Fayn bu hafta çok özel bir sergiyi öneriyor: “Antakya’nın Yerinden Edilmiş Mozaikleri: Dağılmış Bir Mirası Birleştirmek”.
Sergide, 1932-1939 yılları arasında Princeton Üniversitesi’nin yürüttüğü arkeolojik kazılarda gün yüzüne çıkarılan ancak maalesef bugün dünyanın çeşitli ülkelerindeki müzelerde sergilenen Antakya’nın eşsiz mozaiklerinin replikaları yer alıyor. (Tarih: 23 Haziran 2026; Yer: Hatay Cemil Meriç İl Halk Kütüphanesi, Antakya)
Bu serginin ardında anlatılmaya değer bir hikaye, çok büyük bir emek var.
“Mozaiklerin bir araya gelmesi, Antakyalıların bir araya gelmesi demek”
6 Şubat 2023 tarihi Türkiye için bir milat oldu, 11 il depremden etkilendi ama Antakya neredeyse yok oldu. Antakyalılar şehirlerini var güçleriyle yeniden ayağa kaldırmaya çalıştılar, çalışıyorlar. Herkes bir yerinden tutuyor. Antakya’yı Antakya yapan o kendine has dokusunu canlandırmaya çalışıyorlar. İskender Azaroğlu da o isimlerden biri…
Depremden bir süre sonra, yardım organizasyonları, acil ihtiyaçlar biraz dinince Azaroğlu, Antakya için kalıcı bir şey yapma fikriyle yola çıktı. “Galiba mozaiklerin bir çatı altında bir araya getirilmesini, Antakyalıların bir süre sonra yeniden şehirlerinde bir araya gelmelerine benzetiyorum.” diyen Azaroğlu, aylarca süren çok titiz bir çalışma ve araştırmanın sonunda ABD’den Fransa’ya 40 ayrı müzede sergilenen eşsiz Antakya Mozaik Koleksiyonu’nu internet ortamına taşıdı, Antakya Sanat Müzesi internet sitesini kurdu: https://antiochmuseumofart.org/
80'den fazla kazının mozaiklerini 750 açıklamalı görsel ile ev ev, villa villa, oda oda ve kazı kazı tasnif etti.
Şehirlerini, yaşadıkları evleri, ailelerini, yakınlarını kaybeden Antakyalılara mazilerini hatırlatmak istedi.
Şehir mirasının taşıyıcısı genç nesiller
Azaroğlu’nun bir sonraki hayaliyse bu mozaiklerin replikalarını yaptırmak ve gerçek bir müze kurmaktı. Bu hayaline de bir adım daha yaklaştı.
Haas Mosaic’in desteğiyle yurtdışındaki farklı müzelerde sergilenen 11 farklı kazıya ait 27 mozaik panelinin replikasının ve Antakya’nın Tike heykeli ile Worcester Sanat Müzesi’nde sergilenen Hygeia heykelinin replikalarının tamamlanması için Antakyalı heykeltraş Ahmet Bostancı’yla birlikte çalıştı.
Bu süreçte tamamen genç üyelerden oluşan Antakya Sanat Müzesi Derneği kuruldu. Derneğin bir özelliği de çoğu üyenin büyükbaba veya büyükannelerinin isimlerini taşıması. Şehir yıkılsa da isimleriyle yaşamaya devam ediyor ve bu tarihi mirası gelecek nesillere aktarmaya devam edecek.
Mozaik ve heykel replikaları ilk kez sergileniyor
Derneğin 2. Başkanı olan Dr. Emir Çekmecelioğlu Hatay MKÜ Mimarlık Bölümünde öğretim üyesi. Serginin küratörlüğünü de yapan Dr. Çekmecelioğlu 11 ayrı kazı evine ait panellerin tarihi yapıyla uyum içerisinde mimari düzenini tasarlayarak sergi mekanına yerleşimini koordine etti.
Antakya Sanat Müzesi Derneği’nin ilk sergisi Hatay İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün işbirliğiyle hazırlandı. Yaklaşık üç yıllık emeğin meyvesi olan bu serginin resmî açılışı 23 Haziran’da ama bugün de giden herkes görebilir.
Derneğin bundan sonraki hedefi, kalıcı bir müze oluşturmak ve yurtdışında sergilenen Antakya mozaiklerinin tümünün replikalarını ürettirerek müzelerimizdeki orijinal Antakya mozaikleriyle birlikte şehrin eksiksiz bir şekilde yeniden Antakya Mozaik Koleksiyonu'na sahip olmasını sağlamak.
