Macaristan'da muhalefetteki Fidesz Partisi, Başbakan Péter Magyar'ın Cumhurbaşkanı Tamás Sulyok'u görevden almak amacıyla anayasa değişikliği teklifini sunmasının ardından perşembe günü gösteri düzenleme çağrısı yaptı.
Nisan ayında yapılan seçimlerde ezici bir zafer kazanarak Viktor Orbán'ın 16 yıllık iktidarına son veren Magyar, selefi tarafından göreve getirilen Cumhurbaşkanı Sulyok'u uzun süredir "Orbán'ın kuklası" olarak nitelendiriyor ve görevden alınmasını savunuyordu.
Magyar'ın cumartesi günü parlamentoya sunduğu anayasa değişikliği teklifinde, "Görevdeki Cumhurbaşkanı'nın görev süresi, Anayasa değişikliğinin yürürlüğe girdiği günü izleyen gün sona erer" ifadesi yer aldı.
Parlamentoda nitelikli çoğunluğa sahip olan iktidardaki Tisza Partisi sayesinde teklifin kabul edilmesine kesin gözüyle bakılıyor. Macaristan Parlamentosu kaynaklarına göre oylama gelecek hafta kadar erken bir tarihte yapılabilir ancak bu bilgi henüz resmen doğrulanmadı.
Teklif yalnızca cumhurbaşkanının görevden alınmasını değil, anayasa mahkemesi üyeleri için emeklilik yaşının 70'e indirilmesini ve bu kapsamda dört anayasa yargıcının görevden ayrılmasını da öngörüyor. Ayrıca milletvekillerinin görev süresine 12 yıllık üst sınır getirilmesi planlanıyor.
Cumhurbaşkanı: 'İstifa etmeyeceğim'
Cumhurbaşkanı Tamás Sulyok ise görevinden ayrılmayı düşünmediğini belirterek Magyar'ın girişimini demokrasiye yönelik bir tehdit olarak değerlendirdi.
Sulyok pazar günü yaptığı açıklamada, "Asıl soru, bu gücün uluslararası alanda kabul gören ve zorunlu sayılan hukuk devleti ilkeleri ile gerçek temsili demokrasiyi ortadan kaldırıp kaldırmayacağıdır," dedi.
Péter Magyar, seçim kampanyası boyunca cumhurbaşkanını görevden alma vaadini defalarca dile getirmişti. Magyar, Sulyok'un anayasal görevlerini yerine getirmediğini ve Orbán döneminde muhalefet destekçilerinin haklarını savunmadığını öne sürüyor.
Haziran ayında yaptığı açıklamada Magyar, "Viktor Orbán Macar halkını hayal kırıklığına uğrattı. Onun atadığı Tamás Sulyok da Macar Cumhuriyeti'ni hayal kırıklığına uğrattı7" ifadelerini kullandı.
Fidesz'den protesto çağrısı
Fidesz Partisi ise cumhurbaşkanının görevden alınmasının ülkeyi zorbalığa sürükleyeceğini savunarak perşembe günü Sulyok'a destek amacıyla gösteri düzenlenmesi çağrısında bulundu.
Eski Başbakan Viktor Orbán da "Tisza Partisi insani, ahlaki ve hukuki tüm sınırları aşıyor. Macar seçmenler buna yetki vermedi," dedi.
Avrupa da süreci izliyor
Anayasal konularda danışmanlık yapan Avrupa Konseyi Venedik Komisyonundan bir heyet geçen hafta Macaristan'ı ziyaret ederek hem Cumhurbaşkanı Sulyok hem de hükümet yetkilileriyle görüştü. Heyetin değerlendirmeleri henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Avrupa Komisyonu da Macaristan'daki anayasa değişikliği sürecini yakından izlediğini açıkladı.
