Japonya, büyük bir deprem veya başka bir afet nedeniyle Tokyo’da devlet işleyişinin aksaması ihtimaline karşı “yedek başkent” belirlemeye hazırlanıyor. Japonya Parlamentosunun alt kanadı Temsilciler Meclisi, Tokyo’nun temel yönetim işlevlerini acil durumlarda üstlenebilecek ikinci bir merkez oluşturulmasını öngören tasarıyı kabul etti.
Kyodo News’in aktardığına göre, tasarı iktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP) ile koalisyon ortağı Japonya İnovasyon Partisi (JIP) tarafından hazırlandı.
Düzenleme, Japonya’nın başkentini Tokyo’dan taşımayı değil; Tokyo’nun bir afet nedeniyle yönetim merkezi olarak çalışamaz hâle gelmesi durumunda devletin temel işlevlerini sürdürebilecek bir yedek merkez oluşturmayı amaçlıyor.
Yedek başkenti başbakan belirleyecek
Tasarıya göre ikinci başkent olmak isteyen valilikler hükümete başvurabilecek. Başbakan, başvurular arasından belirlenen şartları karşılayan bir bölgeyi yedek başkent ilan edebilecek.
Değerlendirmede bölgenin nüfusu, ekonomik büyüklüğü, altyapısı ve devletin temel işlevlerini sürdürebilme kapasitesi dikkate alınacak.
İktidar partileri, seçilecek bölgenin Tokyo’yla aynı doğal afet risklerini taşımaması gerektiğini düşünüyor. Böylece Tokyo’yu etkileyen büyük bir deprem, sel veya başka bir acil durumun yedek yönetim merkezini de aynı anda devre dışı bırakmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
İkinci başkent, afet zamanlarında merkezi yönetimin temel görevlerini sürdürmesinin yanı sıra idarî gücün Tokyo dışında dağıtılmasına da katkı sağlayacak.
En güçlü aday Osaka
Tasarıda ikinci başkentin neresi olacağı açıkça belirtilmese de Osaka’nın en güçlü aday olduğu değerlendiriliyor.
Japonya İnovasyon Partisinin siyasi merkezinin Osaka olması ve partinin uzun süredir kentin Tokyo’ya benzer özel idarî bölgelere ayrılmasını savunması, tasarı hakkındaki tartışmaları artırdı.
Muhalefetteki Merkezci Reform İttifakı, nüfus ve ekonomik büyüklük gibi ölçütlerin uygulamada yalnızca Osaka tarafından karşılanabileceğini savundu. Partinin genel başkan yardımcısı Yuki Waseda, düzenlemenin Osaka’nın seçileceği önceden kararlaştırılmış izlenimi verdiğini söyledi.
JIP milletvekili Ryohei Iwatani ise seçimin objektif ölçütlere göre yapılacağını belirterek, başbakanın hükümet tarafından belirlenen koşulları karşılayan bir valiliği ikinci başkent olarak ilan edeceğini ifade etti.
Osaka planı iki kez reddedilmişti
Japonya İnovasyon Partisinin Osaka’yı Tokyo’ya benzer bir metropol yönetimine dönüştürme planı daha önce iki kez halkoyuna sunuldu.
Osaka kentinin özel idarî bölgelere ayrılmasını öngören plan, 2015 ve 2020’de düzenlenen referandumlarda az farkla reddedildi.
İkinci başkent tasarısının ilk hâlinde, Osaka genelinde yeni bir referandum düzenlenmesine imkân tanıyan ek bir hüküm de bulunuyordu. Ancak bazı LDP üyelerinin bunun anayasada güvence altına alınan yerel yönetim özerkliğine aykırı olabileceğini savunması üzerine söz konusu hüküm tasarıdan çıkarıldı.
Şimdi üst mecliste görüşülecek
Temsilciler Meclisinden geçen tasarı, parlamentonun üst kanadı Danışmanlar Meclisine gönderilecek.
LDP ile JIP, düzenlemenin mevcut yasama dönemi 17 Temmuz’da sona ermeden kabul edilmesini hedefliyor. Ancak alt meclisteki görüşmelerin gecikmesi nedeniyle tasarının üst mecliste değerlendirilmesi için oldukça sınırlı süre kaldığı belirtiliyor.
