Otonom sürüş sistemlerine sahip araçlar artık Portekiz'de kamuya açık yollarda test edilebilecek. Nisan ayı sonunda Bakanlar Kurulu'nun Portekiz yollarında otonom araç testlerine izin veren bir kanun hükmünde kararnamenin onaylanmasının ardından, söz konusu kararname geçen pazartesi ülkenin resmî gazetesi Diário da República'da yayımlandı (kaynak Portekizce) ve gelecek temmuz ayında yürürlüğe girecek.
Kararnameye göre otonom sürüş, "hareketliliğin demokratikleşmesini sağlayarak, fiziksel ya da başka türden kısıtlamalar nedeniyle araç kullanamayan yurttaşların topluma dâhil edilmesini teşvik edecek".
Aynı zamanda bu teknoloji, "bireysel ve toplu taşımada yeni ve farklı hareketlilik çözümlerinin önünü açarak, araç parkının daha etkin kullanılmasına ve mülkiyet ile bireysel kullanıma dayalı mevcut ulaşım paradigmasının yol açtığı verimsizliklerin azaltılmasına" katkıda bulunacak, görüşünü paylaşıyor hükümet.
Pratikte kararname, lisans alınması ve bir dizi teknik, operasyonel ve güvenlik şartının yerine getirilmesi koşuluyla, kamuya açık yolların otonom sürüş teknolojisi denemelerinde kullanılabilmesi için hukuki çerçeveyi oluşturuyor.
Teknoloji denemeleri, araştırma laboratuvarları, yükseköğretim kurumları ile otomotiv, altyapı ve ulaşım sektörlerindeki şirketler tarafından yürütülecek.
Bu rejimin başlıca koşullarından biri zorunlu sigortanın güçlendirilmesi. Asgari teminat değerininnormalde istenen miktarın dört katına çıkarılması ve otonom araçların üçüncü şahıslara verebileceği bedeni veya maddi zararların tazminini kapsayacak.
Kuruluşların ayrıca bir risk azaltma planı sunmaları ve araç sistemlerine yetkisiz erişimi engelleyebilecek siber güvenlik önlemlerini hayata geçirdiklerini kanıtlamaları gerekecek.
Testlerin yapılacağı bilgisinin önceden bildirilmesi de şart. Sürecin sonunda ise, "aralarında testlerin yürütülmesi sırasında meydana gelen her türlü kaza, ciddi olay ya da olaya ilişkin bir açıklamanın da yer aldığı" bir test raporu sunulmak zorunda.
Ayrıca, yüksek düzeyde ya da tam otomasyonlu sistemlerden sorumlu hem sürücü hem de operatörün en az altı yıllık sürücü belgesine sahip olması ve son beş yıl içinde herhangi bir trafik suçu ya da idari trafik ihlali işlemine konu olmamış olması gerekiyor.
Testler sırasında, Trafik Kanunu'nda öngörülen hız sınırları saatte 20 kilometre düşürülecek. Kanındaki alkol oranına ilişkin sınırlar ise profesyonel sürücüler için geçerli seviyeye getiriliyor ve hem sürücü hem de operatör görevlerini kesintisiz üç saatten fazla sürdüremeyecek; aralarda en az bir saatlik mola vermek zorunda olacak.
Otonom sürüş testleri sırasında kullanılan araçlarınayrıntılı bilgileri kaydedebilen sistemlerle donatılması zorunlu olacak; bu kapsamda otomatik sistemin özellikleri, aracın dinamik kontrolünü kimin üstlendiği, hız, direksiyon ve frenleme işlevi gibi göstergeler ile sürücü ya da operatör müdahalelerinin geçmişi kaydedilecek.
Araçların ayrıca uzaktan verilen komutlara ve diğer araçlar, karayolu altyapısı ile farklı dijital bağlantı noktalarıyla kurulan iletişime ilişkin bilgileri de saklaması gerekecek.
Yurtdışında verilen ruhsatlar da Portekiz'de geçerli olacak; bunun için başvurunun kabul edilmesi ve söz konusu talebin, Ulaştırma ve Hareketlilik Enstitüsü (IMT) yönetim kurulu başkanına hitaben yapılması gerekiyor.