New York Times ve Daily News'ün de aralarında bulunduğu medya kuruluşları, zor durumdaki haber sektörünün geleceğini yeniden şekillendirebilecek yapay zekâ ve telif hakkı mücadelesini tırmandırarak, bir federal yargıçtan OpenAI'ye yaptırım uygulanmasını talep ediyor.
Gazeteler, ChatGPT'nin geliştiricisinin, OpenAI ile iş ortağı Microsoft'un yapay zekâ sistemlerini milyonlarca haber makalesini kullanarak nasıl inşa ettiklerine ilişkin ve emsal niteliğinde olabilecek bir telif ihlali davasının merkezindeki kanıtları gizlediğini öne sürüyor.
Söz konusu olan, yapay zekâ sohbet botlarının bir bilgi kaynağı olarak, haberi toplamak için gerekli gazetecilik çalışmasını yapmadan web trafiğini kendi üzerine çekerek haksız rekabet yaratıp yaratmadığı.
Perşembe günü Manhattan'daki federal bir mahkemeye sunulan dilekçede, OpenAI'nin, telifli haber içeriklerini yapay zekâ sisteminin nasıl kullandığını ortaya koyabilecek veri setleri ile ChatGPT günlüklerini açıklamak yerine "engelleme yolunu seçtiği" iddia ediliyor.
Şikayetçiler, bir OpenAI çalışanının yakın tarihli ifadesinin şirketin önceki beyanlarıyla çeliştiğini belirterek, delillerin çarpıtılmasına yol açabilecek "delil toplama sürecindeki usulsüzlük" nedeniyle hâkimin şirkete ceza vermesini talep ediyor.
New York Daily News'ün avukatı Steven Lieberman, OpenAI'nin, telifli içerikleri yapay zekâ eğitim veri setlerinde ve kayıtlarında arama kapasitesi konusunda iki yıldır "yanıltıcı beyanda bulunduğunu" söyledi.
Daily News ve ona bağlı yedi gazeteyi temsil eden Lieberman, "Bu talep, ChatGPT'nin çalıntı haber içerikleriyle nasıl eğitildiğini gösteren kanıtları gizlediği ve yok ettiği için mahkemeden OpenAI'yi cezalandırmasını istiyor" dedi.
New York Times, ChatGPT'nin piyasaya çıkmasının ardından ticari yapay zekâ patlamasını tetikleyip insanların internette bilgi arama biçimini değiştirmeye başlamasından yaklaşık bir yıl sonra, 2023'ün sonlarında OpenAI ve Microsoft'a dava açtı.
2024'te, Google'ın arama sonuçlarının en üstünde yapay zekâ tarafından oluşturulan özetler sunmaya başlamasıyla, okurların özgün kaynağa tıklamasıyla elde edilen reklam gelirleri kesildi ve haber yayınlarına yönelik tehdit daha da arttı.
O tarihten bu yana, Daily News ile Chicago Tribune'ün çatı şirketi MediaNews Group, dijital yayıncı Ziff Davis ve kâr amacı gütmeyen Center for Investigative Reporting'in de aralarında bulunduğu diğer haber kuruluşları Times'a katıldı.
OpenAI ve diğer teknoloji şirketleri, yapay zekâ sistemlerini dijitalleştirilmiş kitaplar, çevrim içi makaleler ve diğer web içerikleri üzerinde eğitmenin, ABD telif hakkı hukukundaki "adil kullanım" doktriniyle korunduğunu savunuyor. Görsel sanatçılar, romancılar, müzik şirketleri ve diğer yaratıcı sektörler karma sonuçlar alınan onlarca davada yapay zekâ şirketlerini mahkemeye verirken, bu görüş de test ediliyor.
Şimdiye kadarki en büyük telif hakkı uzlaşmasında, OpenAI'nin rakibi Anthropic, Claude adlı sohbet botunu eserleri üzerinde izinsiz olarak eğittiği için kitap yazarlarına 1,5 milyar dolar (1,35 milyar avro) ödemeyi kabul etti.
Times'ın argümanları, kitap yazarlarının ileri sürdüklerinden farklı.
Asıl davasında ve geçen ay sunulan ek şikayet dilekçesinde Times, haberciliğinden izin almadan ya da ödeme yapmadan yararlanarak rakip ürünler geliştirmeye çalışan şirketlerin yarattığı haksız rekabete odaklandı.
Düzenleyici kurumlara sunulan ve dava masraflarını ortaya koyan belgelerde, Times'ın, geçen yıl yapay zekâ şirketi Perplexity'ye açtığı ayrı dava da dahil olmak üzere, yapay zekâ şirketleriyle mahkemede mücadele etmek için şimdiden 28 milyon dolardan (25 milyon avrodan) fazla harcadığı belirtiliyor.
Perşembe günü talep edilen yaptırımlar arasında, gazetelerin "hukuka aykırı biçimde saklandığını" söylediği kanıtların elde edilmesi için yapılan masrafları karşılayacak avukatlık ücretleri de yer alıyor.
Artan dava masrafları, bir yandan da Google ve Meta'nın da aralarında bulunduğu OpenAI ve diğer yapay zekâ şirketleriyle, haber akışları ya da arşivleri üzerinde yapay zekâ sistemlerini eğitmeleri karşılığında ücret öngören lisans anlaşmaları imzalayan medya kuruluşlarının sayısı hızla artarken gündeme geliyor.
