Goldman Sachs, yapay zeka yatırımlarının küresel ekonomide yeni bir enflasyon dalgasını tetikleyebileceğini, bu etkinin ise en çok ABD'de hissedileceğini öngördü.
Bankanın ekonomisti Megan Peters tarafından hazırlanan araştırmada, yapay zekaya yönelik hızla artan talebin bellek çipleri, yarı iletkenler, yazılım ve elektrik gibi kritik alanlarda arz sıkışıklığı yaratarak fiyatları yükselttiği belirtildi.
Araştırmaya göre yapay zeka kaynaklı maliyet artışları, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) yakından takip ettiği çekirdek kişisel tüketim harcamaları (Core PCE) enflasyonunu yıllık bazda yaklaşık 20 baz puan yukarı çekiyor. Goldman Sachs, yıl sonuna kadar bu etkinin 50 baz puana ulaşmasını bekliyor.
BU ÜLKELERDE ENFLASYONU DAHA ÇOK ETKİLİYOR
Buna karşılık Kanada, Avustralya, Avrupa, İngiltere ve Japonya'da çekirdek enflasyona katkının ortalama 10 baz puan seviyesinde kalacağı tahmin ediliyor.
Peters, "Yapay zeka kaynaklı enflasyon etkisi tamamen göz ardı edilemeyecek düzeyde olsa da, ABD'deki etkinin diğer gelişmiş ekonomilerin oldukça üzerinde olması, bunun büyük ölçüde ABD'ye özgü bir hikaye olduğunu gösteriyor." değerlendirmesinde bulundu.
Goldman Sachs, yapay zekânın enflasyon üzerindeki etkisini üç ana başlık altında topladı:
ÇİP FİYATLARI HIZLA YÜKSELİYOR
Yapay zekâ sunucularına yönelik güçlü talep nedeniyle bellek çiplerinin fiyatları son bir yılda sert yükseldi. Bilgisayar donanımı platformu Pangoly verilerine göre, 8 GB DDR5 bellek modülünün ortalama fiyatı geçen hafta 148 dolara yükselirken, geçen yılın aynı döneminde bu rakam yaklaşık 35 dolar seviyesindeydi.
Goldman Sachs, ABD'de yazılım ve bilgisayar aksesuarları enflasyonunun 2026 sonuna kadar zirve yapmasını ve yıllık fiyat artışının kasım ayında yüzde 30'a ulaşmasını bekliyor.
Bankaya göre yazılım ve aksesuar harcamalarının ABD tüketici enflasyonu içindeki payı diğer gelişmiş ekonomilere kıyasla daha yüksek olduğu için bellek çiplerindeki fiyat artışları ABD'de daha güçlü hissediliyor.
YAZILIM FİYATLARI ARTIYOR
Araştırmada, şirketlerin yapay zeka özelliklerini mevcut ürünlerine entegre ederek fiyatlarını yükseltmeye başladığına dikkat çekildi. Buna örnek olarak Microsoft'un yapay zeka destekli Copilot'u Microsoft 365 paketine eklemesinin ardından abonelik ücretlerini artırması gösterildi.
Goldman Sachs, yazılım harcamalarının ABD çekirdek enflasyonu içindeki ağırlığının da diğer gelişmiş ekonomilere göre daha yüksek olduğunu belirtti.
ELEKTRİK TALEBİ ARTIYOR
Yapay zeka yatırımlarının bir diğer maliyet unsuru ise enerji oldu. Hızla artan veri merkezi yatırımları elektrik talebini yükseltirken, bu durum enerji fiyatları üzerinde de baskı oluşturuyor.
ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu verilerine göre, ABD şehirlerinde elektrik fiyatı bu yıl mayıs ayında kilovatsaat başına ortalama 0,19 dolara yükseldi. Bu seviye, Mayıs 2022'ye göre yaklaşık yüzde 27'lik artışa işaret ediyor.
Goldman Sachs, veri merkezlerinin on yılın sonuna kadar ABD'nin toplam elektrik talebinin yaklaşık yüzde 11'ini oluşturacağını, mevcut oranın ise yüzde 6 seviyesinde bulunduğunu tahmin ediyor.
Raporda ayrıca, Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin enerji arzına yönelik endişeleri artırmasının da enerji maliyetlerini destekleyen unsurlar arasında yer aldığı belirtildi.
UZUN VADEDE ETKİSİ FARKLI OLABİLİR
Goldman Sachs, kısa vadede yapay zekanın maliyet baskılarını artırmasına karşın, teknolojinin verimlilik artışı sağlamasıyla uzun vadede enflasyonu düşürücü etki yaratmasının beklendiğini ifade etti.
Bununla birlikte banka, yapay zekanın uzun vadeli dezenflasyonist etkisinin, 1990'lardaki internet devrimi gibi önceki teknoloji dönüşümlerine kıyasla daha sınırlı olabileceğini değerlendirdi.
