Rusya ile Kuzey Kore arasında inşa edilen ilk karayolu sınır geçişi tamamlanma aşamasına gelirken, projenin Ukrayna savaşındaki askeri iş birliğini güçlendirebileceği yönündeki iddialar gündeme geldi. Uzmanlar, yeni köprünün ticaretten çok askeri lojistik amacıyla kullanılabileceğini öne sürüyor.
İLK KARAYOLU KÖPRÜSÜ AÇILIŞ İÇİN GÜN SAYIYOR
Rusya ve Kuzey Kore, iki ülke arasındaki ilk karayolu bağlantısını oluşturacak köprünün yapımında sona yaklaştı.
Köprü, Rusya'nın Uzak Doğu bölgesindeki Khasan ile Kuzey Kore'nin Tumangang kenti arasında, Tumen Nehri üzerinde inşa edildi. Nehir, denize ulaşmadan önce iki ülke arasındaki son sınır hattını oluşturuyor.
Sınır geçişinin büyük ölçüde tamamlandığı belirtilirken, Kuzey Kore'nin 19 Haziran'da planlanan açılış öncesinde gümrük ve karantina tesisleri dahil kendi tarafındaki çalışmaları bitirdiği bildirildi. Rusya'nın ise sınırın kendi tarafındaki hazırlıkları henüz tamamlayamadığı ve yeni açılış tarihinin kesinleşmediği ifade edildi.
"TİCARET VE TURİZM" AÇIKLAMASI
Rus ve Kuzey Koreli yetkililer, köprünün ticaret hacmini artırmayı ve turizmi geliştirmeyi amaçladığını belirtiyor.
Rusya Ulaştırma Bakanı Andrey Nikitin, "Yeni karayolu köprüsünün açılması karşılıklı ticareti artıracak, lojistiği optimize edecek, kültürel bağları güçlendirecek ve sınır bölgelerini dinamik olarak gelişen ekonomik merkezlere dönüştürecektir." ifadelerini kullandı.
Kuzey Kore'nin resmi haber ajansı KCNA da köprünün iki ülke arasında "kişilerin seyahatini, turizmi ve mal dolaşımını" artıracağını savundu.
"ASKERİ LOJİSTİK KORİDORU"
Ukraynalı insan hakları kuruluşu Truth Hounds tarafından hazırlanan ve Guardian ile paylaşılan araştırmada ise farklı bir değerlendirme yer aldı.
Araştırmada, köprünün ticaretten ziyade gizli bir askeri lojistik koridoru oluşturmayı hedeflediği öne sürüldü.
Truth Hounds'ta açık kaynak araştırmalarını yöneten Nazar Myhun, karayolu taşımacılığının uydu takibinden kaçınma açısından demiryollarına göre daha avantajlı olduğunu söyledi.
UYDU TAKİBİNDEN KAÇMA İDDİASI
Yeni karayolu geçişi, iki ülke arasındaki tek demiryolu bağlantısı olan Dostluk Köprüsü'nün hemen yanında bulunuyor.
Myhun, Rusya ve Kuzey Kore'nin karayolu ağının demiryolu ağına göre çok daha geniş olduğunu, bu nedenle tüm güzergahın izlenmesinin daha zor hale geldiğini belirtti.
Kamyonların yükleme ve boşaltma işlemlerinin trenlere göre çok daha kısa sürede tamamlanabildiğine dikkat çeken Myhun, bunun uydu görüntüleriyle tespit edilmesini güçleştirdiğini ifade etti.
Guardian'a konuşan Myhun, "Bir görüntüde görülen vagon tipi, taşınan yük hakkında çok fazla bilgi verir ve bazı yükler açık vagonlarda taşındığı için kolayca tespit edilebilir. Buna karşılık kamyonlar uydu görüntülerinde neredeyse her zaman aynı görünür." dedi.
Myhun ayrıca karayolu taşımacılığının, trenlerin aksine sabit demiryolu merkezlerine bağlı kalmadan istenilen noktadan gerçekleştirilebildiğini söyledi.
EKONOMİK GEREKÇE TARTIŞMA KONUSU OLDU
Truth Hounds, köprünün ekonomik gerekçesinin zayıf olduğunu savundu.
Araştırmaya göre, maliyetinin 100 milyon doların üzerinde olduğu tahmin edilen projeye karşın, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2024 yılında yalnızca 34 milyon dolar seviyesinde kaldı.
Rusya'dan Kuzey Kore'ye yönelik turizmin sıkı şekilde denetlendiği ve büyük ölçüde rehber eşliğinde yapılan turlarla sınırlı olduğu belirtilirken, 2025 yılında yaklaşık 10 bin Rus turistin Kuzey Kore'yi ziyaret etmesinin beklendiği aktarıldı.
Yabancı turistlerin en çok ziyaret ettiği Pyongyang'ın ise sınır kapısından 500 kilometreden fazla uzaklıkta bulunduğu vurgulandı.
"STRATEJİK ALTYAPI" DEĞERLENDİRMESİ
Araştırmada, yeni geçiş noktasının Kuzey Kore askerleri, inşaat birlikleri ve askeri yetkililerin Rusya'ya geçişi ile Rus teknolojisi ve kaynaklarının Kuzey Kore'ye aktarılması için stratejik bir altyapı olarak değerlendirilebileceği ifade edildi.
Myhun, Truth Hounds'un Rusya-Kuzey Kore iş birliğini yakından takip ettiğini belirterek, bunu Rusya'nın Ukrayna'daki savaş gücünü etkileyen "kilit faktörlerden biri" olarak gördüklerini söyledi.
Derinleşen ilişkinin silah ve teknoloji transferlerini "daha kolay ve daha az şeffaf" hale getirdiğini savunan Myhun, bunun Kuzey Kore'nin komşuları açısından da tehdit oluşturduğunu ileri sürdü.
Kremlin'e yöneltilen iddialarla ilgili sorulara ise henüz yanıt verilmedi.
KÖPRÜDE HELİKOPTER PİSTİ DE BULUNUYOR
Tumen Nehri üzerindeki köprü yaklaşık 1 kilometre uzunluğunda, 7 metre genişliğinde ve çift şeritli olarak inşa edildi.
Yaklaşım yollarıyla birlikte toplam 4,7 kilometrelik geçiş sisteminin parçası olan projede, uydu görüntülerine göre Rus tarafında helikopter iniş pisti de dahil çeşitli destek altyapıları oluşturuldu.
Uzmanlar, demiryolunda iki ülke arasındaki ray açıklığı farklılığı nedeniyle yaşanan teknik sorunların karayolu köprüsünde bulunmadığına dikkat çekiyor.
Açık kaynak araştırmacıları daha önce iki ülke arasındaki şüpheli silah transferlerini demiryolu hattının uydu görüntüleri üzerinden takip etmişti.
ASKERİ İŞ BİRLİĞİ DERİNLEŞİYOR
Köprü inşaatı, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un'un Haziran 2024'te kapsamlı stratejik ortaklık anlaşmasını imzalamasının ardından başladı.
Bu anlaşmanın ardından Kuzey Kore'nin Rusya'ya asker, topçu mühimmatı ve balistik füze desteği sağladığı belirtiliyor.
Ukrayna'nın Ağustos 2024'te düzenlediği karşı saldırının ardından 14 binden fazla Kuzey Kore askerinin Kursk bölgesinde Rus güçleriyle birlikte savaştığı ifade edildi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise Rusya'nın 30 bin Kuzey Kore askerini daha cepheye sevk etmeye hazırlandığını öne sürdü.
Moskova ile Pyongyang'ın silah, askeri teknoloji ve yeniden inşa alanlarındaki iş birliğini genişlettiği belirtilirken, 2023 yılında uydu görüntülerinin Kuzey Kore'nin Rason Limanı'ndan Rusya'ya yaklaşık 2 bin konteyner gönderildiğini ortaya koyduğu, bu sevkiyatlarda top mermileri ve kısa menzilli füzelerin bulunduğunun değerlendirildiği aktarıldı.
