Beyin sağlığını korumak için hangi beslenme düzeninin en etkili olduğu sorusuna ilişkin yeni bir araştırma, uzun yıllardır öne çıkan Akdeniz diyetinden farklı bir sonucu işaret etti.
Harvard Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve 159 bin 347 kişinin yaklaşık 30 yıllık verilerini inceleyen çalışma, DASH (Hipertansiyonu Durdurmaya Yönelik Beslenme Yaklaşımı) diyetinin bilişsel sağlığı korumada incelenen diğer beslenme modellerinden daha güçlü bir ilişki gösterdiğini ortaya koydu.
Araştırmanın sonuçları JAMA Neurology dergisinde yayımlandı.
DASH DİYETİ İLK SIRADA YER ALDI
Araştırmacılar, katılımcıların yaklaşık her dört yılda bir beslenme alışkanlıklarını değerlendirdi ve bunları altı farklı sağlıklı beslenme modeliyle karşılaştırdı.
İncelenen tüm diyetlerin beyin sağlığıyla olumlu ilişki gösterdiği görülürken, DASH diyetine en yüksek düzeyde bağlı kalan kişilerde öznel bilişsel gerileme riskinin yüzde 41 daha düşük olduğu belirlendi.
Karşılaştırmada;
• Sağlıklı bitki temelli beslenme modeli ve hiperinsülinemi indeksi yüzde 24,
• Planetary Health diyeti yüzde 20,
• Akdeniz diyetine benzeyen AHEI-2010 modeli ise yüzde 16 oranında daha düşük bilişsel gerileme riskiyle ilişkilendirildi.
HAFIZA TESTLERİNDE DE DAHA İYİ SONUÇLAR
Araştırmaya göre DASH diyetine en sıkı şekilde uyan katılımcılar, bilişsel yaşlanma testlerinde ortalama 0,76 yıl daha genç performans gösterdi.
Çalışma belleğini ölçen testlerde ise bu grubun performansı ortalama 1,37 yıl daha genç bulundu.
Araştırmacılar, özellikle 45-54 yaş arasında sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanmanın ilerleyen yaşlarda beyin sağlığı açısından daha güçlü koruyucu etkiyle ilişkili olduğunu belirtti.
DASH DİYETİ NEDİR?
1990'lı yıllarda yüksek tansiyonu kontrol altına almak amacıyla geliştirilen DASH diyeti; meyve, sebze, tam tahıllar, kuruyemişler ve düşük yağlı süt ürünlerini ön plana çıkarıyor.
Beslenme planında tuz tüketimi azaltılırken, kırmızı et, işlenmiş gıdalar ve ilave şekerin sınırlandırılması öneriliyor.
Araştırmacılar, elde edilen bulguların neden-sonuç ilişkisini kanıtlamadığını, yalnızca güçlü bir ilişki ortaya koyduğunu vurguladı.
Çalışmanın yazarı Kjetil Bjornevik, insanların beslenme alışkanlıklarını küçük ve sürdürülebilir adımlarla değiştirmesinin daha kalıcı sonuçlar sağlayacağını belirterek, sebze, balık ve tam tahıl ağırlıklı; işlenmiş kırmızı et, kızartmalar ve şekerli içeceklerin sınırlı olduğu beslenme düzenlerinin genel olarak beyin sağlığı açısından faydalı göründüğünü ifade etti.
Uzmanlar, beslenmenin Alzheimer ve diğer bunama türleri üzerindeki etkisinin kesin olarak ortaya konulabilmesi için daha kapsamlı klinik çalışmalara ihtiyaç olduğunu da kaydetti.
