımlarla başkaları adına kapatılmasının kendi sistemlerinde işlemediğini aktaran büyükelçi, “Bu acenteler size daha hızlı randevu alabileceklerini düşündürüyorlar. Ama hiç de öyle değil. Bence en iyisi doğrudan kendinizin VFS’ye gidip başvurmasıdır” diye konuştu.
