Uluslararası basında yer alan analizlere göre Çin’in bu temastaki temel hedefi, sınırlarında istikrarı korumak ve Pyongyang üzerindeki nüfuzunu sürdürmek. Ancak bunu yaparken Kuzey Kore’nin nükleer hırslarının tetikleyeceği olası krizlerin içine çekilmemek. Bu doğrultuda Şi’nin bu haftaki ziyareti, samimi bir dostluk gösterisinden ziyade Çin'in elindeki diplomatik kozları güçlendirmeye yönelik olduğu değerlendiriliyor.
Güney Kore, Şi'nin Çin'i Kuzey Kore ile ABD arasında arabulucu konumuna yerleştirmeye çalışabileceğini düşünüyor. Ancak Pekin'in başka hesapları da var…
Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Kuzey Kore, Putin ile askeri iş birliğini genişletti ve bu süreç, Putin’in 2024’teki Pyongyang ziyareti sırasında imzalanan bir karşılıklı savunma paktı ile taçlandı. Kimi araştırmalara göre yaklaşık 2 bin 300 Kuzey Kore askeri Rusya adına cephede yer alarak Ukrayna’ya karşı savaşırken hayatını kaybetti.
Pyongyang’ın ayrıca petrol ve yardım karşılığında Rusya’ya mühimmat sağladığı iddia ediliyor.
Carnegie Uluslararası Barış Vakfı’ndan nükleer politika uzmanı Ankit Panda,"Çin, Moskova ve Pyongyang arasındaki hızlı yakınlaşmanın yaşandığı bir dönemde, Kuzey Kore ile ilgili çıkarlarının korunmasını garanti altına almak istiyor" dedi.
Çin’in resmi olarak tek bir savunma anlaşması bulunuyor, o da Kuzey Kore ile. Dolayısıyla Pekin, Rusya’nın Pyongyang üzerinde baskın bir güç haline geleceği bir senaryoyu sıcak karşılamıyor. Daha özgüvenli ve Çin'e daha az bağımlı bir Kim Jong-un, Pekin'in nüfuzunun azalması anlamına gelebilir.
Kim Jong-un’un ise en büyük ekonomik destek kaynağı olan Çin'i karşısına alacak bir pozisyondan kaçınması gerekiyor. Çin’in Kuzey Kore’ye ihracatı geçen yıl yaklaşık 2,3 milyar dolara ulaşarak son altı yılın en yüksek seviyesine çıktı. Pekin ile Pyongyang arasındaki yolcu treni seferleri de altı yıllık bir aranın ardından bu yılın başlarında yeniden başladı. Analistler, bunun da Pekin’in Pyongyang’ı kendi çekim alanında tutmak için attığı hesaplı bir adım olduğunu belirtiyor.
Kim için bu birliktelik pragmatik bir seçim niteliğinde. Ukrayna’daki savaşın sona ermesi halinde Rusya’nın Kuzey Kore desteğine olan ihtiyacı azalabilir. Üstelik dünyadan izole edilmiş bir Putin’in aksine Şi Cinping, Pekin’de dünya liderlerini ağırlamaya devam eden bir aktör konumunda.
İlişkilerdeki temkinli normalleşme ancak 2018 yılında, nükleer program nedeniyle uygulanan yaptırımların etkisini hissettirmesiyle başladı. Kim, bilinen ilk yurt dışı gezisini zırhlı trenine binerek Pekin’e yaptı. Kim daha sonra ABD ve Güney Kore liderleriyle de bir araya geldi ancak bu görüşmelerin tamamı Çin ile istişare edildikten sonra gerçekleşti. Verilen mesaj netti: Pyongyang, Pekin’in desteği olmadan masaya oturmayacaktı.
Pyongyang, ABD güçlerinin Çin sınırlarına yaklaşmasını engelliyor ancak füze ve silah denemeleri bölgesel istikrarsızlığı artırıyor. Kim Jong-un ise Çin'in korumasını istiyor, ancak Çin'in denetimi altında olmak istemiyor.
