Küresel enerji üretiminde dengeler değişmeye devam ediyor. Nisan ayında rüzgar ve güneş enerjisi santralleri, dünya genelinde doğal gaz santrallerinden daha fazla elektrik üreterek önemli bir dönüm noktasına imza attı.
Verilere göre, nisan ayında rüzgar ve güneş enerjisi toplam 532 teravatsaat (TWh) elektrik üretirken, doğal gaz kaynaklı üretim 477 teravatsaat seviyesinde kaldı. Böylece iki yenilenebilir enerji kaynağı, tarihte ilk kez bir ay boyunca doğal gazı geride bırakmış oldu.
Beş yılda dengeler tamamen değişti
Sadece beş yıl önce tablo oldukça farklıydı. O dönemde yenilenebilir enerjinin en güçlü aylarında bile doğal gazdan üretilen elektrik miktarı, rüzgar ve güneş enerjisinin toplamının yaklaşık iki katına ulaşıyordu.
Uzmanlara göre bu değişimde özellikle güneş enerjisindeki hızlı büyüme etkili oldu. Geçen yıl dünya genelinde oluşan yeni elektrik talebinin yaklaşık dörtte üçü yalnızca güneş enerjisiyle karşılanırken, kalan bölümün önemli kısmı da diğer yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlandı.
Kömür hâlâ ilk sırada
Her ne kadar rüzgar ve güneş doğal gazı geride bıraksa da küresel elektrik üretiminde en büyük pay hâlâ kömüre ait. Dünya genelindeki elektriğin yaklaşık yüzde 35'i kömür santrallerinden üretiliyor.
Bununla birlikte, özellikle Çin ve Hindistan gibi ülkelerde kömür kullanımının sürmesine rağmen aynı zamanda büyük ölçekli yenilenebilir enerji yatırımlarının da hız kazanması dikkat çekiyor.
Enerji güvenliği dönüşümü hızlandırıyor
Uzmanlar, enerji üretimindeki dönüşümün arkasındaki en önemli nedenlerden birinin enerji güvenliği olduğunu vurguluyor.
Orta Doğu'da yaşanan jeopolitik gerilimler nedeniyle petrol, benzin ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) fiyatlarında görülen dalgalanmalar, ülkeleri yakıt fiyatlarına daha az bağımlı olan rüzgar ve güneş enerjisine yöneltiyor.
Yenilenebilir enerji yatırımları yalnızca enerji arz güvenliğini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda hava kirliliğinin ve sera gazı emisyonlarının azaltılmasına da katkı sağlıyor. Ayrıca birçok pazarda yenilenebilir enerji üretiminin maliyet açısından kömürden daha avantajlı hale geldiği belirtiliyor.
Benzer rekorlar artabilir
Uzmanlar, nisan ayında yaşanan bu gelişmenin tek seferlik bir istisna olmayabileceğini ifade ediyor.
Özellikle güneş enerjisinin küresel elektrik talebindeki büyümenin büyük bölümünü karşılamaya devam etmesi halinde, rüzgar ve güneş enerjisinin doğal gazı geride bıraktığı benzer dönemlerin önümüzdeki yıllarda daha sık görülmesi bekleniyor. Ayrıca ABD'de de rüzgar ve güneş enerjisinin ilerleyen dönemde kömür kaynaklı elektrik üretimini geride bırakmasının öngörüldüğü belirtiliyor.
