Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, haziran ayına ilişkin üretici-market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerini değerlendirdi.
Bayraktar, haziran ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkının en yüksek yüzde 379,3 ile elmada gerçekleştiğini belirtti.
Elmayı yüzde 284,2 ile havuç, yüzde 283,5 ile çilek, yüzde 251,3 ile yeşil fasulye ve yüzde 246,9 ile kiraz izledi.
Buna göre üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma markette 89 lira 87 kuruşa satılırken, 22 lira 50 kuruş olan havuç 86 lira 45 kuruşa, 43 lira olan çilek 164 lira 91 kuruşa, 46 lira 25 kuruş olan yeşil fasulye 162 lira 45 kuruşa ve 57 lira 50 kuruş olan kiraz 199 lira 48 kuruşa ulaştı.
Markette en fazla artış çilekte, en büyük düşüş domateste
Haziran ayında markette takip edilen 38 ürünün 21'inde fiyat artışı, 17'sinde ise fiyat düşüşü görüldü.
Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 81 ile çilek oldu. Çileği yüzde 52,2 ile havuç, yüzde 32,8 ile kabak, yüzde 32,5 ile kuru soğan ve yüzde 24,7 ile patates takip etti.
Fiyatı en fazla gerileyen ürün ise yüzde 37,8 ile domates oldu. Domatesteki düşüşü yüzde 22,3 ile karpuz, yüzde 17,1 ile nohut, yüzde 13,3 ile kuru üzüm ve yüzde 10,5 ile yumurta izledi.
Üreticide kabak yükseldi, karpuz sert düştü
Üretici fiyatlarında ise haziran ayında incelenen 30 ürünün 12'sinde fiyat artışı, 9'unda fiyat düşüşü görülürken, 9 üründe değişim yaşanmadı.
Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 54,8 ile karpuzda kaydedildi. Karpuzu yüzde 43,3 ile domates, yüzde 30,4 ile limon, yüzde 25,4 ile yeşil fasulye ve yüzde 15,7 ile maydanoz izledi.
En yüksek fiyat artışı ise yüzde 112,5 ile kabakta gerçekleşti. Kabaktaki artışı yüzde 50 ile havuç, yüzde 47,4 ile patlıcan, yüzde 33,4 ile sivri biber ve yüzde 28,1 ile patates takip etti.
Bayraktar, sera sezonunun sona yaklaşması nedeniyle kabak, patlıcan, sivri biber ve salatalıkta arzın azaldığını, bunun da fiyatları yükselttiğini belirtti.
Domateste ise Antalya, Mersin ve Balıkesir'in yayla kesimlerinde hasadın başlamasıyla arzın arttığını ve fiyatların gerilediğini ifade etti.
Karpuzda hasadın artması arzı yükseltirken fiyatları düşürdü. Limonda talepteki azalma fiyatları aşağı çekerken, yazlık patateste ilkbahar yağışlarının yol açtığı ürün kayıpları arzı azaltarak fiyatların yükselmesine neden oldu. Havuçta ise turizm sezonuyla birlikte artan talep fiyat artışını beraberinde getirdi.
Gübre ve yem maliyetleri yıllık bazda yükseldi
TZOB'un girdi fiyatları verilerine göre, haziran ayında mayısa kıyasla 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 0,6, DAP gübresi yüzde 0,3 arttı. Buna karşılık ÜRE gübresi yüzde 9, amonyum sülfat gübresi yüzde 4 ve amonyum nitrat gübresi yüzde 2,4 geriledi.
Son bir yılda amonyum sülfat gübresi yüzde 77,9, amonyum nitrat gübresi yüzde 72,4, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 46,1, DAP gübresi yüzde 39,5 ve ÜRE gübresi yüzde 12,2 zamlandı.
Haziran ayında besi yemi fiyatı aylık yüzde 0,1, süt yemi fiyatı ise yüzde 0,4 artarken, yıllık bazda besi yemi yüzde 30,9, süt yemi yüzde 29,2 yükseldi.
Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 arttı. Mazot fiyatı haziranda aylık bazda yüzde 2,7 gerilerken, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 31,5 yükseldi.
