Yeşilay’ın araştırmasına göre gençlerin neredeyse yarısı arkadaş ısrarı ve ortama ayak uydurma arzusuyla ilk kadehi kabul ederken, alkole başlama yaşı ise endişe verici bir şekilde 18’e düştü. Yol açtığı sağlık problemleri ile dünyada her yıl 2,5 milyondan fazla kişinin ölümüne sebep olan bu gizli tehlikeye karşı toplumsal bilinci artırmak adına radikal tedbirlerin alınması isteniyor.
Türkiye Yeşilay Cemiyeti tarafından “Türkiye Alkol Araştırma Raporu” hazırlandı. Bu rapor, alkole başlama yaşının 18’e düştüğünü ve kişinin alkolle tanışmasındaki en belirleyici unsurun güven duyulan "yakın arkadaş çevresi” olduğunu ortaya koydu.
Toplam 35.292 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen bu dev araştırmanın en sarsıcı verileri, gençlerin alkol batağına ilk adımı nasıl attığını gösteren başlama sebeplerinde gizli. Araştırmaya katılanların yüzde 48,8’i alkole merak yüzünden başladığını söylerken yüzde 45,4’ü eğlence amaçlı içtiğini, yüzde 43,6’sı ise arkadaş etkisiyle denediğini aktarıyor.
Sadece yüzde 9,5’i kişisel sebeplerden alkole başladığını ifade ederken Türkiye’de 15 yaş ve üzerindeki nüfusun yüzde 20,8’i hayatında en az bir kere alkol kullandığını belirtiyor.
Rapor, gençlerin, “ortama ayak uydurmak”, “dışlanmamak” ya da arkadaş grubunun ısrarlarına karşı koyamamak adına en yakınlarının kurduğu bu görünmez tuzağa düştüğünü gösteriyor.
“ZARARSIZ” SANIYORLAR!
Araştırmanın en alarm veren kısmı, “Sorunun farkında mıyız?” sorusuna verilen cevaplar oldu. Aktif alkol tüketicilerinin yüzde 56,2’si alkolü “ne zararlı ne de yararlı” görürken, yüzde 6,6’sı “yararlı”, yüzde 1’i ise “çok yararlı” olduğunu savunuyor. Alkolü “zararlı” görenlerin oranı yüzde 32’de kalırken, “çok zararlı” diyenlerin oranı ise yalnızca yüzde 4,2.
RADİKAL TEDBİR ŞART
Rapora göre alkolün zararları sadece kullanıcıyla sınırlı kalmıyor. Aile içi şiddet, ölümcül trafik kazaları, iş gücü kaybı ve büyük ekonomik maliyetlerle tüm toplumu sarsıyor. Bu sebeple Yeşilay’ın araştırmasında alkole karşı koruyucu politikalara halk desteği oldukça yüksek çıktı. Vatandaşlar; öğrenci yurtları, kafeler, spor kulüpleri, benzin istasyonları ve otomatlarda alkol satışı yapılmamasını, reklam/promosyon yasaklarını ve 22.00- 06.00 saatleri arasındaki satış kısıtlamasını güçlü bir şekilde destekliyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre dünyada 15 yaş ve üzerinde yaklaşık 400 milyon kişinin alkol kullanım bozukluğu, 209 milyon kişinin ise alkol bağımlılığı bulunuyor.
Alkolün 200’den fazla sağlık problemine yol açarak dünyada her yıl 2,5 milyondan fazla ölüme sebep olduğuna dikkat çeken Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç “Avrupa’da yüzde 8,8, Amerika’da yüzde 8,2 olan alkol kullanım bozukluğu yaygınlığı, Türkiye’de yüzde 4,8 ile dünya ortalamasının biraz altında. Ancak arkadaş çevresiyle yayılan bu gizli tehlike büyüme eğilimini koruyor” ifadelerini kullandı.
2025’te Yeşilay Bağımlılık Merkezi’ne (YEDAM) 1.527 başvuru yapıldığını ve 3 aylık izleme sonucunda yüzde 80 iyileşme sağlandığını aktaran Dinç, alkol problemi olanları destek almaya çağırdı.
