Çin'in kuzeyinde yaşayan 14 yaşındaki lise öğrencisi Jia Mingxuan, kurak bölgelerde fidanların kurumasını önleyen sıfır maliyetli ve elektriksiz bir sulama cihazı geliştirdi. Hurda malzemelerle yapılan bu pratik icat, Almanya'daki uluslararası buluş fuarında dünya birincisi olarak altın madalya kazandı.
MUTFAKTAKİ BUHARDAN ÇIKAN DAHİ FİKİR
İç Moğolistan'ın kurak ikliminde yaşayan Jia, okul ödevi için çalışırken fizik dersindeki yoğuşma ilkesini evinin mutfağındaki su buharıyla bağdaştırdı. Genç mucit, su kıtlığı nedeniyle kök salamadan ölen ağaç fidelerini kurtarmak için doğadaki fizik kurallarını kullanan bir sistem tasarladı.
NE ELEKTRİK VAR NE POMPA: SADECE HAVAYI SUYA DÖNÜŞTÜRÜYOR
Sistem, bölgedeki gece ve gündüz arasındaki 13 derecelik sıcaklık farkıyla çalışıyor. Yere dikey gömülen içi boş çelik boru, dışarıdaki sıcak havayı içeri çekiyor. Hava, borunun soğuk yer altı kısmına ulaştığında anında yoğuşarak su damlacıklarına dönüşüyor ve buharlaşmadan doğrudan fidenin köküne ulaşıyor.
SABAH 04.00'TE BAŞLAYAN AZİM VE AİLE DESTEĞİ
Yatılı okulda okuyan Jia, testler için her hafta sonu 30 kilometre yol kat etti ve nem ölçümleri için sabah 4'te uyandı. İlk denemeler başarısız olsa da dedesinin fikirleri, babasının teknik yardımı ve annesinin kaydettiği videolarla pes etmedi. Boruda doğru ısı farkını yakalayarak su biriktirmeyi başardı.
MİLYON DOLARLIK ROBOTLARI DEVİRİP ALTIN MADALYA ALDI
Jia’nın icadı, Kasım 2025'te Almanya'da düzenlenen 77. iENA Uluslararası Buluş Fuarı'na taşındı. 21 ülkeden 540'tan fazla projenin yer aldığı fuarda; cerrahi robotlar gibi karmaşık teknolojileri geride bırakan 14 yaşındaki Jia, gençlik kategorisinde dünya birincisi oldu.
ÇÖLLEŞMEYE KARŞI MİLYONLARCA FİDEYE CAN SUYU
Dünya genelinde karaların %40'ı çölleşme tehdidi altındayken, bu icat Çin'in devasa ağaçlandırma projeleri için umut oldu. İnsan eliyle sulamanın zor olduğu uzak bölgelerde fidanları yaşatmayı hedefleyen cihazın, teknik testlerin ardından yaygınlaştırılması planlanıyor.
