Anlaşmalar, NATO üyelerinin savunma harcamalarını artırdığı ve Avrupa'nın kritik askeri sistemlerde kendi üretim kapasitesini güçlendirmeye çalıştığı bir döneme denk geliyor. Zirve öncesinde duyurulan projeler aynı zamanda ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa'nın savunmaya daha fazla kaynak ayırması yönündeki uzun süredir devam eden çağrılarına da yanıt niteliği taşıyor.
E-3 AWACS filosunun yerini Saab GlobalEye alacak
Duyuruların en dikkat çekici başlıklarından biri, NATO'nun uzun yıllardır kullandığı Boeing E-3 Sentry AWACS uçaklarının yerini alacak yeni erken uyarı platformu oldu. Rutte, çeşitli NATO müttefiklerinin 10 adede kadar Saab GlobalEye havadan erken ihbar ve kontrol uçağını ortak olarak tedarik edeceğini açıkladı.
GlobalEye, Erieye ER (Extended Range) radarı sayesinde hava, deniz ve kara hedeflerini tek platform üzerinden takip edebiliyor. Sistem yoğun elektronik karıştırma ortamlarında görev yapabiliyor ve dron sürüleri, balistik füzeler ile seyir füzelerini tespit edip izleyebiliyor. NATO'ya göre yeni platform, ittifakın önümüzdeki onlarca yıl boyunca erken uyarı kabiliyetini sürdürecek. Bloomberg'in aktardığı bilgilere göre söz konusu anlaşmanın değerinin yaklaşık 5 milyar dolar olduğu belirtiliyor.
NATO ilk kez Triton İHA satın alacak
Yeni araçlar, NATO'nun İtalya'nın Sigonella Hava Üssü'nde konuşlu RQ-4D Phoenix istihbarat, gözetleme ve keşif filosunu tamamlayacak. Her iki sistem de Northrop Grumman'ın Global Hawk platformunu temel alıyor. Yaklaşık 35,4 metre kanat açıklığına sahip olan bu platformlar 30 saatin üzerinde havada kalabiliyor.
Rutte, Triton'un geniş deniz alanlarını gece gündüz kesintisiz izleyebildiğini, tehditlerin erken tespit edilmesini sağladığını, deniz ulaştırma hatlarının korunmasına katkı sunduğunu ve özellikle Kuzey Kutbu gibi zorlu bölgelerdeki operasyonları destekleyeceğini söyledi.
Airbus A400M ve MRTT filosu genişliyor
Bloomberg'e göre yedi NATO üyesinin A400M programına katılımını kapsayan anlaşmanın büyüklüğü yaklaşık 4,3 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Program, ittifakın hava nakliye ve havada yakıt ikmali kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor.
Anti-drone yatırımları 40 milyar doları aşacak
Duyurulan projeler, Avrupa'nın bazı kritik savunma sistemlerinde ABD'ye olan bağımlılığını azaltma isteğini de ortaya koyuyor. Özellikle AWACS görevinde ABD üretimi Boeing platformlarından İsveç üretimi Saab GlobalEye'a geçiş, Avrupa merkezli savunma çözümlerine yönelimin önemli örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Reuters'ın aktardığına göre Trump'ın Ankara'daki zirvede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a, Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına yeniden katılmasına izin vermeye hazır olduğunu iletmesi bekleniyor. ABD, Türkiye'nin 2019 yılında Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini satın almasının ardından yaptırım uygulamış ve Ankara'yı F-35 programından çıkarmıştı.
Türkiye'nin ev sahipliğinde 7-8 Temmuz'da düzenlenen Ankara Zirvesi'ne 32 üye ülkenin yanı sıra Asya-Pasifik'teki bazı NATO ortaklarının liderleri ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy gibi çeşitli davetlilerin katılması öngörülüyor.
