Ticaret Bakanlığı, bu yılın ilk yarısında dış ticaret işlemlerine yönelik sonradan ve ikincil kontrol denetimleri kapsamında toplam 8,3 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiğini açıkladı.
Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, geçmiş dönemlere ait gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygunluğuna yönelik denetimlerin aralıksız sürdüğü belirtildi.
Açıklamada, söz konusu denetimlerin, dış ticaret işlemlerini kurallara uygun şekilde yürüten firmaların haklarını korumayı amaçladığı vurgulanarak, sonradan kontrol firma denetimleri ve ikincil kontrol beyanname incelemeleri kapsamında son 2,5 yılda toplam 28,7 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiği bildirildi.
Verilere göre, 2024 yılında 5,5 milyar lirası ikincil kontrol, 1,3 milyar lirası sonradan kontrol olmak üzere toplam 6,8 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı alındı. Bu tutar, 2023’e göre yüzde 98 artış gösterdi.
2025 yılında ise 11,8 milyar lirası ikincil kontrol, 1,8 milyar lirası sonradan kontrol kapsamında olmak üzere toplam 13,6 milyar liralık ceza ve ek tahakkuk kararı düzenlenirken, önceki yıla göre yüzde 100 artış kaydedildi.
Bu yılın ilk altı ayında ise 6,5 milyar lirası ikincil kontrol, 1,8 milyar lirası sonradan kontrol olmak üzere toplam 8,3 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı verildi. Böylece geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43 artış gerçekleşti.
RİSKLİ İŞLEMLER YAPAY ZEKA DESTEKLİ SİSTEMLERLE BELİRLENİYOR
Açıklamada, denetim çalışmalarının Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütüldüğü belirtilerek, yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi arasından riskli işlemlerin ileri veri analitiği yöntemleriyle tespit edildiği ifade edildi.
Bu kapsamda Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP) ve Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS) gibi teknolojik altyapılardan yararlanıldığı aktarıldı.
Riskli firmaların Bakanlık müfettişlerince sonradan kontrol denetimine alındığı, şüpheli gümrük beyannamelerinin ise 18 bölge müdürlüğü bünyesindeki kontrol şubelerince incelendiği belirtilen açıklamada, gümrük ve dış ticaret işlemlerinde vergi kayıplarını önlemeye yönelik denetimlerin etkin şekilde sürdürüleceği vurgulandı.
