Nemli hava yağmurluğumun altına sızmış, içimi tamamen üşütmüş durumda ama ileride kurtuluşum görünüyor: küçük bir ahşap çatının altında ağaçtan yontulmuş bir masa ve banklar.
Titreyen yürüyüş grubumuz rüzgarı çok da kesmeyen bu yapının altına sığınıyor, ama kısa sürede moralimiz belirgin biçimde düzeliyor.
Doğu Karpatlar’ın derinliklerindeki Romanya’nın Bukovina bölgesinde, yürüyüşçüler için mola ve konaklama noktası olarak hizmet veren Popas la Cosma’da durduk.
Çoban Cosma Crăciuneac ve ailesi, 1.600 kilometre uzunluğundaki Via Transilvanica parkuru boyunca yürüyüşçülere yiyecek ya da konaklama sağlayan yaklaşık 500 ev sahibinden biri.
Grubumuz, tüylerle süslenmiş şapkalar takan baba ile oğlunun misafirperverliği sayesinde kısa sürede ısınıyor; bize öncelikle yaban mersininden yapılan “afinata” adlı likörü, ardından da ev yapımı peynir ve salam, domuz yağı, haşlanmış yumurta ve bol ekmekten oluşan bir tabak ikram ediyorlar.
Sıcak çay ve ev yapımı çöreklerin ardından, bize evi ve yürüyüşçülerin uyuyabildiği samanlığı kısaca gezdiriyorlar.
Via Transilvanica nedir?
Popas la Cosma, Tășuleasa Social tarafından tasarlanıp hayata geçirilen ve Romanya’yı çapraz kesen bir rota olan Via Transilvanica için mükemmel bir başlangıç noktası.
STK, bu olağanüstü işi devlet ya da AB fonu olmadan; çekirdek ekip, gönüllüler, sponsorlar ve bağışlarla hayata geçirdi.
Yürüyüş rotası, bir turizm girişiminden çok, derneğin toplulukları güçlendirme ve çevreyi koruma yönündeki temel hedefiyle uyumlu bir sosyal proje olarak tasarlandı.
Via Transilvanica fikrinin ardında, özellikle sakinlerinin şehirlere ya da yurtdışına göç etmesinden etkilenen küçük köy ve kırsal yerleşimlere yeniden hayat vermek vardı. Rota, 20 farklı etnik ve kültürel bölgedeki yaklaşık 400 yerleşimden geçiyor; bu yüzden “birleştiren yol” olarak anılıyor.
Örneğin Popas la Cosma, geçen sezon yaklaşık 1.500 yürüyüşçüyü ağırladı.
Rota geliştirilmeye ve uzatılmaya devam ediyor. 2026’da dernek, Bukovina bölgesindeki bazı etapları, kötü hava koşulları nedeniyle zarar gören kesimleri de değiştirerek iyileştiriyor.
Ayrıca parkuru daha erişilebilir kılmak için bazı bölümleri yeniden güzergâhladılar ve Transilvanya bölgesindeki tarihi Brașov kentine uzanan 200 kilometrelik bir ekleme yaptılar.
“Bu hiçbir zaman turistik bir proje olmadı. Hep gönüllülük ve gençler, toplum için anlamlı bir şey yapmakla ilgiliydi” diyor Tășuleasa Social’ın başkanı Alin Ușeriu, proje merkezine uğradığımızda.
Yürüyüşçülerin, dağ çayırlarıyla çevrili Bistrița yakınlarındaki merkeze uğramaları teşvik ediliyor; burada sıcak bir yemek yiyip geceyi geçirebiliyor ve genellikle birkaç gönüllüyle tanışabiliyorlar.
Biz de yürüyüşün bir sonraki etabı için enerji toplamak üzere mantarlı ve ekşi kremalı çorba ile “papanași” adı verilen, bol kalorili kızarmış bir tatlı yiyoruz.
Doğu'nun İsviçre'sinde yürüyüş
Seyahat şirketi Intrepid Travel’ın rehberliğinde, parkurun daha az ayak basılmış kuzey etaplarından bazılarını keşfediyoruz; Via Transilvanica’nın oluşturulmasında yer alan Tășuleasa gönüllüsü Iulian Gabor’a göre bunlar, rotanın en güzel bölümlerinden.
Üç gün boyunca “Doğu'nun İsviçre'si” olarak bilinen Bukovina bölgesinde kıvrıla kıvrıla ilerlerken, derin kayın, meşe ve ladin ormanları, güneş ışığına boğulmuş geniş yabani çiçek çayırları ve boyunlarına çanlar takılı ineklerle karşılaşıyoruz.
Via Transilvanica güzergâhını işaretleyen turuncu T’lerin yanında, gün batımından sonra ayılara karşı yapılan uyarılar da sık sık karşımıza çıkıyor. Neyse ki hiçbirine rastlamıyoruz; ama yol boyunca çok sayıda kuş, kelebek, kertenkele ve birkaç yılanın yanı sıra, arabaya koşulmuş birkaç at görüyoruz.
Her öğle vakti, sıkıcı, su eklenerek hazırlanmış yürüyüş öğünlerini unutup, Gigi Ursu Dağ Evi’nde biberli reçelle servis edilen taze peynir ve La Moara Bucovina restoranında kıyma ile doldurulmuş lahana sarma “sarmale” gibi ev yapımı lezzetlerin tadını çıkarıyoruz.
Bu molaların keyfi biraz da işletme sahipleriyle sohbet etmek, yürüyüşçüleri ağırlamaktan duydukları memnuniyeti görmek ve birlikte bir iki kadeh afinata içmekten geliyor.
Buralar, köy ve kasabalardaki pansiyonlarla birlikte, yürüyüşçülerin tamamladıkları her etap için seyahat defterlerine damga vurdurabildikleri noktalar. Seyahat defterlerini ise güzergâh üzerindeki dükkânlar, ev sahipleri ve kültürel mekânlar gibi 50’den fazla noktadan temin edebiliyorlar.
Boyalı manastırlar ve boyalı yumurtalar
Via Transilvanica'nın Bukovina kesimi, Romanya’nın kültürel tarihini yakından tanımak isteyenler için de ideal.
Romanya’nın UNESCO listesinde yer alan boyalı manastırlarından ikisi olan Sucevița ve Moldovița’da duruyoruz; hem dış cepheleri hem de iç mekânları, 16. yüzyıl ile 17. yüzyılın başlarına tarihlenen, son derece ayrıntılı ve yoğun renkli dini sahnelerle tamamen kaplı.
Moldovița kasabasında ayrıca Viorica Semeniuc’un evinde, en az bu freskler kadar zarif desenlerle yumurta boyama geleneğini de öğreniyoruz.
Yürüyüş rotasının kendisinde de, her biri bir sanatçı tarafından oyulmuş kilometre taşlarında hangi kabartmanın karşımıza çıkacağını merakla beklemeye başlıyoruz; Yunan savaşçılarından Picasso’yu andıran bir yüze, taçlı bir kurbağadan görkemli bir geyiğe kadar her şey var.
Gabor’un özetlediği gibi, Via Transilvanica hem bir sosyal girişim, hem nefes kesici bir turistik deneyim, hem de muhtemelen dünyanın en büyük açık hava sanat galerisi.
Rebecca Ann Hughes, mayıs ayında Hiking in Romania: Via Transilvanica programını başlatan ve böylece rotanın kuzey bölümünü ziyaret eden tek küresel tur operatörü konumuna gelenIntrepid Travel(kaynak İngilizce)’ın davetlisi olarak bölgede bulundu.
10 günlük paket kişi başı 1.616 sterlinden (1.872 avro) başlıyor; bu fiyata konaklama, kara yolu ulaşımı, yerel lider eşliğinde rehberlik, rehberli yürüyüşler ile bazı yemekler ve diğer etkinlikler dâhil.
Intrepid’in kâr amacı gütmeyen kuruluşu The Intrepid Foundation’ın yeni ortağı Tășuleasa Social; böylece müşteriler derneği ve rotanın geliştirilmesini doğrudan destekleyebiliyor.
