İstanbul’da trafik çilesi her geçen gün ağırlaşırken, sürücülerin en büyük sorunlarından biri de park yeri bulmak oldu. Kentte araç sayısı hızla artıyor ancak otopark kapasitesi aynı hızda büyümüyor. Bu tablo, vatandaşları çoğu zaman yüksek ücret isteyen özel otoparklara mecbur bırakıyor.
TÜİK verilerine göre İstanbul’da trafiğe kayıtlı motorlu araç sayısı 6,5 milyonu geçti. Her ay on binlerce yeni aracın trafiğe katıldığı şehirde park yeri bulmak neredeyse şansa kaldı. İstanbul’da her 6 araca yalnızca 1 park yeri düşmesi, krizin boyutunu açıkça ortaya koyuyor.
ÖZEL OTOPARK FİYATLARI EL YAKIYOR
Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre, otopark ihtiyacının artmasını fırsata çeviren bazı özel işletmeler, fiyatları istedikleri gibi belirliyor. Yasal bir üst sınırın olmaması ve denetim eksikliği nedeniyle bazı bölgelerde sürücüler çok yüksek ücretlerle karşılaşıyor.
Özellikle Beşiktaş, Şişli, Levent, Nişantaşı, Kadıköy ve Bakırköy gibi yoğun bölgelerde saatlik otopark ücretleri 150 TL’den başlayıp 250 TL’ye kadar çıkabiliyor. Uzun süreli parkta ise rakamlar çok daha ağırlaşıyor. Bazı özel otoparklarda 12-24 saatlik ücretler 400 TL ile 750 TL arasında değişiyor.
Merkezi ilçelerde aylık abonelik ücretleri ise birçok vatandaş için ulaşılması zor seviyelere geldi. Beşiktaş, Şişli, Levent ve Nişantaşı hattında aylık otopark bedelleri 12 bin TL ile 20 bin TL arasında değişiyor. Kadıköy merkezde bu rakam 8 bin TL ile 15 bin TL’ye, Bakırköy’de ise 6 bin TL ile 10 bin TL’ye kadar çıkıyor.
VALE ÜCRETLERİ TEPKİ ÇEKİYOR
Otopark sorunu yalnızca sokak aralarında veya iş merkezlerinde yaşanmıyor. Özel hastaneler, alışveriş merkezleri ve restoranlarda uygulanan vale ücretleri de vatandaşların tepkisini çekiyor.
Acil bir nedenle özel hastaneye giden bir vatandaş, aracını valeye teslim etmek zorunda kaldığında 300 TL ile 500 TL arasında değişen ücretlerle karşılaşabiliyor. Buna saatlik otopark bedeli de eklenince, kısa süreli bir hastane ziyaretinin park faturası 1.000 TL’ye yaklaşabiliyor.
Benzer durum restoranlarda da yaşanıyor. Bazı bölgelerde vale ücreti, neredeyse yemek hesabıyla yarışır hâle geldi. Vatandaşlar, araçlarını bırakacak alternatif yer bulamadıkları için bu ücretleri ödemek zorunda kaldıklarını söylüyor.
İSPARK YETMİYOR, KAPASİTE AZALIYOR
İstanbullular için daha uygun fiyatlı seçenek olarak görülen İSPARK ise artan ihtiyaca cevap vermekte zorlanıyor. Trafikteki araç sayısı her geçen gün artarken, İSPARK’ın toplam kapasitesinde yaklaşık 4 bin 500 araçlık azalma yaşandığı belirtiliyor.
Kapasitenin düşmesi ve birçok noktada yer bulunamaması, sürücüleri özel otoparklara yönlendiriyor. Üstelik son dönemde İSPARK tarifelerine gelen zamlar da vatandaşın yükünü artırıyor. Premium bölgelerde İSPARK’ın 0-1 saatlik ücreti 200 TL bandını aşarken, günlük park bedelleri 650 TL’ye kadar çıkabiliyor.
Bu durum, “uygun fiyatlı otopark” seçeneğinin de giderek daraldığını gösteriyor.
AVM’LERDE ÜCRETSİZ OTOPARK TARTIŞMASI
İstanbul’daki otopark krizinin bir başka boyutu da alışveriş merkezlerinde yaşanıyor. Mevzuata göre alışveriş merkezlerinde ziyaretçilere ilk 3 saat ücretsiz otopark hizmeti sunulması gerekiyor. Ancak bazı AVM’lerin bu süreyi fiilen kısalttığı ve 1 saatin ardından ücret talep ettiği iddia ediliyor.
Beklemediği bir otopark faturasıyla karşılaşan vatandaşlar duruma tepki gösteriyor. Tüketici dernekleri, ücretsiz kullanım hakkı ihlal edilen vatandaşların ödeme fişlerini saklaması gerektiğini belirtiyor. Uzmanlar, bu belgelerle Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru yapılabileceğini hatırlatıyor.
POS CİHAZI YOK, NAKİT ÖDEME DAYATMASI VAR
Yüksek fiyatların yanında sürücülerin yaşadığı bir diğer sorun da ödeme yöntemi. Bazı özel otoparklarda kredi kartı kabul edilmediği, “POS cihazı bozuk” veya “yalnızca nakit geçiyor” denildiği belirtiliyor.
Saatlik ücretlerin bile yüzlerce liraya ulaştığı bir dönemde vatandaşların sürekli nakit taşımaya zorlanması tepki çekiyor. Tüketici temsilcilerine göre bu durum hem vatandaşın mağduriyetini artırıyor hem de kayıt dışı ekonomi ve vergi kaybı riskini büyütüyor.
Uzmanlar, tüm otoparklarda kartla ödeme seçeneğinin zorunlu hâle getirilmesi ve bu konuda sıkı denetim yapılması gerektiğini vurguluyor.
TAVAN FİYAT ÇAĞRISI
Tüketici temsilcileri ve uzmanlar, otopark fiyatlarındaki artışın artık serbest piyasa koşullarıyla açıklanamayacak noktaya geldiğini belirtiyor. İstanbul gibi bir şehirde otoparkın lüks değil, zorunlu ihtiyaç olduğuna dikkat çekiliyor.
Özellikle hastane, iş merkezi, AVM ve merkezi bölgelerde vatandaşın seçeneksiz kaldığını söyleyen uzmanlar, bu nedenle otopark ücretlerine yasal üst sınır getirilmesi gerektiğini savunuyor.
Tüketici Konfederasyonu yetkilileri, Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’nun bu konuda devreye girmesi gerektiğini belirtiyor. Belediyelerle koordineli şekilde bölge bölge “otopark fiyat üst sınırı” belirlenmesi isteniyor.
Uzmanlara göre nasıl temel ihtiyaç ürünlerinde fahiş fiyat denetimi yapılıyorsa, kamuya açık otoparklarda da benzer bir denetim sistemi kurulmalı. Vatandaşın mecburiyetinden yararlanarak yüksek fiyat isteyen işletmelere ağır yaptırımlar uygulanmalı.
AYLIK OTOPARK ÜCRETLERi NE KADAR?
Beşiktaş, Şişli, Levent ve Nişantaşı gibi merkezi bölgelerde aylık otopark ücretleri 12 bin TL ile 20 bin TL arasında değişiyor. Kadıköy merkezde fiyatlar 8 bin TL ile 15 bin TL’ye, Bakırköy’de ise 6 bin TL ile 10 bin TL’ye kadar çıkıyor.
Ataşehir’de aylık ücretler 5 bin TL ile 9 bin TL arasında seyrederken, Pendik, Kartal ve Maltepe gibi bölgelerde fiyatlar 4 bin TL ile 8 bin TL arasında değişiyor.
İSTANBUL’DA OTOPARK ARTIK MECBURİYET
Şehir planlamacıları, İstanbul’da otopark kullanımının artık bir tercih değil, zorunluluk olduğunu belirtiyor. Sürücüler park yeri ararken dakikalarca sokak aralarında dolaşıyor, bu da trafiği daha da kilitliyor.
Uzmanlara göre otopark sorunu çözülmeden İstanbul trafiğinin rahatlaması mümkün değil. Hem yeni otopark alanlarının artırılması hem de mevcut otoparklarda fiyat denetiminin sıkılaştırılması gerekiyor.
Vatandaşlar ise çözüm için net adım bekliyor: Daha fazla otopark, daha sıkı denetim ve fahiş fiyatlara karşı yasal üst sınır.
