Google’ın Avrupa’daki ticari uygulamalarına yönelik onlarca yıldır süren hukuki mücadele, şirket açısından daha maliyetli bir aşamaya giriyor.
Alphabet bünyesindeki teknoloji devi, 2017’den bu yana Avrupa Birliği tarafından kesilen milyarlarca avroluk cezaların ardından şimdi de Avrupa’nın farklı ülkelerindeki küçük rakiplerinin açtığı özel tazminat davalarıyla karşı karşıya bulunuyor.
Avukatlar, dava finansmanı şirketleri ve altı ülkede açılmış dosyalara ilişkin verilere göre Google’dan talep edilen tazminatların toplamı 10 milyar dolara kadar ulaşabilir.
Yeni dava dalgasının önünü, Google’ın kendi hizmetlerini kayırdığı ve uygulama geliştiricilerinin kullanıcıları Google Play dışındaki daha ucuz seçeneklere yönlendirmesini engellediği gerekçesiyle verilen 1 milyar dolarlık ceza açtı. Bu karar, Dijital Piyasalar Yasası kapsamında şirkete verilen ilk ceza oldu.
YENİ DAVALARIN ÖNÜ AÇILABİLİR
Hukukçular, Google’ın ihlallerinin devam ettiğine ilişkin tespitin daha fazla şirketi dava açmaya teşvik edebileceğini belirtiyor.
Alman fiyat karşılaştırma platformu Idealo’ya pazarın kötüye kullanılması konusunda danışmanlık veren Geradin Partners Ortağı Thomas Hoppner, kararın yeni bir dava dalgasını tetikleyebileceğini söyledi.
Berlin’deki bir mahkeme, kasım ayında Idealo lehine 465 milyon avro, yaklaşık 528,9 milyon dolar tazminata hükmetmişti. Bu karar, Almanya’da bir mahkeme tarafından rekabet ihlali nedeniyle verilen en yüksek tazminat olarak kayıtlara geçti.
Hoppner, uzmanlaşmış arama şirketlerinin yalnızca Dijital Piyasalar Yasası’nın yürürlükte olduğu dönem için değil, daha önceki yıllardaki ihlaller için de tazminat talep edebileceğini belirtti.
Bu taleplerin, şirketlerin hâkim pazar konumlarını kötüye kullanmalarını yasaklayan Avrupa Birliği mevzuatının 102’nci maddesine dayandırılabileceği ifade edildi.
Google ise açılan davaların hukuki temelden yoksun olduğunu savundu.
Şirket sözcüsü, söz konusu davaların ürünlerine yatırım yapmak yerine ödeme almaya çalışan şirketler tarafından açıldığını ileri sürerek iddialara katılmadıklarını açıkladı.
YAPAY ZEKÂ HARCAMALARI DA BASKI YARATIYOR
Tazminat talepleri, Google’ın yoğun yapay zekâ yatırımları nedeniyle nakit harcamalarının arttığı bir döneme denk geldi.
Alphabet’in serbest nakit akışı, halka açık bir şirket haline gelmesinden bu yana ilk kez ikinci çeyrekte negatife döndü. Teknoloji ve çip hisseleri de yapay zekâ altyapısına yönelik hızla artan harcamalar ve yüksek şirket değerlemelerine ilişkin endişeler nedeniyle baskı altında bulunuyor.
Özel şirketlerin açtığı davalar, Google’a son 10 yılda Avrupa Birliği öncülüğünde verilen toplam 10,4 milyar avroluk cezalara ek bir mali risk oluşturuyor.
Avukatlar ve dava finansmanı şirketlerine göre davaların bir bölümü farklı aşamalarda ilerlerken, henüz açılmamış yeni dosyalar da hazırlanıyor.
ALIŞVERİŞ HİZMETİ DAVALARIN ODAĞINDA
Google’ın 2008 yılında kendi fiyat karşılaştırma hizmetini arama sonuçlarında öne çıkarmaya başlamasının ardından rakip karşılaştırma sitelerinin trafiğinde sert düşüş yaşandı.
Şikâyetler üzerine başlatılan Avrupa Birliği soruşturması sonucunda Google’a 2017 yılında 2,42 milyar avro ceza verildi. Şirket, karara karşı yürüttüğü hukuki mücadeleyi geçen yıl Avrupa’nın en yüksek mahkemesinde kaybetti.
İngiltere merkezli Foundem, tazminat talebini sürecin başından itibaren sürdürdü. Klarna destekli İsveçli PriceRunner ise Google’ın itirazının reddedilmesinin ardından 2022 yılında milyarlarca dolarlık dava açtı.
Avrupa Birliği’nin Google’ın alışveriş hizmetine ilişkin kararının ardından şirkete karşı milyarlarca sterlinlik tazminat davaları açan İngiliz fiyat karşılaştırma sitesi Kelkoo, son cezaların mevcut davaları destekleyebileceğini belirtti.
Kelkoo Üst Yöneticisi Richard Stables, Dijital Piyasalar Yasası kapsamındaki kararın Google’ın kendi hizmetlerini kayırmayı sürdürdüğünü gösterdiğini ve diğer şirketlere dava açmak için daha fazla dayanak sağladığını söyledi.
AMSTERDAM’DA 1 MİLYAR DOLARLIK TALEP
Dava finansmanı şirketi LitFin, Google’ın alışveriş reklamı açık artırmalarına ilişkin olarak Amsterdam’da açılan iki toplu davayı destekliyor.
LitFin Operasyon Direktörü Matej Pardo, iki grubun toplamda 1 milyar doların üzerinde tazminat talep ettiğini belirtti.
Pardo, halihazırda çok sayıda dava açıldığını ve daha fazlasının da hazırlık aşamasında bulunduğunu ifade etti.
Fiyat karşılaştırma sitesi Trovaprezzi.it’i işleten İtalyan Moltiply Group ise Google’dan 2,97 milyar avro talep ediyor.
CEZALAR TAZMİNAT TALEPLERİNİ GÜÇLENDİRİYOR
Google’a geçen hafta verilen cezalar, rekabet karşıtı uygulamalar nedeniyle şirkete verilen beşinci ve altıncı cezalar oldu.
Google, geçen ay da Android mobil işletim sistemini rakiplerini engellemek amacıyla kullandığı gerekçesiyle verilen 4,1 milyar avroluk rekor cezaya karşı yürüttüğü uzun soluklu hukuki mücadeleyi kaybetti.
Google hakkında şikâyette bulunan Moltiply Group Yönetim Kurulu Başkanı Marco Pescarmona, son Dijital Piyasalar Yasası kararının tazminat taleplerini güçlendireceğini söyledi.
Pescarmona, yasanın etkili bir düzenleme olduğunu ancak Brüksel’in Google’ın kendi hizmetlerini kayırmayı sürdürmesi halinde düzenlemeyi tam kapasiteyle uygulama konusunda isteksiz davranabileceğini savundu.
DAVALAR YILLARCA SÜREBİLİYOR
Hukukçulara göre Google, davaların yıllarca sürmesini kendi lehine bir unsur olarak görüyor. Şirketin Dijital Piyasalar Yasası kapsamında verilen cezaya da itiraz etmesi bekleniyor.
Alışveriş hizmetine ilişkin davada, iddia edilen ihlaller ile Google’ın tüm itiraz yollarını tüketmesi arasında yaklaşık 20 yıl geçti.
LitFin yöneticisi Pardo, bu sürede Google’ın birçok pazarda hâkim konuma ulaştığını belirterek cezaların şirket açısından iş yapmanın bir maliyeti haline geldiğini savundu. Pardo’ya göre davaların sonuçlanması sekiz yıla kadar sürebilir.
PriceRunner davasında ise Stockholm’deki bir mahkeme temmuz ayında Google’ın faizlerle birlikte yaklaşık 1,97 milyar dolar ödemesine hükmetti.
Klarna kararı memnuniyetle karşılarken, ödemenin kısa sürede tahsil edilmesini beklemediğini açıkladı. Klarna’nın hukuk danışmanı Pontus Scherp, temyiz sürecinin bir yıldan uzun, muhtemelen birkaç yıl sürebileceğini belirtti.
