Dünyanın en yüksek boş gökdeleni, tamamlandığında çatısında bir havuz ve lüks bir otel barındırması planlanmıştı, ancak bunun yerine yıllardır Çin'in Tianjin liman kentinde terk edilmiş halde duruyor. Yüksekliğiyle dikkat çeken Goldin Finance 117'nin inşaatına 2008'de başlandı, ancak geliştirici firmanın borç batağına düşmesiyle inşaat durdu ve kule 18 yıl sonra hala tamamlanmamış durumda.
595,5 metre yüksekliğindeki gökdelen, Çin'in şehirlerini terk edilmiş yüksek binalar ve konut kuleleriyle dolduran uzun soluklu krizin sembolü niteliğinde. Bir zamanlar Çin'deki ulusal büyümenin temel itici gücü olarak görülen emlak piyasası, artık ulusal ekonomide bir engel teşkil ediyor.
Çin hükümetinin Çarşamba günü açıkladığı verilere göre, ulusal ekonomi ikinci çeyrekte yıllık bazında yalnızca yüzde 4,3 oranında büyüyerek son üç yıldan uzun süredir görülen en zayıf büyüme oranına işaret etti.
Projede çalışan inşaat işçilerinden biri, AFP'ye yaptığı açıklamada, projenin ihtiyaç duyduğu sermaye miktarının çok büyük olduğunu belirtti. "Ancak inşa edilip tamamlandığında ve iç mekan tamamlanıp ışıklar takıldığında, geceleri daha da güzel görünecek," diye de ekledi. AFP'nin ziyareti sırasında binanın doğu tarafının bazı kısımları hala açıktaydı ve üst kısımlarda vinçler bulunuyordu.
YATIRIMLAR HIZLA DÜŞÜYOR
Hong Kong merkezli geliştirici Goldin Properties'in 2015 Çin borsası çöküşünün ardından mali sıkıntıya girmesiyle gökdelenin inşaatı durduruldu. Evergrande, Country Garden ve Vanke gibi gayrimenkul devleri de, yetkililerin aşırı borçlanmayı ve spekülasyonu dizginlemek amacıyla krediye erişimi kısıtladığı 2020 yılından bu yana borç sorunlarıyla boğuşuyor.
Konut fiyatlarının durgunlaşması potansiyel alıcıları caydırarak gayrimenkul krizinin büyümesine yol açıyor. Resmi verilere göre, ülke genelinde gayrimenkul geliştirme yatırımları Ocak-Haziran döneminde bir önceki yıla göre yüzde 18 oranında düşüş gösterirken, konut yatırımları ise yüzde 17,8 azaldı.
Mart ayında Çin hükümetindeki yetkililer, cenaze masraflarının artmasıyla yaygınlaşan bir uygulama olan, yakılan cesetlerin boş dairelere gömülmesini yasakladı. Ekonomistler, Çin'in gayrimenkul ve altyapı yatırımlarından ziyade iç tüketime dayalı bir büyüme modeline geçmesi gerektiğini savunuyor.
Tianjin'deki gökdeleninin inşaatına Nisan 2025'te yeniden başlandı ve devlet medyası Mart ayında işçilerin elmas şeklinde bir taç yerleştirdiğini, bunun da projenin son rötuşları gibi göründüğünü bildirdi. Devlet haber ajansı Xinhua, "Projenin yeniden canlandırılması çabalarında önemli ve katmanlı bir ilerleme kaydedildi" diye belirtti.
DÜNYA REKORU KIRMIŞTI
Xinhua'nın konuya ilişkin açıklamasında, kiralama işlemlerinin büyük ölçüde tamamlandığı ve yedi devlet işletmesi ile 10 özel firmanın yer satın alıp taşınmaya hazırlandığı belirtildi. Bu da Goldin Finance 117'nin, Guinness Dünya Rekorları tarafından 2015'te ilan edilen "en yüksek boş bina" statüsünü yakında kaybedebileceği anlamına geliyor.
Yerel medya kuruluşları, kulenin 2027 yılının ilk yarısında tamamlanması gerektiğini belirtti. Xinhua haber ajansının Goldin'e atıfta bulunarak yaptığı açıklamaya göre, geçen yıl çalışmaların yeniden başlaması, "bir gayrimenkul şirketinin iflas tasfiye davası" ve Tianjin mahkemelerinin ilgili arazi kullanım hakları ve yapım aşamasındaki projeler hakkında karar vermesi sonrasında gerçekleşti.
"Hayalet şehirler" olarak adlandırılan boş apartman kompleksleri, Çin'in sosyal medyasında spekülatif alımların ve ülkenin emlak piyasasındaki aşırı harcamalarının etkisi hakkında tartışmalara yol açtı.
Natixis yatırım bankasının Asya Pasifik bölgesinden sorumlu kıdemli ekonomisti Gary Ng, sektördeki krizi "ağır borç odaklı yapı ve emlak fiyatlarının her zaman yükseleceğine dair inanç" nedeniyle daha da şiddetlendirdiğini söyledi.
Gary Ng, AFP'ye verdiği demeçte, "Geliştiriciler, birimleri satmadan veya kiraya vermeden önce bile tedarikçilere ödeme yapmakta ve projeleri tamamlamakta zorlanıyorlar" diyerek Pekin'in emlak piyasasını gerçekten desteklemek isteseydi "daha büyük" politik adımlar atabileceğini de sözlerine ekledi.
Ng, "Sistemik risk oluşturmadığı sürece, hükümet piyasayı istikrara kavuşturmaktan ve diğer sektörlerin ekonomide daha önemli bir rol oynamasına kademeli olarak izin vermekten memnuniyet duyar, gayrimenkul artık politikanın önceliği değil." diye belirtti.
