Dünyanın yaşam şartları en iyi ve en kötü şehirleri belli oldu. The Economist’in araştırma birimi Economist Intelligence Unit tarafından hazırlanan Küresel Yaşanabilirlik Endeksi, Mayıs 2026 verileri kullanılarak 173 şehri değerlendirdi. Endeksteki küresel ortalama geçen yıla göre değişmeyerek 100 üzerinden 76,1’de kaldı. Ancak istikrar puanı ortalama 0,5 gerilerken, sağlık hizmetlerinde 0,7 puanlık iyileşme kaydedildi.
HARİTADAKİ RENKLER VE DAİRELER NE ANLAMA GELİYOR?
The Economist’in yayımladığı haritada şehirlerin yaşanabilirlik puanları renklerle, nüfusları ise dairelerin büyüklüğüyle gösteriliyor.
Koyu gri renkler düşük, kırmızı tonları ise yüksek yaşanabilirlik puanına işaret ediyor. Ölçekte şehirler 30, 50, 60, 70, 80 ve 100 puan sınırlarına göre gruplandırılıyor. Dairenin büyük olması, şehrin puanının yüksek olduğu anlamına gelmiyor; yalnızca nüfusun büyüklüğünü gösteriyor.
Haritada Batı Avrupa, Japonya, Kanada ve Avustralya’daki kentlerin büyük bölümünün kırmızı tonlarda kümelendiği görülüyor. Afrika, Güney Asya ve savaşların etkilediği Orta Doğu kentleri ise ağırlıklı olarak gri renklerle gösteriliyor.
KOPENHAG İKİNCİ YILINDA DA LİDER
Danimarka’nın başkenti Kopenhag, 98 puanla ikinci yıl üst üste dünyanın en yaşanabilir şehri seçildi. Kent; istikrar, eğitim ve altyapı kategorilerinin her birinden 100 tam puan aldı.
Viyana 97 puanla ikinci, Melbourne yine 97 puanla üçüncü sıraya yerleşti. İlk 10’daki bütün şehirler eğitim kategorisinden 100 puan alırken, kentlerin büyük bölümü sağlık hizmetlerinde de tam puana ulaştı.
2026’nın en yaşanabilir 10 şehri şöyle sıralandı:
- Kopenhag – 98 puan
- Viyana – 97 puan
- Melbourne – 97 puan
- Sidney – 97 puan
- Zürih – 96 puan
- Cenevre – 96 puan
- Osaka – 96 puan
- Adelaide – 96 puan
- Vancouver – 96 puan
- Tokyo – 96 puan
Vancouver, ilk 10’a girebilen tek Kuzey Amerika şehri olurken Tokyo, listedeki tek mega kent olarak öne çıktı. Büyük kentler; trafik sıkışıklığı, suç, altyapı baskısı ve nüfus yoğunluğu nedeniyle sıralamada genellikle puan kaybediyor.
TÜRKİYE’DEN YALNIZCA İSTANBUL VAR
Paylaşılan küresel haritada Türkiye üzerinde görülen tek şehir İstanbul. Ankara, İzmir, Antalya veya Türkiye’den başka bir kent haritada bulunmuyor.
İstanbul’un dairesi, büyüklüğü nedeniyle ilk bakışta dikkat çekse de bu boyut kentin nüfusunu ifade ediyor. Dairenin gri renkte olması ise İstanbul’un 50 ile 60 puan arasındaki yaşanabilirlik grubunda bulunduğunu gösteriyor.
Bu sonuçla İstanbul, 76,1 olan dünya ortalamasının ve 91,7 olan Batı Avrupa ortalamasının belirgin biçimde altında kalıyor. Şehir, en kötü durumdaki 10 kent arasında bulunmuyor ancak haritaya göre listenin alt bölümünde yer alıyor.
EIU’nun kamuoyuna açık özet raporunda İstanbul’un kesin puanı ve 173 şehir arasındaki sıra numarası paylaşılmadı. Kuruluş, tüm şehirleri içeren ayrıntılı sıralama ve kategori verilerinin ücretli veri hizmeti üzerinden sunulduğunu belirtiyor. Bu nedenle İstanbul’a ilişkin kesin sıra iddiasında bulunmak mümkün değil.
ORTA DOĞU’DA SAVAŞIN ETKİSİ
2026 sıralamasında en büyük gerilemelerin tamamı Orta Doğu’da yaşandı. EIU’ya göre bunun temel nedeni, Şubat 2026’da İsrail ve ABD’nin İran’a düzenlediği saldırılarla başlayan savaş, İran’ın komşu ülkelere yönelik saldırıları ve Hürmüz Boğazı’nı kapatması oldu.
Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki 18 şehrin sıralaması ortalama üç basamaktan fazla geriledi. Bölgenin ortalama yaşanabilirlik puanı da bir yılda bir puan düştü.
Maskat, 14 basamak kaybederek 123’üncü sıraya geriledi ve yılın en sert düşüşünü yaşadı. Kuveyt 12, Amman 11, Manama 10 ve Doha yedi sıra düştü. Abu Dabi 76’ncı, Dubai ise 79’uncu sıraya geriledi.
ŞAM SON SIRADAN ÇIKAMADI
Suriye’nin başkenti Şam, 32 puanla 173 şehir arasında sonuncu oldu. Kent, 2013 yılından bu yana listenin son sırasında bulunuyor.
Listenin son 10 sırasındaki kentler şöyle:
- Tahran – 45 puan
- Harare – 45 puan
- Kiev – 45 puan
- Port Moresby – 44 puan
- Lagos – 44 puan
- Cezayir – 43 puan
- Karaçi – 43 puan
- Dakka – 42 puan
- Trablus – 41 puan
- Şam – 32 puan
EIU, son sıralardaki kentlerin neredeyse tamamının savaş, yoksulluk veya her ikisinden birden etkilendiğine dikkat çekti. Tahran, İran’daki savaş nedeniyle bu yıl ilk kez son 10 kent arasına girdi.
EN BÜYÜK YÜKSELİŞ ÇİN ŞEHİRLERİNDE
Sağlık hizmetlerine uzun yıllardır yapılan kamu yatırımları, Çin kentlerinin puanlarını yükseltti. Endekste değerlendirilen bütün Çin şehirlerinin sağlık puanı artarken Fuzhou yedi basamak yükselerek yılın en fazla ilerleyen şehri oldu.
Nanjing ve Wuxi dörder; Qingdao, Zhuhai, Shenyang, Dalian, Şian, Chongqing ve Guangzhou ise üç veya dört basamak yükseldi. Ancak siyasi özgürlüklerdeki kısıtlamalar, gözetim uygulamaları ve çevre sorunları Çin kentlerinin kültür ve çevre puanlarını sınırlamaya devam etti.
BATI AVRUPA HÂLÂ EN YAŞANABİLİR BÖLGE
Bölgesel karşılaştırmada Batı Avrupa 91,7 ortalama puanla dünyanın en yaşanabilir bölgesi olmayı sürdürdü. Kuzey Amerika 90,4 puanla ikinci sırada yer aldı.
Asya’nın ortalama puanı sağlık yatırımlarındaki iyileşmeler sayesinde 73,9’a yükseldi. Orta Doğu ve Kuzey Afrika’nın ortalaması 61, Sahra Altı Afrika’nın ortalaması ise 55 seviyesinde kaldı.
ENDEKS NASIL HESAPLANIYOR?
EIU, şehirleri 30’dan fazla gösterge üzerinden değerlendiriyor. Toplam puanın yüzde 25’ini istikrar, yüzde 25’ini kültür ve çevre, yüzde 20’sini sağlık, yüzde 20’sini altyapı ve yüzde 10’unu eğitim oluşturuyor.
Suç oranları, terör ve savaş riski, sağlık hizmetlerine erişim, sansür ve sosyal kısıtlamalar, iklim koşulları, kültürel olanaklar, toplu taşıma, yol ağı, enerji, su ve telekomünikasyon hizmetleri puanlamaya dahil ediliyor.
