Irak’ta Haşdi Şabi bünyesindeki bazı silahlı grupların devlet kurumlarına entegre olma ve silahlarını devlet kontrolüne devretme yönünde attığı adımlar, ülkede yeni bir güvenlik mimarisi oluşturulup oluşturulmadığı tartışmalarını gündeme getirdi.
Asaib Ehli’l Hak Hareketi, Haşdi Şabi ile örgütsel bağlarını sonlandırmak ve silahlarını Irak Devleti’ne teslim etmek amacıyla komisyon kurduğunu açıkladı. Haşdi Şabi’nin önemli bileşenlerinden İmam Ali Tugayları da benzer bir karar alarak örgütsel bağlarını sonlandırdığını ve silahların devlet kontrolüne devredilmesi için süreci başlattığını duyurdu.
Söz konusu adımlar, Mukteda es-Sadr’a bağlı Seraya Selam’ın devlet yapısına entegre olacağını açıklamasının ardından geldi.
‘ABD, İRAN’A YAKIN GRUPLARIN ALANINI DARALTMAYI HEDEFLİYOR’
Irak’ı uzun yıllardır takip eden gazeteci ve araştırmacı Cevat Gök’e göre son gelişmeler, Washington’un uzun süredir hedeflediği güvenlik stratejisinin yeni bir aşamasına işaret ediyor. Gök, Aydınlık’a şu değerlendirmelerde bulundu:
“Washington’un Irak’ta uzun süredir hedeflediği ‘silahın devlet tekeline alınması’ stratejisinde yeni bir aşamaya geçildiğini görüyoruz. ABD, İran’a yakın silahlı yapıların bağımsız hareket alanını daraltmayı amaçlayan bir yaklaşım izliyor. Tom Barrack’ın açıklamalarını da Washington’un desteklediği bu dönüşüm sürecine verilen siyasi onay olarak görmek gerekiyor. Önümüzdeki dönemde ABD’nin İran’ın bölgede, özellikle de Irak’taki etkisini sınırlandırmaya yönelik yeni girişimlerde bulunması şaşırtıcı olmayacaktır.
“Aslında Washington’un Irak’ta yapmak istediği şey, belirli yönleriyle Lübnan’da uygulamaya çalıştığı modele benziyor. Nasıl Hizbullah’ın silahlı kapasitesinin sınırlandırılması hedefleniyorsa, Irak’ta da benzer şekilde Haşdi Şabi’nin geleceği tartışılıyor.
“Irak Hükûmeti de oldukça kırılgan bir yapıya sahip. Hükümetin çok yapabileceği bir şey yok. Çünkü hükümet tamamen Amerika’ya bağlı. Amerika bir ay maaşları göndermese içeride isyan çıkar. Bağdat’ta böyle bir durum söz konusu.
“Sürecin tam anlamıyla bir silahsızlandırmaya dönüşeceğini düşünmüyorum. Daha olası senaryo, silahlı yapıların devlet kurumlarına entegre edilmesi olacaktır. Taraflar, Haşdi Şabi’nin belirli unsurlarının ordu veya resmi güvenlik kurumları içerisinde temsil edildiği, bazı yapıların ise zamanla tasfiye edildiği bir formül üzerinde uzlaşabilir. Bu nedenle bugün yaşanan gelişmeleri doğrudan bir silahsızlanma sürecinden ziyade, Irak’taki silahlı yapıların devlet sistemi içine yeniden yerleştirilmesi girişimi olarak okumak daha doğru olacaktır.”
YENİ BAŞBAKAN AÇIKLAMA YAPTI
Irak Başbakanı Ali Zeydi de son kararları memnuniyetle karşıladı. Zeydi, Asaib Ehli’l Hak ve İmam Ali Ketibeleri’nin aldığı kararların “devlet otoritesinin güçlendirilmesi” açısından önemli olduğunu belirterek, silahların devlet kontrolünde toplanmasının hükûmet programının temel hedeflerinden biri olduğunu söyledi.
Zeydi, yaptığı açıklamada söz konusu adımların Irak’ın egemenliğini güçlendireceğini ve güvenlik kurumlarının yeniden yapılandırılmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
