Reuters haber ajansına konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, nihai anlaşmaya kadar İran'ın uranyum zenginleştirmeme ve nükleer faaliyetlerini genişletmeme taahhüdünde bulunduğunu belirtti. Ayrıca Hürmüz'ün tüm ticari gemilere derhal açılacağını duyurdu. Taslak mutabakat metnine göre ABD ise nihai anlaşmaya varılana kadar İran'a yönelik herhangi bir yeni yaptırım uygulamamayı kabul etti.
60 günlük müzakere planı
Üst düzey İranlı yetkili, ABD ile varılan mutabakat zaptının son taslağının, Tahran'ın nükleer çalışmaları, Hürmüz Boğazı'nın durumu ve petrol yaptırımlarından muafiyet gibi kritik konuları kapsadığını açıkladı. Nihai anlaşmanın, tarafların mutabakata varmasının ardından 60 gün içinde müzakere edilmesi planlanıyor.
Taslak mutabakat metninde öne çıkan maddeler şöyle sıralandı:
Hürmüz Boğazı
İran, Hürmüz Boğazı'nı tüm ticari gemilere derhal yeniden açmayı taahhüt ederken, ABD de İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kaldırdı.
Mali düzenlemeler ve varlıkların serbest bırakılması
ABD, nihai bir anlaşmaya varılana kadar İran'a yönelik yeni bir yaptırım uygulamamayı kabul etti. Washington yönetimi ayrıca, İran'a uyguladığı petrol yaptırımlarını belirli bir süre için askıya alarak Tahran'ın petrol satmasına ve gelir elde etmesine izin verecek.
Anlaşma kapsamında ABD, İran'ın dondurulmuş varlıklarından 25 milyar doların; doğrudan nakit transferleri, bölgesel ülkeler arası işbirliği ve finansal kredi hatları yoluyla serbest bırakılmasını onayladı.
Nükleer faaliyetler ve uranyum stoku
Tahran yönetimi, nükleer silah üretmeyeceğine ve edinmeyeceğine dair taahhütte bulundu. İran, nihai anlaşmaya kadar uranyum zenginleştirme ve nükleer tesisleri genişletmeyi kapsayan nükleer statükoyu korumayı kabul etti.
ABD ise Tahran'ın ülke içindeki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu seyreltmesi konusunda mutabık kaldı. Bu sürecin işleyişine dair mekanizmanın 60 gün içinde görüşülmesi öngörülüyor.
Trump: İran nükleer silah elde etmeyecek, ticari geçiş açılacak
ABD Başkanı Donald Trump, ABD ile İran arasında bugün yeni bir anlaşma imzalanacağını açıklamıştı. Trump, söz konusu anlaşmanın İran'ın nükleer silah sahibi olmasının önüne geçeceğini ve Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz trafiğine yeniden açılmasını sağlayacağını savunmuştu
Trump, sahibi olduğu sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, İran'ın "artık nükleer silah istemediğini ve satın alma, geliştirme ya da başka herhangi bir yolla nükleer silaha sahip olmayacağını" ifade etti.
Öte yandan İran basınında yer alan haberlerde, ABD ile imzalanması gündemde olan mutabakat zaptına ilişkin teknik, siyasi ve hukuki değerlendirmelerin devam ettiği, bu nedenle henüz nihai kararın alınmadığı belirtildi.
İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı'nın, müzakere heyetine yakın bir kaynağa dayandırdığı haberinde, Tahran yönetiminin mutabakat metni konusunda kesin bir sonuca ulaşmadığı aktarıldı.
Kararın ulusal çıkarlar çerçevesinde verileceği belirtildi
Haberde, mutabakat zaptına yönelik incelemelerin teknik, siyasi ve hukuki boyutlarıyla sürdüğü ifade edildi.
Ayrıca İran'ın, anlaşmaya ilişkin kararını ulusal çıkarların korunması, kırmızı çizgilerin muhafaza edilmesi ve gerekli güvencelerin sağlanması temelinde vereceği vurgulandı.
