ABD-İran görüşmelerindeki olumlu seyir ve Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin hızlanması, enerji piyasalarında çatışmalar nedeniyle oluşan jeopolitik risk primini azaltırken Brent petrol fiyatlamaları savaş öncesindeki seviyelere geriledi.
ABD'de Fed'in enflasyon göstergesi olarak yakından izlediği çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi mayısta aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 3,4 arttı.
Verinin ardından Fed'in yıl sonuna kadar faiz artırımına gidebileceğine ilişkin beklentiler bir miktar zayıflasa da dolar endeksindeki güçlü seyir emtia fiyatlamaları üzerinde baskı oluşturmayı sürdürdü.
Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre yaklaşık 10 baz puan azalışla yüzde 4,37'de kapanırken dolar endeksi güçlü duruşunu sürdürerek 101,5 seviyesine çıktı ve böylece 13 Mayıs 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini test etti. Endeks haftalık bazda yüzde 0,5 artış kaydetti.
DEĞERLİ METALLERDE GÜÇLÜ DOLAR BASKISI
Değerli metallerde tamamlanan haftada, Fed'in sıkı para politikasını koruyacağına ilişkin beklentiler ve dolar endeksindeki yükseliş fiyatlamaları baskıladı.
Faizlerin yüksek seviyelerde kalacağı beklentisi, faiz getirisi bulunmayan değerli metallere yönelik talebi azaltırken dolar endeksinin güçlenmesi de bu ürünlerin diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından maliyetini artırdı.
Altının ons fiyatı hafta içinde 4 bin dolar seviyesinin altını test ederken haftayı 4 bin 81 dolar civarında tamamladı.
Gümüşün hem değerli metal hem de sanayi üretimine duyarlı bir emtia olması, satışların altına kıyasla daha sert gerçekleşmesinde etkili oldu.
Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 9, paladyumda yüzde 4,2, platinde yüzde 2,2 ve altında yüzde 1,8 geriledi.
BAZ METALLERDE ÇİN TALEBİ VE STOKLAR İZLENDİ
Baz metallerde ise güçlü dolar, Çin talebine yönelik endişeler ve yüksek stok seviyeleri fiyatlamalarda etkili oldu.
Dolar endeksinin değer kazanması, dolar üzerinden fiyatlanan sanayi metallerini diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından daha pahalı hale getirerek satış baskısını artırdı.
Alüminyumdaki düşüşte, Orta Doğu'daki enerji ve ham madde arzına ilişkin risklerin azalması, Çin'deki yüksek üretim seviyeleri ve görünür stokların talebi karşılayabilecek düzeyde bulunması etkili oldu.
Bakırda, ABD'nin metal ithalatına yönelik olası tarife kararları öncesinde ülkeye yönlendirilen sevkiyatların COMEX depolarındaki stokları artırması ve Çin'de yüksek fiyatların fiziki alımları sınırlaması öne çıktı.
Çin'de rafine bakır üretiminin artması ve işlenmemiş bakır ithalatının gerilemesi, kısa vadeli talep görünümünü zayıflattı.
Buna karşın veri merkezi yatırımları, elektrik şebekelerinin yenilenmesi ve enerji dönüşümünün bakır talebini destekleyeceğine ilişkin beklentiler kayıpların derinleşmesini sınırladı.
Baz metallerde tezgah üstü piyasada hafta içinde libre bazında fiyatlar alüminyumda yüzde 5,8, nikelde yüzde 4,2, bakırda yüzde 3,2, kurşunda yüzde 2,5 ve çinkoda yüzde 1,9 geriledi.
BRENT PETROL SAVAŞ ÖNCESİ SEVİYELERİNDE
Enerji grubunda ise ABD ile İran arasındaki uzlaşı süreci ve Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin hızlanması petrol fiyatlarını aşağı çekerken ABD'deki sıcak hava tahminleri doğal gaz fiyatlarını destekledi.
ABD ile İran arasında sürdürülen görüşmelerin olumlu seyrettiğine ilişkin haberler ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinin artması, bölgeden gerçekleştirilen petrol sevkiyatının normalleşeceğine ilişkin beklentileri güçlendirdi.
Bu gelişmelerle birlikte çatışmalar sırasında petrol fiyatlarına eklenen arz kesintisi primi büyük ölçüde geri verilirken Brent petrol savaş öncesindeki seviyelere çekildi.
Buna karşın Boğaz'daki trafiğin tamamen normalleşmemesi, bölgedeki güvenlik risklerinin sürmesi ve görüşmelerin kalıcı bir anlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceğine ilişkin belirsizlikler fiyatlardaki düşüşü sınırladı.
Güçlü dolar ve küresel petrol talebinin yavaşlayabileceğine ilişkin endişeler de Brent petrol üzerinde satış baskısı oluşturan bir diğer etken olarak öne çıktı.
Doğal gaz ise ABD'nin orta ve doğu kesimlerinde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyredeceğine ilişkin tahminlerle pozitif ayrıştı.
Buna karşın ABD doğal gaz stoklarının beş yıllık ortalamanın üzerinde kalması ve üretimin güçlü seyretmesi yükselişi sınırladı.
Bununla birlikte, haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı yüzde 1,4 artarken Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8,5 geriledi.
TARIM EMTİALARINDA HAVA KOŞULLARI BELİRLEYİCİ OLDU
Tarım emtialarında da ABD'nin Orta Batı bölgesindeki hava tahminleri, Hindistan'daki muson yağışları, Kuzey Yarım Küre'de devam eden hasat ve Batı Afrika'daki aşırı yağışlar fiyatlamalarda öne çıktı.
Soya fasulyesinde ABD'nin Orta Batı bölgesine yönelik sıcak ve kurak hava tahminleri ürün gelişimine ilişkin endişeleri artırırken Çin talebinin canlanabileceğine yönelik beklentiler de yükselişe katkı sağladı.
Buğdayda Kuzey Yarım Küre'de hasadın hızlanması, Karadeniz Bölgesi'nden ihracatın devam etmesi ve üretim görünümünün iyileşmesi fiyat baskısı oluşturdu.
Mısırda ABD'deki ürün koşullarının olumlu seyretmesi, Brezilya ve Arjantin'deki yüksek üretim beklentileri ile petrol fiyatlarındaki düşüşün etanol üretim marjlarını baskılaması etkili oldu.
Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 7,3 ve soya fasulyesinde yüzde 1,1 artarken, buğdayda yüzde 4,1 ve mısırda yüzde 0,9 geriledi.
Kahvede Brezilya'nın önemli üretim bölgelerinde önceki haftalarda görülen aşırı yağışların hasat ve ürün kalitesine ilişkin oluşturduğu endişeler etkili oldu.
Kakaoda ise Fildişi Sahili ve Gana'daki üretim bölgelerinde etkili olan aşırı yağışların sel ve bitki hastalığı riskini artırması sert yükselişe neden oldu.
Üreticilerin yüksek gübre ve tarımsal ilaç maliyetleri nedeniyle yeterli girdi kullanamaması ve yeni sezona ilişkin satışların yavaşlaması da fiziki arz endişelerini güçlendirdi.
ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 3 ve kahvede yüzde 2,3 artarken pamukta yüzde 4,4 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 20,5 yükselişle tamamladı.
