ŞEBNEM TURHAN
Türkiye hisse senedi piyasaları umutlu başladıkları yılda ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı ve etkileriyle yüzleşti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın sıkı para politikasına daha uzun süre devam edeceği beklentileri bankacılık endeksinde işleri bozdu, savunma sanayinin yükselişi sanayi endeksini hızlandırdı. Halka arz endeksi tartışmasız ilk yarının lideri oldu, yatırım fonlarının performansı da türüne göre ayrıldı. BİST100 endeksi ilk yarıda yüzde 25,4 yükselişle yatırımcısına reel olarak yüzde 6,51 kazandırdı. Bankacılık endeksi yatırımcısının reel kaybı yüzde 7,73'e vardı, halka arz endeksi yatırımcısı reel olarak iki katından fazla kazandı. Hisseler ve yatırım fonlarının o hisseleri tercihi endekslerin performansını oldukça etkiledi.
Türkiye İstatistik Kurumu haziran ayına ilişkin enflasyon verisini yarın açıklayacak. EKONOMİ olarak yüzde 0,97 olan haziran enflasyon beklentisi doğrultusunda yılın ilk yarısında tüketici enflasyonunun yüzde 17,73 seviyelerinde olabileceğini hesapladık. Ve reel getiri hesabı için yüzde 17,73 ilk yarı enflasyon verisini kullandık.
Tekstil endeksinde yüzde 27,3 reel kayıp
Borsa İstanbul'da ilk yarıda 33 endeks arasında nominal olarak sadece tekstil ve spor endeksi geriledi. Dalgalı bir yapıya sahip spor endeksi dışarda bırakıldığında tekstil endeksinde de Sun Tekstil'in seyri bu hareketin belirleyicisi oldu. Tekstil endeksi nominal olarak yüzde 14,41 düştü yatırımcısına yüzde 27,30 reel kayıp yaşattı. Geçen yıl bir aracı kurumun oldukça güçlü hareketiyle öne çıkan aracı kurumlar endeksi bu yılın ilk yarısında sadece yüzde 3,72 yükseldi, yatırımcısı reel olarak yüzde 11,9 kaybetti. Likit bankacılık endeksi yüzde 6,89 nominal yükseliş gerçekleştirse de reel olarak yüzde 9,21 düştü. Bankacılık endeksinde sadece yüzde 8,63 yükseliş oldu reel kayıp yüzde 7,73'e dayandı. Bankacılık endeksinde hem yabancı yatırımcının savaş nedeniyle hızlı satışı bu performansı etkiledi hem de yüksek faizlerin beklenilenden uzun süre devam edecek olması. Ekonomistler eylül ayına kadar bir gevşeme beklemiyor, bankacılık endeksinin performansının da yılın ikinci yarısında bu kararlara bağlı değişim göstermesi bekleniyor.
Sanayide performansı Astor belirledi
Holdingler endeksi de yüzde 8,89'luk yükseliş ve yüzde 7,51 reel kaybıyla dikkat çekti. Savaştan en fazla etkilenen sektörlerin başında gelen ulaştırma endeksi yüzde 11,62 yükseldi ilk yarıda reel kayıp yüzde 5,19 oldu. Turizm endeksi de yüzde 5'i geçen reel kaybıyla öne çıkarken madencilik endeksinde reel kayıp yüzde 4'e yaklaştı. Madencilik endeksi yine savaş nedeniyle altın fiyatlarında düşüşten olumsuz etkilendi. İletişim endeksi yüzde 3,65, KOBİ endeksi ise yüzde 3,49 reel kayıp yaşattı yatırımcısına. Sanayi endeksi barındırdığı Astor Enerji hisselerinin pozitif performansından ilk yarıyı yüzde 26,35 yükselişle tamamladı. Sanayi endeksi yatırımcısının reel kazancı yüzde 7,32 oldu. Astor Enerji hisseleri ilk yarıda yüzde 130’un üzerinde yükseliş yaşadı. BİST500 endeksinde de yüzde 7,76'lık reel kazanç var. Mali endeks yüzde 9,04, inşaat endeksi yüzde 9,3 reel kazanç yaşatırken 9 endeks yatırımcısına çift haneli reel getiri sağladı. Bunlardan BİST50 ve BİST30 sırasıyla yüzde 10,15 ve yüzde 12,69 reel getiri sağlarken nominal yükselişleri de yüzde 30'u aştı. Metal eşya makine endeksi yüzde 32,75 yükseldi reel kazanç yüzde 12,76 oldu bu endeksin de belirleyici hissesi Astor Enerji oldu. Gıda endeksi yüzde 33,47 yükselişle yüzde 13,37 reel kazanç verdi yatırımcısına. Bu endekste Anadolu Efes ve Coca Cola İçecek hisselerinin hareketi öne çıktı.
Yüzde 500’ün üzerinde yükselen hisseler
BİSTTUMY endeksi yüzde 14,03 reel kazanç sağlarken teknoloji endeksi Aselsan'ın yüksek performansıyla en çok kazandıran ilk üç endeks arasına girdi. Teknoloji endeksi yüzde 60,46 yükseldi ilk yarıda ve reel olarak kazanç yüzde 36,3 seviyesine geldi. Aselsan hissesi ilk yarıda yüzde 50'yi aşan performans sergiledi. Bilişim endeksi ikinci sırayı yüzde 91,76 nominal yüzde 62,88 reel getiriyle aldı ama bu endeksin performansı da tek hissenin çok hızlı yükselişinden kaynaklandı. Odine Teknoloji hisseleri ilk yarıda yüzde 525'in üzerinde yükseldi. Halka arz endeksi yüzde 143,47 yükselişi yüzde 106,8 reel getirisiyle tüm endeksleri ve yatırım araçlarını ilk yarıda geride bırakmayı başardı. Bunda yeni halka arzların tavan serilerinin yanı sıra Destek Finans Faktoring hissesinin hiç durmadan yükselişi de etkili oldu. Destek Finans hisseleri ilk yarıda yüzde 555'in üzerinde yükseliş yaşadı.
Kıymetli maden fonlarında yüzde 16,8 reel kayıp
Yatırım fonları da TEFAS verilerine göre kıymetli maden fonları dışında tüm türlerde ilk yarıyı nominal yükselişle kapattı. En çok kazandıran yüzde 5,52 reel getiriyle hisse senedi fonları olurken, değişken şemsiye fonları da yüzde 5,03 reel getiri sağladı. Serbest şemsiye fonları yüzde 23,5 yükseldi ve yüzde 5'e yakın reel getiri sağladı yatırımcısına, para piyasası fonları da enflasyonun üzerinde yüzde 2,57 reel kazanç sağladı. Katılım şemsiye fonları nominal yüzde 17,55 yükselişle yatırımcısına yüzde 0,15 reel kayıp yaşatırken borçlanma araçları fonları yüzde 1,11, fon sepeti fonları yüzde 1,67, kıymetli maden fonları da yüzde 16,8 reel olarak kaybettirdi. Yatırım fonları arasında Bulls Portföy, Pusula Portföy network ve Tera Portföy'ün fonlarının getirileri diğerlerinden ayrıldı.
