Avrupa Parlamentosu (AP), çocukların cinsel istismarı materyallerinin (CSAM) tespiti amacıyla elektronik iletişim hizmetlerinin gönüllü tarama tedbirleri uygulayabilmesine izin veren tartışmalı geçici düzenlemede önemli değişiklikler kabul etti. Yapılan oylamayla, uçtan uca şifreleme teknolojisi kullanan iletişim servisleri yasanın kapsamından çıkarıldı. Alınan bu karar doğrultusunda, WhatsApp ve Messenger gibi platformlar AB e-gizlilik kurallarını askıya alarak kullanıcıların mesajlarını taramaya yönelik gönüllü önlemler uygulayamayacak.
Eleştirmenler tarafından gizlilik ihlalleri nedeniyle "sohbet kontrolü" (chat control) olarak adlandırılan bu geçici rejim, destekçileri tarafından ise çocukların haklarını korumak ve çocuk pornografisinin yayılmasını önlemek adına kritik bir mekanizma olarak değerlendiriliyor.
PARLAMENTO İÇİNDEKİ SİYASİ HAMLELER VE KIL PAYI OYLAMA
Konuya ilişkin uzun vadeli bir yasal çerçeve üzerinde müzakereler sürerken, Avrupa Komisyonu mevcut uygulamanın 2028 yılına kadar geçici olarak uzatılmasını önermişti. Avrupa Parlamentosu, mart ayında bu uzatma kararına karşı oy kullanmış ve düzenlemenin süresi 3 Nisan'da dolmuştu. Ancak AP Başkanı Roberta Metsola’nın ısrarı ve AB üyesi hükümetlerin baskısıyla teklif yeniden masaya getirildi. Merkez sağdaki Avrupa Halk Partisi (EPP), tasarının hiçbir değişiklik yapılmadan kabul edilmesi amacıyla, değişiklik yapılabilmesi için en az 361 milletvekilinin mutlak çoğunluğunu gerektiren nadir bir parlamento prosedürünü devreye soktu. Buna rağmen, liberaller, radikal sol, aşırı sağ ve sosyalistlerin bir araya geldiği olağan dışı bir ittifakla, tartışmalı iki değişiklik maddesi sırasıyla 369 ve 362 oyla kabul edilerek AB hükümetlerinin kabul etmekte zorlanacağı bir kısıtlama getirildi. Sosyalistlerin Alman raportörü Birgit Sippel, mevcut prosedür kısıtlamalarına rağmen uçtan uca şifrelemenin korunmasını öne çıkarmayı başardıklarını ifade etti.
İSTİHBARAT SERVİSİ YERİNE ŞİRKETLER OKUYACAK
Kabul edilen kararın işleyişine dair temel bazı nüanslar bulunuyor. Mesajlar üzerindeki tarama faaliyeti istihbarat servisleri tarafından değil, doğrudan platformların kendileri tarafından yürütülüyor. Şirketlere bu süreçte doğrudan yasal bir zorunluluk getirilmezken, sadece bir hak tanınıyor; fakat tarama yapmayı reddetmek şirketlerin Avrupa yasaları kapsamındaki korumasını ve statüsünü olumsuz etkileyebiliyor. Örneğin Telegram, kişisel mesajları analiz etme niyetinde olmadığını açıkça beyan etse de bu seçimin doğuracağı yasal sonuçlarla yüzleşmek durumunda kalacak. Uygulamada bu oylama, Avrupa Birliği'nde gizlilik hakkı ile güvenlik çıkarları arasındaki dengenin, ikincisi lehine değişmeye başladığına işaret ediyor. Sıradan kullanıcılar açısından bu durum, her ne kadar resmi olarak dar bir amaçla sınırlandırılmış olsa da kişisel yazışmaların algoritmalar tarafından analiz edilebileceği anlamına geliyor.
