Ticaret Bakanlığı, ikinci el ve yenilenmiş ürün piyasasını derinden etkileyecek yeni bir yönetmelik değişikliğini resmen duyurdu.
Haber3.com olarak edindiğimiz bilgilere göre, yenilenmiş ürün satın alan tüketicilerin haklarını koruyan bu adım, piyasaya olan güveni ciddi oranda artırmayı hedefliyor. Artan teknoloji fiyatları karşısında alternatif arayan vatandaşlar için bu düzenleme hayati bir önem taşıyor.
14 Gün Şartsız İade Hakkının Kapsamı Genişletildi
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri, tüketicilere sunulan 14 günlük şartsız iade hakkının kapsamının genişletilmesi oldu. Artık kullanıcılar, yenilenmiş bir cihaz satın aldıklarında çok daha esnek ve güvenli bir iade süreci yaşayacaklar. Bu gelişme, "ikinci el cihaz alınır mı?" endişesini ortadan kaldırarak sektördeki alışverişleri daha şeffaf bir hale getirecek.
Televizyonlar da Yenilenmiş Ürün Ekosistemine Dahil Oldu Sadece iade koşulları iyileştirilmekle kalmadı, aynı zamanda yenilenerek satılabilecek ürün yelpazesine dev bir ekleme yapıldı. Bugüne kadar ağırlıklı olarak cep telefonu ve tablet gibi mobil cihazlarla sınırlı olan pazara, yeni yönetmelikle birlikte televizyonlar da dahil edildi. Böylece ikinci el televizyonlar, Ticaret Bakanlığı onaylı merkezlerde yenilenerek, sertifikalı ve garantili bir şekilde satışa sunulabilecek.
Tüketicilere hem bütçe dostu hem de sürdürülebilir bir alışveriş imkanı tanıyan bu yeni dönemin, elektronik sektöründe büyük bir canlılık yaratması bekleniyor.
Ticaret Bakanlığı'nın sosyal medya hesabından yapılan yazılı açıklamada, yeni düzenleme kapsamında getirilen başlıca yenilikler şöyle sıralandı:
“İkinci el piyasasında sıklıkla alışverişe konu olan teknolojik ürünlerin belirli standartlar çerçevesinde yenilenerek garantili bir şekilde tekrar satışa sunulmasını sağlayan yenilenmiş ürün ekosisteminin etkinliğini artırmak amacıyla yeni düzenlemeler hayata geçirilmiştir.
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik” Resmî Gazete’de yayımlanmış olup, düzenlemeler 01.08.2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Yapılan düzenlemeler ile cep telefonundan bilgisayara, akıllı saatten oyun konsoluna kadar tüketicilerin yoğun ilgi gösterdiği ikinci el teknolojik ürünlerin garantili şekilde yenilenerek ekonomiye yeniden kazandırılması süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve güvenli hale getirilmesi amaçlanmıştır.
Yeni düzenleme kapsamında getirilen başlıca yenilikler şunlardır:
Fiziki mağazadan alınan ürünler için 14 gün içinde cayma hakkı getirildi
Yeni düzenlemeyle birlikte yalnızca internet alışverişlerinde değil, fiziki olarak mağazalardan satın alınan yenilenmiş ürünlerde de tüketiciler 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahip olacaktır.
Her cihaz için dijital kimlik oluşturulacak
Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) ile her cihaz için dijital bir sicil kaydı oluşturulmaktadır.
Bu sistem aracılığıyla;
• Hangi parçaların değiştirildiği ve hangi işlemlerin yapıldığı,
• Kayıp/kaçak/çalıntı ürün sorgusu kayıtları,
• İlgili yenileme merkezi ve bu merkezler adına işlem yapan tüm işletmelerin bilgileri ve
• YÜBİS üzerinden ulaşılabilir ürün sertifikaları tüketicilerin erişimine sunulmaktadır.
Televizyonlar da yenilenmiş ürün olarak satılabilecek
Mevcut düzenlemede cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, oyun konsolları ve modemler yenileme kapsamında yer almaktaydı.
Yeni yönetmelikle birlikte televizyonlar da kapsama dahil edilerek tüketici güvencesi daha geniş bir ürün yelpazesine yayılmaktadır.
Yenileme merkezleri için asgari sermaye şartı 30 milyon TL’den 100 milyon TL’ye çıkarıldı
Yenileme yetki belgesi için aranan ödenmiş sermaye tutarı, sektörün mali güvenilirliğini ve kurumsal kapasitesini güçlendirmek amacıyla güncel ekonomik koşullar çerçevesinde artırılmıştır.
Mevzuata aykırı hareket edenlerin yetkileri sonlandırılacak
Yönetmelik hükümlerine aykırı davranan işletmelere idari yaptırım uygulanacaktır.
Tüketicinin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını zedeleyen merkezlerin yetki belgeleri, kurulan Komisyon tarafından askıya alınabilecek ya da iptal edilebilecektir.
Belgesi iptal edilen yenileme merkezlerine 1 yıl boyunca yeni belge verilmeyecektir.
Özellikle 05.12.2024 tarih ve 11022 sayılı BDDK Kararı uyarınca yenilenmiş cep telefonları için sağlanan taksit avantajı ile 30.09.2021 tarihli ve 4517 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında yenileme merkezleri ve bunlara bağlı yetkili satıcılar tarafından satışa sunulan yenilenmiş cep telefonlarında KDV oranının %1’e düşürülmesine yönelik uygulamalarda yaşanabilecek suistimallerin önüne geçilmesine katkı sağlayacak biçimde elektronik doğrulama, kayıt ve kontrol mekanizmaları geliştirilmiştir.
Bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon ürünün yenilenerek tekrar piyasaya kazandırıldığı dikkate alındığında söz konusu sistemin; elektronik atıkların azalmasına, döngüsel ekonominin güçlendirilmesine, israfın ve çevreye verilen zararın önlenmesi suretiyle ülke ekonomisine katkı sağladığı bilinmektedir.
Yapılan yeni düzenlemeler ile ekosistemin olumlu etkilerinin artarak devam edeceği değerlendirilmektedir.
Ticaret Bakanlığı olarak; bu yönetmelikle hem çevre dostu ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik etmeyi hem de tüketicilerin ikinci el pazarında mağdur olmasının önüne geçerek güvenli bir alışveriş ortamı oluşturmayı hedefliyoruz.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.”
