BBC'nin haberine göre Birleşik Krallık merkezli uluslararası bir sivil toplum kuruluşu olan Dijital Nefretle Mücadele Merkezi (CCDH), ilk kez sağlıksız diyet ve vücut imajı içerikli videoları izleyen 13 yaşında bir kız çocuğu için simüle edilmiş bir hesap oluşturdu.
Yapılan incelemede, YouTube'un 'Sıradaki' algoritması tarafından önerilen videoların onda birinde zayıflama ilhamı, aşırı kalori kısıtlaması veya diğer zararlı içeriklerin bulunduğu tespit edildi. Ancak durum son iki yılda iyileşme gösterdi.
CCDH, araştırmasında YouTube'a odaklandı. Çünkü bu platform, çocuklar ve gençler arasında oldukça popüler ve fazlasıyla kullanılan bir alan. Ofcom verilerine göre 3-17 yaş arası çocukların %88'i YouTube kullandığını belirtiyor.
YouTube'un sahibi olan Google, zararlı içeriklerin yayılmasını durdurmaya yönelik 'sabit' bir kararlılığa sahip olduğunu ve raporda vurgulanan videoların kaldırıldığını söyledi. Bu bulgular, telekomünikasyon düzenleyici kuruluşu Ofcom'un, YouTube ve TikTok'un gençlerin güvenliğini sağlamak için hâlâ yeterince çaba göstermediğini ve daha güçlü koruma önlemleri alınması gerektiğini açıklamasının ardından geldi.
Temmuz 2025'te İngiltere hükümetinin Çevrimiçi Güvenlik Yasası'nın önemli bir bölümü yürürlüğe girdi. Bu da YouTube gibi sitelerin artık 18 yaş altındakileri intiharı, kendine zarar vermeyi ve yeme bozukluklarını teşvik eden veya destekleyen videolar da dahil olmak üzere tehlikeli içeriklerden koruma konusunda yasal bir yükümlülüğe sahip olduğu anlamına geliyor.
Şirketler bunun önüne geçemezlerse, küresel gelirlerinin %10'una kadar para cezasına çarptırılabilir.
'Sürekli telefonumla meşgul olurdum'
Leicester'lı 22 yaşındaki Jazmin Kaur'a 13 yaşındayken anoreksiya teşhisi konuldu ve sonraki altı yılını NHS (Ulusal Sağlık Sistemi) tedavisi görerek geçirdi. O dönemi "Her şey oldukça masumane başladı. Daha fit olmak, daha sağlıklı olmak istedim, bu yüzden internete girmeye başladım ve gerçekleri anlamadan sosyal medyayı olduğu gibi kabul ettim. Yeme bozukluklarının karmaşık nedenleri vardır ve yalnızca çevrimiçi içerik, bir kişinin neden bu rahatsızlığı geliştirdiğini asla açıklayamaz" diye anlattı.
Jazmin, YouTube ve diğer sitelerdeki bazı materyallerin faydalı olduğunu ancak "Çoğu zaman durumu çok daha kötüleştirdi. Hastaneden her çıktığımda telefonum yanımda olurdu ve sürekli onunla ilgilenirdim. Sonlara doğru bana o kadar aşırı içerik sunuldu ki, bunu kendi zaaflarım olarak algıladım" dedi.
Sonrasında Jazmin, üniversiteye başladığında sosyal medya hesaplarını tamamen silmeye karar verdi. Şu anda çocuk hemşireliği alanında yüksek lisans yapıyor ve hafta sonları yetişkinlere yönelik bir ruh sağlığı biriminde çalışıyor.
'Uygulamaları geliştirmek için çalışıyoruz'
Google, yeme bozukluklarını teşvik eden veya bu konuda talimat veren YouTube içeriklerini yasakladığını, ancak aynı zamanda insanların iyileşme öykülerini paylaşmalarına olanak tanıdığını belirtti. CCDH raporunda yer alan ve topluluk kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle videolar kaldırıldı.
YouTube sözcüsü, "İzleyicilerimizin refahı en büyük önceliğimizdir ve ruh sağlığına yaklaşımımızı geliştirmek için NHS, Mind ve The Mix gibi uzmanlarla birlikte çalışıyoruz" dedi.
Site, gençlerin hesapları depresyon veya yeme bozuklukları gibi bir konu aradığında karşılarına çıkan uzmanlar tarafından özel olarak hazırlanmış videoları kullanıma sundu.
'Kullanıcılar da zararlı içeriklere maruziyetini azaltmalı'
Uzmanlar, sosyal medya ile yeme bozuklukları arasındaki ilişkiyi' karmaşık' olarak tanımlıyor. Yeme bozuklukları yardım kuruluşu Beat'in genel müdürü Vanessa Longley, destekleyici çevrimiçi toplulukların ve olumlu içeriklerin, özellikle birçok insanın NHS (Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Sistemi) tedavisine erişmekte zorlandığı bir dönemde, yalnızlık duygusunu azaltmaya yardımcı olabileceğini söyledi.
Ancak, kuruluşun görüştüğü kişilerin yaklaşık %90'ının internette zararlı içeriklerle karşılaştığını bildirdiğini söyledi. Beat'e göre kullanıcılar bildirimleri kapatabilir, çevrimiçi geçirilen süreyi sınırlayan uygulamalar kullanabilir veya görmek istemedikleri içeriklerde "İlgilenmiyorum" seçeneğini işaretleyebilirler.
Zararlı içeriklere sahip hesaplar engellenebilir, sessize alınabilir ve uygun durumlarda şikayet edilebilir. Ancak Longley, nihayetinde platformlarının güvenli olmasını sağlama sorumluluğunun sosyal medya sitelerine ait olduğunu savunuyor.
Haziran ayında İngiltere hükümeti, 16 yaş altı kişilerin YouTube, TikTok, Instagram, Snapchat, Facebook ve X gibi büyük platformlara erişimini engelleme planlarını açıkladı. Önlemlerin 2027 baharında yürürlüğe girmesi bekleniyor.
