Avrupa genelinde termometrelerin 40 derecenin üzerini gösterdiği kavurucu yaz sıcakları, Fransa'da halkı yaratıcı ve ucuz çözümler aramaya itti. Ülkede normalde temizlik işlerinde veya boya yapımında kullanılan, "Blanc de Meudon" (Meudon Beyazı) olarak bilinen ezilmiş tebeşir tozu, geleneksel mağazalarda ve yapı marketlerde tamamen tükendi.
BBC'nin haberine göre Sosyal medyada hızla yayılan pratik bir yöntemle, tebeşir tozunu suyla karıştırıp pencerelerine fırçayla süren Fransızlar, evlerinde doğal bir kalkan oluşturuyor. Camda süt beyazı, yarı geçirgen bir tabaka bırakan bu karışım, içeriye gün ışığının girmesine izin verirken dışarıdaki yoğun ısıyı dışarıda tutuyor.
Gerçekten işe yarıyor mu?
Fransız medyasında geniş yankı uyandıran bu yöntemin arkasında aslında ciddi bir bilimsel temel var. Beyaz yüzeylerin güneş ışığını yansıtıp ısıyı emmediği uzun zamandır biliniyor. Normal bir beyaz boya bile uygulandığı yüzeyin arkasındaki sıcaklığı öğle saatlerinde en az 1.7 derece düşürebiliyor.
Tebeşirin ana maddesi olan kalsiyum karbonat, güneş radyasyonuna karşı son derece dirençli ve yüksek yansıtma kapasitesine sahip bir bileşen. Hatta bu özelliği nedeniyle bilim insanları, yeni nesil "süper soğutucu" ultra-beyaz boyalarda kalsiyum karbonat nanoparçacıkları kullanıyor. Geliştirilen bazı ultra-beyaz boyaların güneş ışığını yüzde 98.1 oranında yansıttığı ve iç mekan sıcaklığını birkaç derece birden düşürdüğü kanıtlanmış durumda.
Kalsiyum karbonat parçacıkları, güneş ışığının ısıyı ileten kısmı olan ultraviyole ve kızılötesi ışınları geri yansıtma konusunda mükemmel bir performans sergiliyor.
Klimadan daha çevreci
Fransa'daki bazı okullar ve apartman sakinleri pencerelerini tebeşirle beyaza bürürken, yetkililer bunun geçici bir önlem olduğunu, asıl çözümün çatılardaki doğru yalıtım olduğunu vurguluyor.
Buna rağmen tebeşir boyası, bütçe dostu olmasıyla öne çıkıyor. En önemlisi de dışarıya sıcak hava üfleyerek ve yüksek enerji tüketerek küresel ısınmayı daha da tetikleyen klimaların aksine, bu yöntemin çevreye hiçbir karbon maliyeti bulunmuyor.
Fransa'da son dönemde "le cool roofing" (serin çatı) adı altında evlerin çatılarının beyaza boyanması akımı da tıpkı Yunanistan gibi Güney Avrupa geleneklerini anımsatarak hızla yaygınlaşıyor. Yapılan bir araştırma, Londra'daki çatıların beyaza boyanması halinde şehir sıcaklığının ortalama 0.8 derece düşebileceğini ve sıcak dalgasına bağlı yüzlerce ölümü engelleyebileceğini gösteriyor.
Kokulu bir alternatif: Yoğurt boyası
Pencereleri beyazlatmak için tebeşir bulamayanlar için bilim dünyasından alternatif bir reçete daha var: Yoğurt.
İngiltere'deki araştırmacılar tarafından yürütülen ilginç bir deneyde, pencereleri yoğurtla kaplanan bir evin iç mekanının, sıcak ve güneşli günlerde ortalama 0.6 derece, zirve saatlerde ise 3.5 derece daha serin kaldığı tespit edildi.
İnce bir yoğurt tabakasının da benzer bir yansıtma işlevi gördüğünü belirten uzmanlar, ilk sürüldüğünde ortaya çıkan ekşi kokunun yoğurt kurudukça hızla kaybolduğunu ifade ediyor.
