Yeni bir araştırmaya göre doğal gazlı ocaklardan elektrikli ocaklara geçmek, astım hastaları için yaygın kullanılan ilaçlar kadar etkili olabilir; yeni bir çalışma (kaynak İngilizce) bunu gösteriyor.
Doğal gazlı ocaklarda yemek pişirmek, özellikle azot dioksit (NO2) olmak üzere, iç mekân hava kirliliğinin başlıca kaynaklarından biri ve astım ataklarına katkıda bulunabiliyor. Pişirme sırasında gaz yakılması ayrıca ortama salınan ve astım alevlenmelerini tetikleyebilen diğer azot oksitlerini de üretiyor.
ABD'deki Case Western Reserve Üniversitesi'nden araştırmacılar, gazlı ocaktan elektrikli ocağa geçmenin iç mekân kirliliğini azaltarak – iç ortam azot dioksit düzeyleri yüzde 70 oranında düştü – katılımcıların astım belirtilerinde iyileşme sağladığını tespit etti.
“Bulgular çarpıcıydı: Ocak değişiminin ardından astım belirtilerindeki iyileşme, yaygın kullanılan astım ilaçlarının klinik denemelerinde bildirilenlerle aynı düzeyde, hatta daha yüksek çıktı” diye yazdı çalışmanın ortak yazarı Ashwini Sehgal, The Conversation'da (kaynak İngilizce).
Ocak değişiminden sonra katılımcılar, daha az nefes alma sorunu yaşadıklarını, günlük faaliyetlerinin daha az kısıtlandığını ve “kurtarıcı” inhalerlere daha az ihtiyaç duyduklarını bildirdi.
Araştırmacılar ayrıca, katılımcılar arasında astım nedeniyle acil servis başvuruları ve hastane yatışlarının yüzde 70, astım yüzünden işe ya da okula gidilemeyen günlerin ise yaklaşık yüzde 80 oranında azaldığını tespit etti.
Sehgal, “Elektrikli indüksiyonlu ocakları tercih ettik, çünkü çok hızlı ısınıp soğuyorlar ve elektrikli rezistanslı ocaklara göre daha güvenli ve temizlemesi daha kolay” dedi.
Ocak değiştirmenin astımı tedavi etmediğini ve herkes için faydalı olmayabileceğini de ekledi.
“Astım hastaları, doktorlarıyla birlikte çalışmayı sürdürmeli, reçete edilen ilaçları kullanmaya devam etmeli ve sigara dumanı, ev tozu akarları, polen ve viral solunum yolu enfeksiyonları gibi diğer astım tetikleyicilerine maruziyeti azaltmalıdır.”
Yazarlar ayrıca, gazlı ocakların elektrikli ocaklarla değiştirilmesinin maliyetinin herkes için karşılanabilir olmayabileceğini ve düşük gelirli topluluklar için muhtemelen önemli bir engel oluşturacağını belirtti.
Sehgal, “Ancak acil servis başvuruları ve hastane yatışlarının azalmasından kaynaklanabilecek maliyet tasarrufları düşünüldüğünde, hükümetlerin veya sağlık sigortası kuruluşlarının, astımı iyi kontrol edilemeyen hastalar için gazlı ocakların elektrikli ocaklarla değiştirilmesinin maliyetini sübvanse etmesi mantıklı olabilir” diye kaydetti.
Çalışma, astımı yeterince kontrol altında olmayan 85 katılımcıyı kapsıyordu. Proje, Aralık 2024'te ABD Çevre Koruma Ajansı'nın Community Change Grants Programı aracılığıyla üç yıllık finansman almaya hak kazanmıştı. Ancak Trump yönetimi projeyi erken sonlandırdı ve araştırmacıların Mayıs 2025'ten sonra yeni katılımcı kaydetmesini imkânsız hale getirdi.
