Dijital ödeme sektörünün öncülerinden PayPal, birkaç yıldır devam eden durgunluktan çıkmaya çalışıyor. Bu yıl şirketin başına getirilen Enrique Lores’in görevi PayPal’ı yeniden büyüme rotasına sokmaktı. Ancak Lores’in önünde artık başka bir seçenek daha bulunuyor: Şirketi satmak.
Wall Street Journal’ın haberine göre ödeme sistemleri şirketi Stripe ile özel sermaye şirketi Advent International, PayPal’ı satın almak için yaklaşık 53 milyar dolar değerinde ortak teklif sundu.
Son günlerde iletilen teklif, PayPal’ın yakın zamandaki hisse fiyatına yaklaşık yüzde 30 prim öngörüyor. Teklifin ortaya çıkmasının ardından şirketin hisseleri çarşamba günü yüzde 17 yükseldi. PayPal henüz teklife yanıt vermedi.
Ödeme sektörünün iki büyük oyuncusu birleşebilir
Anlaşmanın gerçekleşmesi, ödeme dünyasının iki önemli oyuncusunu bir araya getirecek. PayPal geniş tüketici ağına ve güçlü marka bilinirliğine, Stripe ise işletmelerin işlemlerini gerçekleştirmesini sağlayan ödeme altyapısına sahip.
Bu ölçekte bir birleşmenin, yapay zeka ve sabit coin gibi yeni teknolojilerin etkisiyle hızla değişen ödeme ekosisteminde iki şirkete de önemli avantaj sağlayabileceği belirtiliyor.
PayPal’ın kişiler arası para transferi uygulaması Venmo, teklifin en değerli unsurlarından biri olabilir. Venmo’nun geliri geçen yıl yüzde 20 artarken uygulama, çoğunluğu genç ve yüksek gelirli kişilerden oluşan 67 milyon aylık aktif kullanıcıya ulaştı.
Olası satış, Silikon Vadisi’nin en köklü şirketlerinden birinde büyük bir dönüşüm anlamına gelecek. PayPal’ın sarı ve mavi ödeme düğmesi uzun yıllar internet alışverişlerine hakim oldu. Şirketin kurucuları ve ilk çalışanları ise girişimcilik dünyasında efsaneleşti. “PayPal mafyası” olarak anılan bu gruptan Elon Musk ve Peter Thiel gibi isimler, daha sonra dünyanın en büyük şirketlerinden bazılarını kurdu veya bunlara yatırım yaptı.
Ancak PayPal hisseleri Apple Pay, Google Pay ve Cash App gibi rakiplerin yarattığı rekabet nedeniyle son yıllarda hızla değer kaybetti.
Lores maliyetleri kısmaya başladı
PayPal, şubat ayında sürpriz bir yönetim değişikliğiyle Lores’in CEO olarak göreve getirileceğini açıkladı. Atamayla birlikte yayımlanan kâr uyarısının ardından şirketin hisseleri yüzde 19 düştü.
HP ve onun selefi Hewlett-Packard’da onlarca yıl çalışan 61 yaşındaki Lores, PayPal için iddialı bir yeniden yapılanma planı açıkladı. Plan, iş kollarının yeniden düzenlenmesini ve maliyetlerin en az 1,5 milyar dolar azaltılmasını içeriyor. Bu adımlar, Lores’in önceki görevlerinde uyguladığı yöntemleri hatırlatıyor.
Analistler, Lores’in Hewlett-Packard’ın bölünmesinde oynadığı rolü ve ardından HP’nin yönetiminde izlediği politikaları, PayPal’da yaşanabileceklerin işareti olarak değerlendirdi.
Stajyerlikten CEO’luğa
İspanya doğumlu Lores, Hewlett-Packard’a 1989 yılında San Diego’da mühendislik stajyeri olarak katıldı. Daha sonra şirketin İspanya’daki faaliyetlerinde tam zamanlı çalışmaya başladı. Reklam panoları ve tabelalar gibi büyük formatlı baskı teknolojilerini üreten birimin başına kadar yükseldi.
2008’de Silikon Vadisi’ne taşınan Lores, şirketin dünya genelindeki dizüstü bilgisayar faaliyetleri ve müşteri hizmetleri gibi alanlarında yöneticilik yaptı.
Hewlett-Packard 2015 yılında iki şirkete bölündü. HP Inc. yazıcı ve kişisel bilgisayar faaliyetlerini üstlenirken Hewlett Packard Enterprise yazılım, sunucu ve diğer hizmetlere odaklandı. Lores, bölünme tamamlanmadan önce organizasyonun sadeleştirilmesinden ve maliyet yapısının küçültülmesinden sorumluydu.
Şirket daha sonra Lores’i “iş dünyası tarihinin en büyük ve en karmaşık kurumsal ayrılıklarından birinin kilit mimarlarından biri” olarak tanımladı.
Lores 2019’da, satışların yavaşladığı ve yatırımcı güveninin zayıfladığı bir dönemde HP’nin CEO’su oldu. Şirketin 55 bin çalışanının yüzde 16’sına kadarını işten çıkarma, maliyetleri 1 milyar dolar azaltma ve hisse geri alımlarını milyarlarca dolar artırma planını açıkladı.
Xerox’un teklifini de geri çevirmişti
Lores daha önce de yeniden yapılanma planını bozabilecek bir satın alma girişimiyle karşılaştı. HP’nin başına geçmesinden yalnızca birkaç gün sonra Xerox, aktivist yatırımcı Carl Icahn’ın desteğiyle şirkete satın alma teklifinde bulundu. Daha sonra düşmanca satın alma girişimine dönüşen teklif, aylarca HP üzerindeki baskıyı artırdı.
Xerox, COVID-19 pandemisinin ekonomik etkilerini ve sağlık alanında yarattığı belirsizliği gerekçe göstererek girişiminden vazgeçti. HP hisseleri ise evden çalışanların bilgisayar ve diğer ekipmanlara yönelmesi sayesinde pandemi döneminde yükseldi.
Lores 2021’de PayPal yönetim kuruluna katıldı, 2024’te kurul başkanlığına getirildi.
Önceki büyüme planları sonuç vermedi
Lores, PayPal’ın temel ödeme hizmetinin 2025’in sonunda zayıf büyüme kaydetmesinin ardından CEO’luğa getirildi. Şirketin önceki iki CEO’sunun iddialı planları da beklenen sonucu vermedi.
PayPal, pandemi nedeniyle e-ticaretin hızla büyüdüğü 2021 yılında dönemin CEO’su Dan Schulman’ın liderliğinde büyük bir büyüme stratejisi açıklamıştı. Planlar arasında ödeme, alışveriş araçları, tasarruf hesapları, hisse senedi ve kripto para işlemlerini bir araya getirecek bir “süper uygulama” bulunuyordu.
PayPal aynı yıl Pinterest’i 40 milyar doların üzerinde bir bedelle satın alma olasılığını değerlendirdi. Ancak görüşmelerin basına sızması ve hissedarların tepki göstermesi üzerine plandan vazgeçildi.
Mağazalardaki alışverişin pandeminin ardından yeniden canlanması, 2022’de PayPal’ın büyümesini yavaşlattı ve hisselerin sert biçimde düşmesine yol açtı. Şirket en iddialı hedeflerini rafa kaldırdı. Schulman 2023’te görevden ayrılarak yönetimi Intuit yöneticisi Alex Chriss’e devretti.
Chriss, bir dizi yeni ürün duyurusuyla “dünyayı şaşırtma” sözü verdi ancak açıklanan ürünler beklenen ilgiyi görmedi. Apple Pay gibi rakipler karşısında pazar payı kaybeden PayPal, maliyetleri azaltmak için birkaç kez işten çıkarmaya gitti.
“Portföyü optimize etme” mesajı
Lores göreve geldiğinde daha temkinli bir yaklaşım benimsedi. PayPal’ın teknolojisini yenilemek, maliyetleri hızlı biçimde azaltmak ve buradan sağlanan kaynağı büyümeye yatırmak istediğini söyledi.
Şirketi yeniden yapılandıran Lores, Venmo’yu bünyesinde barındıran bağımsız bir tüketici birimi oluşturdu. PayPal’ın kullanıcıların diğer finansal işlemleri için de başvuracağı bir platform haline gelebileceğini savundu.
Lores şimdi kariyerindeki bir başka büyük kurumsal anlaşmayı yönetebilir. PayPal CEO’su, hissedar değerini en üst düzeye çıkarmaya odaklandığını vurgularken şirketin “portföyünü optimize etmesi” gerektiğini de söyledi. Bu ifade Wall Street’te çoğu zaman bazı iş kollarının veya şirketin tamamının satılabileceği şeklinde yorumlanıyor.
