Küresel emtia piyasasının nabzını tutan ve endüstriyel üretimin en önemli öncü göstergesi kabul edilen bakır, hareketli bir haftayı geride bırakırken yön arayışını sürdürdü. Yılın ilk çeyreğinde yapay zeka altyapıları, elektrifikasyon yatırımları ve yeşil enerji dönüşümüyle tarihi rekorlar kıran kızıl metal, son işlem günlerinde makroekonomik risklerin baskısını hissetti. Orta Doğu merkezli jeopolitik gerilimlerin enerji maliyetlerini artırması ve küresel büyümeye yönelik endişeleri tetiklemesi, vadeli işlem kontratlarında kâr satışlarını beraberinde getirdi.
Küresel borsalarda stok erimiyle gelen destek
Londra Metal Borsası (LME) resmi verilerine göre nakit bakır kontratları ton başına 13.895 dolar seviyesinden haftalık kapanışa doğru yöneldi. Amerika pazarında ise Comex vadeli kontratları libre başına 6,34 dolar bandında konsolide oldu. Yaşanan bu yatay ve sınırlı geri çekilmeye rağmen, borsa depolarındaki fiziki stokların hızla erimesi fiyatlardaki sert düşüşlerin önüne güçlü bir set çekti. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası depolarındaki teslim edilebilir bakır stoklarının mayıs ayından bu yana %82 oranında çökmesi, Çin iç piyasasında fiziki metale ulaşmayı zorlaştırdı.
Fiziki piyasadaki bu daralma, ithalatçıların ödediği Yangshan primini ton başına 103 dolar ile son bir yılın en yüksek seviyesine fırlatarak spot piyasada arz güvenliğinin hala kritik bir sorun olduğunu gösterdi. Pekin yönetiminin fatura usulsüzlüklerine yönelik başlattığı sert incelemeler iç piyasadaki bakır hurdası tedariğini kesintiye uğratırken, bu durum rafinerilerin birincil katot bakıra yönelmesine yol açtı ve fiyatları küresel baskıya karşı tamponladı.
Yapısal arz sıkıntıları uzun vadeli boğa piyasasını besliyor
Kısa vadeli jeopolitik risklerin yarattığı dalgalanmalardan sıyrılıp resmin bütününe bakıldığında, maden üretimindeki yapısal krizlerin derinleştiği net şekilde görülüyor. Dünyanın en büyük üreticisi Şili'de cevher kalitelerinin düşmesi ve yaşlanan altyapı sorunları nedeniyle üretim on aydır üst üste yıllık bazda gerileme kaydetti.
Buna ek olarak, dünyanın en büyük ikinci madeni olan Grasberg'de geçen yıl yaşanan çamur akışı felaketinin ardından tam kapasiteye ancak yılın ikinci yarısında %85 oranında yaklaşılabilmesi, küresel rafine bakır dengesinde beklenen arz fazlasının yerini bir açığa bırakmasına neden oldu. Maden arzındaki bu tıkanıklık ve eritme tesislerinin kapasite kısıtlamaları, küresel yatırım bankalarının bakır için orta vadeli ortalama tahminlerini ton başına 12.700 dolar seviyesine kadar yükseltmesini de tamamen haklı çıkarıyor.
