ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı ve ABD ordusu için çığır açıcı, dönüştürücü teknolojiler geliştirmekle sorumlu resmi devlet araştırma kurumu DARPA ile ABD Hava Kuvvetleri (USAF) yeni bir başarıya imza attı. Kurumlar, yapay zeka tarafından kontrol edilen modernize edilmiş bir F-16 savaş uçağını başarıyla uçurdu.
Eski F-16'lara yapay zeka pilotu geliyor
Daha önce X-62A VISTA platformunda benzer kabiliyetler sergilense de bu test, eski nesil bir F-16'nın sonradan dönüştürülerek otonom uçurulduğu ilk gösterim olarak öne çıkıyor. Gerçekleştirilen uçuş, DARPA'nın VENOM programı kapsamında geliştirilen VENOM Autonomy Kit için önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor. Bu sistem, uçağa adeta yapay zekalı bir pilot ekliyor. Üstelik bu, uçağın temel uçuş yazılımı değiştirilmeden yapılıyor.
DARPA'nın aktardığı bilgilere göre VENOM kiti uçağın uçuşunu kontrol etmekle birlikte sensörleri ve diğer görev sistemlerini de yönetebiliyor. Bu sayede mevcut F-16 filosu, kapsamlı yazılım değişikliklerine ihtiyaç duyulmadan gelişmiş otonom yeteneklerle donatılabiliyor.
Öte yandan test uçuşunda kalkış süreci insan pilot tarafından gerçekleştirildi. Uçak güvenli irtifaya ulaştıktan sonra kontrol yapay zekaya devredildi. Pilot ise sistemi denetledi ve herhangi bir sorun yaşanması halinde kontrolü devralmak için hazırda bekledi.
Bu yaklaşım, "human-on-the-loop" olarak adlandırılan insan gözetimli otonomi modelini temel alıyor. Bu modelde insan operatör süreci izliyor ancak yapay zekanın her kararını tek tek onaylamak zorunda kalmıyor. Bu yönüyle, her kritik kararın insan onayı gerektirdiği "human-in-the-loop" yaklaşımından ayrılıyor.
Eski F-16'ların tercih edilmesi teknolojinin yalnızca modern uçaklarla sınırlı olmadığını göstermesi açısından da önem taşıyor. Kurum, çok sayıda dönüştürülmüş F-16 ile aynı anda farklı yapay zeka ajanlarının farklı hava muharebesi taktiklerini test edebileceğini ifade ediyor.
Bunun yanı sıra sistem, yapay zeka ajanları arasındaki iş birliğinin, hava ve elektronik harp (EW) tehditlerine verilen bireysel veya ortak tepkilerin ve insanlı ve insansız hava araçları arasındaki koordinasyonun değerlendirilmesine de imkan sağlayacak.
İnsanlar otonom filoları yönetecek
DARPA'ya göre VENOM programı, kurumun yürüttüğü Artificial Intelligence Reinforcements (AIR) programının da temel yapı taşlarından biri olacak. Uzun vadeli hedef ise F-16 gibi platformlardan oluşan otonom savaş uçağı filoları oluşturmak.
Bu konseptte insan pilotlar doğrudan tüm uçakları kullanmak yerine özellikle görüş ötesi (Beyond Visual Range - BVR) görevlerde birden fazla otonom uçağı yönetecek. Böylece hem pilotların risk altında kalma olasılığı azalacak hem de taarruz menzili ve muharebe sırasında tepki süreleri önemli ölçüde artırılabilecek.
