Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, geçtiğimiz 21 Haziran’dan bu yana Avrupa kıtasında yaşanan aşırı sıcakların, ölüm oranlarında dikkat çekici bir artışa yol açtığını duyurdu. Sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda Ghebreyesus, "Şu anda 150 milyon kişi aşırı yüksek sıcaklık şartları altında yaşıyor, yüzlerce kişi hayatını kaybetti, eğitime ara verildi ve elektrik şebekeleri çöküyor" ifadelerini kullandı.
Örgütün açıkladığı verilere göre sıcak hava dalgaları başladığından beri Avrupa ülkelerinde 1300'den fazla kişi hayatını kaybetti. Ghebreyesus, sıcak stresiyle ilgili sağlık sorunlarının giderek arttığına dikkat çekerek, bu durumun genellikle "sessiz katil" olarak anıldığının altını çizdi. Ayrıca, Avrupa’daki pek çok binanın, iş yerinin ve okulun mevcut sıcaklık ekstremlerine hazırlıklı olmadığını belirtti.
ANA TETİKLEYİCİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
DSÖ Genel Direktörü, Avrupa'nın dünyanın diğer bölgelerine kıyasla iki kat daha hızlı ısındığına vurgu yaptı. Ghebreyesus’un değerlendirmesine göre, geçmişte "nesilde bir defa" ortaya çıkan sıcak hava dalgaları artık hemen her yıl yaşanıyor ve iklim değişikliği bu sürecin ana tetikleyicisi olarak öne çıkıyor.
DSÖ, aşırı sıcakların neden olduğu sağlık risklerine karşı üye ülkelere destek verirken, ülkelerin hem hazırlık hem de erken müdahale kapasitelerini geliştirecek eylem planları oluşturmasının önemine dikkat çekti. Ghebreyesus, Avrupa hükümetlerini sıcak hava dalgalarına karşı sağlık alanında kararlı önlemler almaya davet etti.
VANTİLATÖR VE KLİMA KULLANACAKLAR İÇİN ÖNERİLER
Kurumun yayımladığı pratik tavsiyeler arasında, günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmaktan kaçınılması, gölgeli alanlarda bulunulması ve günde iki-üç saat serin ortamlarda vakit geçirilmesi yer aldı. Akşam saatlerinde evlerin doğal serinliğinden faydalanılması, gündüz saatlerinde ise perdelerin kapalı tutulup pencerelerin açılmaması gerektiği belirtildi.
DSÖ ayrıca, elektrikli cihazların mümkün olduğunca az kullanılması gereğine işaret ederken, elektrikli vantilatörlerin yalnızca hava sıcaklığı 40 santigrat derecenin altındaysa kullanılmasının doğru olacağını, aksi halde vücut sıcaklığının artabileceğini belirtti. Klima kullanımında ise termostatın 27 dereceye ayarlanmasını ve cihazın bir vantilatörle birlikte çalıştırılmasının ortamı daha konforlu hale getireceğini ve enerji tasarrufu sağlayacağını açıkladı.
"ÇOCUKLARI VE HAYVANLARI ARAÇ İÇİNDE BIRAKMAYIN"
Sıvı kaybının önlenmesine ve vücudun serin tutulmasına yönelik öneriler de rehberde öne çıkıyor. DSÖ günde iki ile üç litre su içilmesini, hafif ve bol giysi tercih edilmesini, sık sık serin duş alınmasını ve cildin nemli tutulmasını tavsiye etti. Özellikle 65 yaş üstü bireyler ile kronik rahatsızlığı bulunanların ve yalnız yaşayanların yakın takibe alınması gerektiği vurgulandı.
Çocukların ve hayvanların kesinlikle park halindeki araçlarda bırakılmaması uyarısında bulunan DSÖ, bebek arabasında sıcak artışını önlemek amacıyla kuru örtü yerine ıslak ve ince bir bez kullanılmasını ve gerektiğinde yeniden ıslatılmasını önerdi.
AVRUPA'DA MİLYONLAR YÜKSEK SICAKLIKLA KARŞI KARŞIYA
Avusturyalı Klimadashboard adlı sivil toplum kuruluşunun, Alman Meteoroloji Dairesi ve Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi’nin verilerine dayandırdığı analizine göre, Türkiye hariç Avrupa’da yaklaşık 381 milyon insanın 30 santigrat derecenin üzerindeki sıcaklıklara maruz kalacağı öngörülüyor.
