BBC'nin incelediği yeni sosyal medya trendi, çocukların giderek daha küçük yaşlarda cilt bakım ürünleri kullanmaya başladığını gösterdi. Sosyal medya fenomenlerinin etkisiyle tonik, serum, nemlendirici ve hatta yaşlanma karşıtı ürünlerden oluşan rutinler uygulayan çocukların sayısı artarken, uzmanlar bu durumun cilt sağlığını tehdit edebileceğini ve çocuklarda "kusursuz görünüm" baskısını güçlendirebileceğini söylüyor. Araştırmalara göre bazı çocuklar günde 10'a kadar farklı ürün kullanırken, sektörün büyüklüğü milyarlarca sterline ulaşmış durumda. BBC'nin konuya ilişkin makalesi özetle şöyle:
"En yakın arkadaşımın evine giderken benimle hazırlanın" diyen Ellie-May, kameraya gülümseyerek çok adımlı cilt bakım rutinini anlatıyor.
Henüz 10 yaşındayken çektiği TikTok videosunda tonik, serum, nemlendirici, kapatıcı, allık, maskara ve dudak parlatıcısı kullanan Ellie-May, ürünleri heyecanla tanıtıyor. Bugün 13 yaşında olan Ellie-May, sekiz yaşından beri cilt bakım içerikleri üretiyor ve sosyal medyada tanıtım yapıyor.
İngiltere'de yaşayan Ellie-May'in TikTok hesabının 330 binden fazla takipçisi bulunuyor. Annesi Sophie, farklı sosyal medya platformlarında ürettikleri içeriklerden yılda 50 bin sterlinden fazla gelir elde ettiklerini söylüyor.
Sophie, "İçerik üreticiliği hayatımızı değiştirdi. Pek çok çocuk Ellie'nin cilt bakım rutinini merak ediyordu ve işler bir anda büyüdü" diyor.
Çocuklar için yeni trend: Çok adımlı cilt bakımı
Sosyal medya platformlarında yapılan basit bir arama, makyaj yapan, cilt bakım ürünleri kullanan veya "benimle hazırlan" videoları paylaşan yüzlerce küçük yaştaki kız çocuğunu ortaya çıkarıyor. Bazıları henüz üç ya da dört yaşında.
Geçmişte gençlere yönelik cilt bakım ürünleri daha çok sivilce ve temizlik odaklıyken, bugün çocuklar serumlar, tonikler ve yaşlanma karşıtı içerikler de içeren çok daha geniş ürün yelpazesi kullanıyor. Amaç ise "kusursuz" ve parlak bir cilt görünümüne ulaşmak.
Bazı genç fenomenler, Bubble, Drunk Elephant ve P. Louise gibi markaların ürünlerini tanıtarak kendilerini "marka elçisi" olarak tanımlıyor.
Milyarlarca sterlinlik pazar
Cilt bakım ürünlerine yönelik çocuk ilgisi büyük bir ekonomik sektöre dönüşmüş durumda. Araştırmalar, 9-12 yaş arasındaki çocukların yaklaşık yarısının haftalık olarak birden fazla cilt bakım ürünü kullandığını gösteriyor. Bu çocukların önemli bir bölümü, ciltlerinde olduğunu düşündükleri sorunları gidermek amacıyla ürünlere yöneldiklerini söylüyor.
Uzmanlara göre sektör hızla büyüyor ve şimdilik yavaşlama işareti göstermiyor.
Çocuklarda "kusursuz cilt takıntısı" yayılıyor
Cornell Üniversitesi'nden sosyal medya araştırmacısı Brooke Erin Duffy, yıllardır kadınlara yaşlanmanın bir sorun olduğu mesajının verildiğini ve buna çözüm olarak ürünler satıldığını belirtiyor. Duffy'ye göre dikkat çekici değişim, bu baskının artık çok daha küçük yaşlara inmiş olması.
Dermatologlar ve akademisyenler, çocuklar arasında giderek yaygınlaşan bir eğilimi tanımlamak için yeni bir kavram kullanıyor: "Kozmetikoreksiya" (cosmeticorexia). Bu terim, küçük yaşlardan itibaren kusursuz bir cilde sahip olma isteğinin takıntı haline gelmesini ve kozmetik ürünlerin aşırı kullanımını ifade ediyor.
İtalya'daki Milano Üniversitesi'nden dermatolog Prof. Giovanni Damiani, son yıllarda muayenehanesine gelen bazı genç hastalarda gözlemlediği davranışlar nedeniyle bu konuda araştırma başlattı.
Damiani'nin 8 ila 14 yaş arasındaki 55 çocukla yaptığı görüşmelere göre, kozmetikoreksiya belirtileri gösteren çocuklar sosyal medyada saatlerce cilt bakım videoları izliyor, günde 10'a kadar farklı ürün kullanıyor ve makyaj yapmadan sosyal ortamlara katılmak istemiyor.
Güzellik markalarına inceleme
İtalya Rekabet Kurumu (AGCM), Sephora ve Benefit markalarının sahibi olan LVMH hakkında iki ayrı soruşturma başlattı. Kurum, ürünlerin çocuklar ve ergenler için uygun olmadığının yeterince açık belirtilip belirtilmediğini ve genç fenomenler aracılığıyla gizli pazarlama yöntemleri kullanılıp kullanılmadığını inceliyor.
LVMH ise İtalyan makamlarıyla iş birliği yaptığını açıkladı. Şirket, çocukları hedefleyen özel ürün veya kampanyaları bulunmadığını ve yalnızca 18 yaşından büyük içerik üreticileriyle çalıştığını savundu.
Birleşik Krallık'taki Reklam Standartları Kurumu (ASA) da İtalya'daki gelişmeleri takip ettiğini, ancak şu aşamada resmi bir soruşturma başlatmadığını bildirdi.
Bir cilt bakım rutininin maliyeti 125 sterlini buluyor
Araştırmalar, sosyal medyada paylaşılan çocuklara ait cilt bakım rutinlerinin ciddi maliyetlere ulaştığını gösteriyor. 18 yaş altındaki kullanıcıların paylaştığı 100 TikTok videosunu inceleyen bir çalışmaya göre, kullanılan ürünlerin ortalama maliyeti 125 sterlin seviyesinde. Ürünlerin düzenli olarak yenilenmesi gerektiği düşünüldüğünde bu rakam daha da yükseliyor.
Temizleyici, tonik, serum, göz kremi, nemlendirici ve yüz spreyi gibi çok sayıda ürün kullanan çocuklar, özellikle Güney Kore kaynaklı "cam cilt" (glass skin) görünümünü elde etmeye çalışıyor.
"Zaten mükemmel bir cilde sahipler"
İngiltere'de görev yapan dermatolog Dr. Jean Ayer ise çocukların aslında ulaşmaya çalıştıkları cilt görünümüne zaten sahip olduklarını söylüyor.
"İşin ironik tarafı şu ki, küçük yaşlarda cilt zaten en iyi halindedir" diyen Ayer, çocukların cilt bariyerinin doğal olarak güçlü olduğunu ve nem dengesini koruduğunu belirtiyor.
Yaklaşık 20 yıldır dermatolog olarak çalışan Dr. Jean Ayer, son yıllarda kozmetik ürün kullanan çocukların sayısında belirgin bir artış gördüğünü söylüyor. Ayer'in muayenehanesine bir yandan küçük çocukları için en uygun cilt bakım rutinini öğrenmek isteyen ebeveynler gelirken, diğer yandan kullandıkları ürünler nedeniyle ciddi cilt reaksiyonları yaşayan sekiz yaşındaki çocuklar da başvuruyor.
Ayer'e göre birçok ebeveyn çocuklarının kullandığı ürünlerin etkileri karşısında şaşkınlık yaşasa da, onları bu ürünleri bırakmaya ikna etmekte zorlanıyor.
"Bu gerçekten endişe verici. Bu ürünler yaşlanma karşıtı pazar için geliştirildi. Çocukların bunlara ihtiyacı yok. Üstelik bazı içerikler hassas çocuk cildine zarar verebilir" diyor.
Egzama ve alerji vakaları artıyor
Dermatologlar, son dönemde çocuklarda akne ve temas dermatiti vakalarının arttığını belirtiyor. Temas dermatiti, cildin belirli bir maddeyle temas etmesi sonucu ortaya çıkan bir egzama türü.
Uzmanlara göre bunun nedenlerinden biri, çocukların yetişkinlere yönelik cilt bakım ürünlerini kullanması. Bu ürünlerin birçoğu, cilt hücrelerinin işleyişini değiştiren "aktif içerikler" barındırıyor.
Bunların başında, yaşlanma belirtilerini azaltmak için kullanılan retinol geliyor. Retinol, cilt hücrelerinin yenilenme hızını artırıyor. Ancak çocuklarda bu süreç zaten doğal olarak hızlı işlediği için ek bir fayda sağlamıyor ve cildi gereksiz yere tahriş edebiliyor. Bu durum, "retinol yanığı" olarak bilinen cilt hasarına yol açabiliyor.
Dermatologlar, son yıllarda gençlerde alın bölgesindeki saç çizgisinin gerilemesiyle karakterize olan frontal fibrozan alopesi vakalarında da artış gözlemliyor. Bu durumun nedenleri henüz net olarak bilinmese de bazı uzmanlar, çok küçük yaşlardan itibaren yoğun şekilde kullanılan yüz kremleri ve kozmetik ürünlerin etkili olabileceğini düşünüyor.
Sektörden "yaşa uygun ürün" çağrısı
Birleşik Krallık'ta kozmetik sektörünü temsil eden Kozmetik, Tuvalet Malzemeleri ve Parfümeri Birliği (CTPA), çocukların yaşlarına uygun ürünler kullanması gerektiğini vurguluyor.
Kuruluşun yaptığı araştırmada, yaklaşık bin ebeveynin yüzde 40'ı cilt bakımı konusunda çocuklarından daha az bilgi sahibi olduğunu söyledi.
CTPA Genel Direktörü Dr. Emma Meredith, çocukların yaşlanma karşıtı ürünler veya karmaşık bakım rutinleri kullanmasını desteklemediklerini belirterek, amaçlarının gençlerin yaşlarına uygun ve sağlıklı cilt bakım alışkanlıkları geliştirmesine yardımcı olmak olduğunu ifade etti.
