EMEKLİLİKTE SON 7 YIL KURALI KALDIRILACAK MI?
Sigorta başlangıç tarihim 1993, memuriyete giriş tarihim 2007 yılıdır. Memuriyet öncesinde 189 gün primim bulunmaktadır. Toplam prim gün sayım 6000'den fazladır. Basında yer alan haberler doğru ise BAĞ-KUR, SSK prim eşitlemesi yapılacak ve son 7 sene kuralı da iptal edilecek. Böyle bir durumda, benim gibi SSK girişi olan EYT'li memurlar 4/a statüsünden emekli olabilecek mi? (Kerem S.)
Sosyal güvenlik sistemi doğumdan ölüme kadar herkesi ilgilendiriyor. Bu nedenle, Sosyal güvenlik sistemi ile ilgili haberler herkesin ilgisini çektiği için bazı güvenilir haber sitelerinde bile doğruluğu teyit edilmemiş, kulaktan dolma bilgiler (!) yer alabiliyor. Bazen de yanlış anlaşılan doğrular var. Sosyal medyanın da etkisiyle bu yanlış anlaşılan doğrular veya tümüyle yanlış bilgiler giderek sosyal güvenlik efsanesine dönüşebiliyor.
Küçük esnaf için BAĞ-KUR primlerinin 9000 günden SSK’da olduğu gibi 7200’e indirilmesi konusu 2023 yılından beri gündemde bulunuyor. Önümüzdeki aylarda bu konuda yasal düzenleme yapılacak. Yasal düzenlemenin yapılması hemen yürürlüğe gireceği anlamına gelmiyor.
“Son 7 yıl kuralının iptali” ise doğru bilginin yanlış anlaşılmasından ibaret. Mülga 2829 Sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun’a göre, SSK, BAĞ-KUR, Emekli Sandığı gibi birden fazla statüde çalışması bulunanların hizmet süreleri birleştiriliyor. Birleştirilen hizmet süreleri toplamı üzerinden son 7 yıllık fiili hizmet süresi içinde, fiili hizmet süresi fazla olan statünün kurallarına göre emeklilik işlemi yapılıyor. Hizmet sürelerinin eşit olması halinde ise eşit hizmet sürelerinden sonuncusunun kurallarına göre emekli aylığı bağlanır. Yedi yıl ile kastedilen takvim yılı değildir. Yedi yılın karşılığı olan 2520 gündür.
2829 Sayılı Kanun, 2008 yılından önce sigortalı çalışmaya başlayanlar için geçerlidir. İlk defa sigortalı çalışmaya Mayıs 2008 tarihinden itibaren başlayan herkes 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na tabidir. 5510 Sayılı Kanun’a tabi kişilerin 4/a, 4/b, 4/c gibi birden fazla statüde çalışması halinde emekli aylığının bağlanmasında en fazla çalışmanın olduğu sigortalılık hali esas alınacak. Buradaki önemli ayrıntı, son yedi yıl değil tüm çalışma yaşamı içinde en fazla hangi statüde çalışma süresinin olduğuna bakılacak olmasıdır.
Diğer taraftan, yukarıda da belirttiğim gibi son 7 yıl kuralına ilişkin kanun zaten 2008 yılında yürürlükten kaldırıldı. Ancak, bu mülga kanun hükümleri, yürürlükten kaldırma tarihine kadar çalışmaya başlamış kişilere uygulanmaya devam ediyor. Son 7 yıl kuralında değişiklik söylemi, 30 Nisan 2008 tarihinden sonra ilk defa sigortalı çalışmaya başlayanlar için geçerlidir.
Özetle, emeklilikte son 7 yıl kuralı 30 Nisan 2008 tarihinden önce çalışmaya başlayanlar için devam edecek. İlk defa bu tarihten sonra çalışmaya başlayanlar için ise son 7 yıl kuralı uygulanmayacak. Onların tüm çalışma yaşamı içinde en fazla hangi statüde prim günü bulunduğuna bakılacak.
2007 yılından beri memur olarak çalıştığınıza göre, 9000 prim gününü doldurduktan sonra EYT’den yararlanarak 4/c statüsünde emekli olabilirsiniz.
KISMİ EMEKLİLİKTE HANGİ STATÜDEN EMEKLİ OLUNACAĞI NASIL BELİRLENİR?
1985 doğumluyum. SSK ilk işe giriş tarihim 2013. SSK’da 2560 günüm var. Sonra işten ayrıldım, isteğe bağlı olarak 2,5 yıldır ödeme yapıyorum. Kısmi emeklilikte 5100 günle 4/a’dan mı yoksa 5400 günle 4/b’den mi emekli olurum? 2560 günün üstünü isteğe bağlı olarak ödesem 4/a’dan emekli olur muyum? (Günay A.)
Kısmi emeklilikte hangi statüye tabi olduğunuz son 7 yıl kuralına göre belirlenir. İlk defa sigortalı çalışmaya 2013 yılında başladığınız için SSK’da (4/a) 5100 güne, BAĞ-KUR’da (4/b) 5400 güne tabi olursunuz. 5100 günü tamamlamak için 2540 güne ihtiyacınız bulunuyor. Bu sürenin tamamını isteğe bağlı sigorta primi ile tamamlamak isterseniz bu kez 5100 gün yetmez, 5400 güne kadar prim ödemeniz gerekir.
İsteğe bağlı sigorta süresi en fazla 1259 gün olur, kalanını da fiilen 4/a statüsünde çalışırsanız 5100 günü tamamladıktan sonra prim yatırmayı bırakın. Hiçbir işte çalışmazsanız 63 yaşında emekli aylığı bağlatabilirsiniz. İsteğe bağlı sigorta primi yatırdığınız süre 1260 gün ve daha fazla olursa bu kez 5400 güne tamamlamanız gerekir.
YURT DIŞI BORÇLANMASI İLE EMEKLİ OLAN HİÇBİR İŞTE ÇALIŞAMAZ
İlk defa sigortalı çalışmaya 01/12/1996 tarihinde başladım, toplam 5388 günüm var. Eksik gün sayım 437. Altı yıldır Almanya’da yaşıyorum ve tam gün sigortalı çalışıyorum. Emeklilik günlerimi nasıl tamamlayabilirim? Emekliliği hak edersem maaş alabilir miyim? (Ercan Y.)
Eksik günlerinizi, hakkınız varsa askerlik borçlanması yaparak tamamlayabilirsiniz. İsteğe bağlı sigorta primi ile veya toptan prim ödemesiyle eksik günlerinizi tamamlama imkanı bulunmuyor. Askerlik borçlanması ile eksik günleri tamamladığınız takdirde emekli aylığı bağlattıktan sonra da Almanya’da çalışmaya devam edebilirsiniz.
Yurt dışı borçlanması yaparak da eksik günlerinizi tamamlayabilirsiniz. Ancak, yurt dışı borçlanmasıyla emekli olduğunuzda ya yurt dışında çalışmayı bırakacaksınız ya da aylığı iptal edeceksiniz. Bir günlük yurt dışı borçlanmasıyla emekli olsanız bile çalışmaya devam ederken emekli aylığı alamazsınız.
