Uzun süre bacak bacak üstüne attığınızda ya da ayağınızı rahatsız bir pozisyonda tuttuğunuzda ortaya çıkan uyuşma hissi günlük hayatın en yaygın deneyimlerinden biri. Peki ayağımız gerçekten "uyuşuyor" mu?
ScienceAlert'in, nöroloji uzmanlarının görüşlerine dayandırdığı habere göre, bu hissin temel nedeni kan akışının kesilmesi değil, sinirlerin geçici olarak sıkışması.
ABD'deki Kuzey Karolina Üniversitesi (UNC) Tıp Fakültesi'nden nörolog Rebecca Traub, uyuşma hissinin "sinirlerin geçici olarak baskı altında kalması" sonucu ortaya çıktığını belirtiyor. Sinirler sıkıştığında, vücuttan omuriliğe ve beyne giden sinyaller düzgün biçimde iletilemiyor.
SİNİRLER ELEKTRİK KABLOSU GİBİ ÇALIŞIYOR
Teksas Güneybatı Tıp Merkezi Üniversitesi'nden nörolog Steven Vernino, sinir sistemini su taşıyan bir hortuma benzetiyor.
Buna göre sinirler, vücudun farklı bölgelerinden gelen elektriksel sinyalleri omuriliğe ve beyne taşıyor. Beyin bu sinyalleri yorumlayarak uygun yanıtı oluşturuyor.
Örneğin sıcak bir sobaya dokunulduğunda eldeki sinirler hızla beyne sinyal gönderiyor. Beyin bu sinyali ağrı olarak algılıyor ve elin geri çekilmesini sağlıyor.
Ancak bir sinir üzerine baskı uygulandığında, tıpkı kıvrılmış bir hortumun su akışını engellemesi gibi, sinyallerin iletimi de bozuluyor.
Traub'a göre özellikle dizin dış kısmından geçen fibula siniri bu durumdan sık etkileniyor.
"İnsanlar uzun süre bacak bacak üstüne attığında bu sinir sıklıkla sıkışabiliyor" diyen Traub, uyuşmanın en yaygın nedenlerinden birinin bu olduğunu söylüyor.
KAN DOLAŞIMI DEĞİL, SİNİR SIKIŞMASI
Uzmanlar, toplumda yaygın olan "kan gitmediği için ayağım uyuştu" düşüncesinin büyük ölçüde yanlış olduğuna dikkat çekiyor.
Vernino, uzuvlara giden kan akışının gerçekten kesilebileceğini ancak bunun çok daha nadir ve ciddi bir durum olduğunu belirtiyor.
Günlük hayatta yaşanan uyuşmaların büyük çoğunluğu sinirlerin baskı altında kalmasından kaynaklanıyor.
İĞNE BATMASI HİSSİ NEDEN OLUŞUYOR?
Ayağınızı hareket ettirdiğinizde ortaya çıkan karıncalanma ya da "iğne batması" hissi aslında sinirlerin yeniden çalışmaya başlamasının bir sonucu.
Tıpta "parestezi" olarak adlandırılan bu durum, sinirlerin baskı ortadan kalktıktan sonra normal işlevlerine geri dönmesi sırasında ortaya çıkıyor.
Uzmanlara göre rahatsız edici olsa da bu his çoğu zaman sinirlerin iyileşmeye başladığını gösteriyor.
NE ZAMAN TEHLİKELİ OLABİLİR?
Çoğu durumda pozisyon değiştirmek sinir üzerindeki baskıyı ortadan kaldırmaya yetiyor ve belirtiler kısa sürede kayboluyor.
Ancak Rebecca Traub, kişinin hareket edemediği durumlarda risk oluşabileceği konusunda uyarıyor:
"Eğer kişi hareket edemiyorsa veya sakinleştirici ilaç etkisi altındaysa, uzun süre devam eden bu tür bir baskı kalıcı sinir hasarına yol açabilir."
Uzmanlar, sık tekrarlayan uyuşmaların, güç kaybının ya da uzun süre geçmeyen karıncalanmaların ise mutlaka bir sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
