Fransa'da aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisinin önde gelen ismi Marine Le Pen'in siyasi geleceği ve 2027 cumhurbaşkanlığı seçimlerinin seyri, Paris Temyiz Mahkemesi'nin salı günü saat 13.30'da açıklayacağı kararla netleşecek.
Mahkemenin, Avrupa Birliği (AB) fonlarını zimmetine geçirdiği gerekçesiyle Le Pen'e verilen beş yıllık kamu görevinden men cezasını onaması halinde, 57 yaşındaki siyasetçinin cumhurbaşkanlığı adaylığının önü büyük ölçüde kapanacak. Bu durumda RN'nin Elysee Sarayı için en güçlü adayı, parti lideri Jordan Bardella olacak.
Hakkındaki mahkûmiyet kararına rağmen üç kez cumhurbaşkanlığına aday olan Le Pen, kamuoyu yoklamalarında ilk tur için yüzde 32 ile en güçlü bireysel aday konumunu koruyor. Geçen ay yayımlanan Ifop-Fiducial anketine göre ise Bardella'nın oy oranı yüzde 35 ila 37 arasında ölçüldü.
Le Pen, LCI televizyonuna yaptığı açıklamada, "Ne olursa olsun siyasi olarak yok olmayacağım. Ne olursa olsun fikirlerim için mücadele etmeyi sürdüreceğim," dedi.
Le Pen neden yargılandı?
Le Pen, Mart 2025'te Paris Ceza Mahkemesi'nin verdiği karara itiraz etmişti. Mahkeme, Le Pen'i iki yılı ertelenmiş, iki yılı elektronik kelepçeyle infaz edilmek üzere dört yıl hapis, 100 bin euro para cezası ve derhal uygulanmak üzere beş yıl kamu görevinden men cezasına çarptırmıştı.
Mahkeme, dönemin Ulusal Cephe (bugünkü Ulusal Birlik) partisinin 2004-2016 yılları arasında Avrupa Parlamentosu fonlarını usulsüz şekilde kullandığına hükmetmişti. Kararda, Avrupa Parlamentosu milletvekili danışmanı olarak gösterilen bazı kişilerin gerçekte parti için çalıştıkları belirtilmişti.
Le Pen ise bu uygulamanın parlamenter danışmanların ortak kullanılmasına yönelik meşru bir yöntem olduğunu savunarak, tüm işlemleri iyi niyetle gerçekleştirdiğini ve herhangi bir suç işlediğine inanmadığını söyledi.
Kararın olası sonuçları
Temyiz Mahkemesi'nin kararı onaması halinde Le Pen, 2027 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olamayacak.
Mahkeme, Le Pen hakkında beraat kararı verebilir ya da kamu görevinden men süresini kısaltabilir. Ancak hukuk çevrelerinde beraat ihtimali oldukça düşük görülüyor.
Le Pen'in 2027 seçimlerine katılabilmesi için kamu görevinden men süresinin iki yıl veya daha azına indirilmesi gerekiyor. Mart 2025'teki mahkûmiyet kararından bu yana yaklaşık 15 ay geçtiği dikkate alındığında, bu durumda 31 Mart 2027'de yeniden aday olma hakkı kazanabilecek. Bu tarih, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turundan yaklaşık iki hafta öncesine denk geliyor.
Bununla birlikte bazı hukukçular, cezanın bu şekilde hafifletilmesinin benzer suçlardan hüküm giyen kişiler karşısında Le Pen'e ayrıcalık tanınması anlamına geleceğini savunuyor.
Le Pen ise aday olamaması halinde Jordan Bardella'nın seçim kampanyasına destek vereceğini açıklarken, başbakanlık görevine talip olmayacağını da ifade etti.
Gözler Bardella'da
Le Pen'in adaylığının engellenmesi halinde RN Genel Başkanı Jordan Bardella'nın partinin 2027 cumhurbaşkanı adayı olması bekleniyor.
Le Pen, Bardella'yı "her gün, büyük bir enerji, güçlü bir inanç ve güvenle" destekleyeceğini söyledi. Ancak parti yönetimi, Bardella'yı güçlü bir cumhurbaşkanı adayı olarak öne çıkarırken Le Pen'in parti tabanındaki "doğal aday" konumunu da korumaya çalışıyor.
2011-2022 yılları arasında parti liderliği yapan eski avukat Le Pen'in sahip olduğu siyasi deneyime karşılık, 30 yaşındaki Avrupa Parlamentosu üyesi Bardella'nın siyasi tecrübesi daha sınırlı görülüyor.
İki isim arasında ideolojik farklılıklar da bulunuyor. Le Pen kendisini "ne sağcı ne de solcu" olarak tanımlarken, Bardella "sağ seçmenin temel değerlerini paylaştığını" ifade ediyor.
Buna rağmen son kamuoyu yoklamalarında Bardella'nın Le Pen'in önüne geçtiği görülüyor.
Sıradaki süreç
Fransız TF1 televizyonu, Le Pen'in temyiz kararının açıklanmasının ardından akşam ana haber bültenine katılacağını duyurdu.
Ulusal Birlik içindeki birçok isim, partinin cumhurbaşkanı adayının kısa sürede netleştirilmesini isterken, Fransız basını Le Pen'in yasağının onanması halinde Bardella'nın adaylığını birkaç gün içinde açıklayabileceğini öne sürdü.
Mahkemenin vereceği kararın, Fransa'da seçmenlerin sandık başına gitmesine bir yıldan az süre kala 2027 cumhurbaşkanlığı yarışının seyrini önemli ölçüde etkilemesi bekleniyor.
