Spordan dekorasyona, müzikten yabancı dil eğitimine kadar hayatın farklı alanlarında kullanılan uygulamaların ücretsiz denemeleri bir tuzağa dönüştü. Reklamlarında tamamen ücretsiz olarak sunulan aplikasyonlar, kredi kartı bilgileri sistemde bulunan kişilerin hesabından ücret çekiyor. Eğer bu fark edilmezse insanlar kullanmadığı uygulamalar için aylarca üyelik ücreti ödeyebiliyor.
İPTAL ETMEK ÇOK KOLAY DEĞİL
Kısa süre için ücretsiz deneme yapıp ardından uygulamadan çıkmayı düşünen vatandaşlar, ay sonunda kart ekstresinde yüksek meblağlardaki ödemeleri görünce büyük şok yaşıyor. Üyelik iptal edilmek istendiğinde ise müşteri temsilcisine ulaşmak ya da uygulamanın içinde üyelik iptal butonunu bulmak çok da kolay olmuyor. Bu nedenle iptal süresi uzarken cepten çıkan para da katlanıyor.
UYGULAMADA SINIR YOK
Sistem şöyle işliyor: Bir kişi ilgi alanı olan konuyu internette araştırdığında bu konuyla ilgili uygulamalar sosyal medya hesabında öneri olarak karşısına çıkmaya başlıyor. Örneğin bir kişi evini dekore etmek istiyorsa yaptığı aramalar neticesinde önüne buna uygun uygulama reklamları çıkıyor. Veya spor salonu ile ilgili araştırma yaptığında evde spor yapmaya imkan sağlayan spor uygulamaları çıkıyor. Kişinin ilgi alanı her ne ise uygulamada sınır bulunmuyor. Neredeyse tüm ilgi alanlarına göre aplikasyonlar bulunuyor.
EN BÜYÜK ETKEN “ÜCRETSİZ” ADI ALTINDA SUNULMASI
Bu tarz uygulamaların büyük bölümü ya tamamen ücretsiz olarak ya da belirli sürelerle ücretsiz olarak lanse ediliyor. Para vermeden önce memnun kalıp kalmayacağını test etmek isteyen pek çok kişi ise ücretsiz deneme süresinde “Beğenmezsem devam etmem” moduna girip uygulamayı indiriyor. Ancak burada kritik detay, kişi uygulamayı ücretsiz kullanabilmek için bile kart bilgilerini girmek zorunda kalıyor.
Deneme süresi dolan vatandaş eğer memnun kalmadıysa uygulamayı cihazından siliyor ve ücret ödemeyeceğini düşünüyor. İşte yanılgı da burada başlıyor. Çünkü üyelik iptal edilmediği müddetçe kişinin kartından ücret çekilmeye devam ediyor.
Uygulamaların ücretleri kart ödemesinde çok büyük bir fark oluşturmadığı müddetçe fark edilmeyebiliyor. Her ay hesaptan kesilen küçük miktarlar aylarca devam ediyor. 300-500 TL derken yıl sonunda bakıldığında büyük miktarda ödeme yapıldığı görülebiliyor.
Aylar sonra kesilen ücreti fark eden vatandaş üyeliğini iptal etmek için de uzun bir süre mücadele ediyor. Çünkü bu ürünlerin üyelik iptali de bir hayli zor ve ekstra bir çaba gerektiriyor. Öte yandan bazı uygulamalar yurtdışında geliştiriliyor. O nedenle üyeliği sonlandırmak için bir çağrı merkezi ya da bir muhatap da bulunamıyor. Üyeliğini sonlandıramadığı için aylarca uğraşan da var kredi kartını kapan da...
Sosyal medyada yapılan reklam önerileriyle son dönemde bu konuda mağdurların sayısı da bir hayli artmış durumda. Bu konuda mağduriyet yaşayan aile hekimi E. Ö., yaşadığı zorlu süreci şöyle özetliyor: "Spor salonuna yazılmak için Google'da araştırma yapmıştım. Sonrasında sosyal medyamda evde spora dair reklamlar çıktı. Spora da çok vaktim olmadığı için evde yapma fikri sıcak geldi. Bir aylık ücretsiz deneme olarak çıkan bir uygulamayı telefonuma indirdim ancak uygulamanın dil seçeneğinde Türkçe yoktu ve önerdiği sözde spor teknikleri zaten bilindik şeylerdi. Uygulamayı beğenmediğim için 1-2 saatte telefonumdan sildim. Ancak 6-7 ay sonra fark ettim ki bu uygulamayı silsem dahi kredi kartımdan her ay düzenli ödeme alınmış. Toplamda 5 bin TL'nin üzerinden kullanmadığım bir uygulama için ücret ödemişim. Burada üyeliğimi sonlandırmak istediğimde şirketin Türkiye'de bir karşılığı olmadığını gördüm. Herhangi bir muhatap da bulamadım."
Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü, son dönemde sözde ücretsiz deneme uygulamalarıyla ilgili şikâyetlerde artış gözlemlediklerini söyledi.
Güllü, "Birçok mağdur tüketici, yoğunluktan ya da küçük tutarları fark edemediği için üyeliğini iptal etmiyor. Ayrıca firma sözleşme yaparken bir zorunluluk getirmiyorsa iptal ederken de zorunluluk getirmemesi, aynı yöntemi kullanması gerekir. Ancak söz konusu firmalar bunu ihlal ediyor" dedi. Abonelik sözleşmeleri yönetmeliği ve tüketici kanununun bu konuda tüketiciyi koruduğuna dikkat çeken Güllü, "Belirli süreli aboneliklerde (örneğin 1 yıldan kısa) tüketici onayı olmadan otomatik uzatma yapılamaz. Ücretsiz deneme sonrası ücretli aboneliğe geçişte açık ve önceden bilgilendirme zorunludur. Bildirim yapılmadıysa yenileme geçersiz sayılabilir ve ödenen bedeller iade edilir. Belirsiz süreli veya 1 yıldan uzun aboneliklerde tüketici herhangi bir gerekçe göstermeden ve ceza ödemeden sözleşmeyi feshedebilir. Rızanız dışında yenileme olmuş ise mutlaka hemen harcama itirazınızı bankanıza yapın" ifadelerini kullandı.
