ABD ile İran arasında yaklaşık dört ay süren savaşın ardından imzalanan geçici ateşkes kapsamında tarafların İsviçre'de barış görüşmelerine başlaması bekleniyor. İran devlet medyası, üst düzey İranlı yetkililerin görüşmeler için İsviçre'ye ulaştığını duyurdu.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in de müzakerelere katılmak üzere Washington'dan ayrıldığı bildirildi. Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen süreçte, iki ülke arasında 60 günlük ateşkes uygulanırken kalıcı anlaşmanın şartları masaya yatırılacak.
HÜRMÜZ BOĞAZI TARTIŞMASI MÜZAKERELERE GÖLGE DÜŞÜRDÜ
Müzakereler öncesinde İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığını açıklaması yeni bir kriz yarattı. Ancak ABD'li yetkililer bu iddiayı reddetti.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), cumartesi günü 55 ticaret gemisinin boğazdan geçiş yaptığını ve küresel piyasalara 17 milyon varilden fazla petrol taşındığını açıkladı. Komutanlık, ticari gemi trafiğinin güvenli şekilde devam etmesi için gerekli önlemlerin sürdürüldüğünü belirtti. Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı, küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip bulunuyor.
TRUMP'TAN HÜRMÜZ ÇIKIŞI
ABD Başkanı Donald Trump, ateşkes süresince ve sonrasında Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için herhangi bir ücret alınmayacağını söyledi. Ancak Trump, barış görüşmelerinin başarısız olması halinde ABD'nin bölgede sağladığı güvenlik hizmetleri karşılığında geçiş ücreti uygulayabileceğini ifade etti. Trump'ın açıklaması, enerji piyasalarında ve diplomatik çevrelerde dikkatle takip edildi.
İRAN ANLAŞMANIN UYGULANMADIĞINI SAVUNUYOR
İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in danışmanlarından Muhammed Muhbir, ABD'nin geçici anlaşmadaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini öne sürdü.
Muhbir, özellikle Lübnan'da ateşkes şartlarının ihlal edildiğini savunarak anlaşmanın yalnızca kağıt üzerinde kaldığını ve bu durum devam ettiği sürece Orta Doğu enerji akışının tam olarak normale dönemeyeceğini söyledi.
İran heyetine Meclis Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Kalibaf'ın liderlik ettiği, Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin yanı sıra güvenlik, merkez bankası ve enerji alanlarından üst düzey isimlerin de heyette yer aldığı belirtildi.
LÜBNAN CEPHESİNDE ÇATIŞMALAR SÜRÜYOR
ABD-İran görüşmelerinin başlamasında kritik rol oynayan Lübnan ateşkesi ise kırılganlığını koruyor. Lübnan Sivil Savunması, İsrail'in cumartesi günü düzenlediği saldırılarda 20 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. İsrail ordusu ise saldırıların Hizbullah'ın gerçekleştirdiği eylemlere karşılık olarak düzenlendiğini bildirdi.
İsrail, İran ile ABD arasında yapılan anlaşmanın tarafı olmadığını ve Lübnan'da kontrol altında tuttuğu bölgelerden çekilmeyeceğini açıkladı. Hizbullah ise İsrail'in Lübnan'da serbest hareket etmesine izin vermeyeceğini duyurdu.
İSRAİL'DE SAVAŞA DESTEK AZALDI
Reuters tarafından paylaşılan ve Kudüs İbrani Üniversitesi tarafından yapılan araştırmaya göre İsraillilerin büyük bölümü savaşın hedeflerine ulaşmadığını düşünüyor.
Ankete katılanların yüzde 92'si İran'ın İsrail ve ABD'nin ortak askeri operasyonundan daha fazla fayda sağladığını belirtirken, yalnızca yüzde 8'i İsrail'in savaştan galip çıktığı görüşünü paylaştı. Katılımcıların yaklaşık yüzde 90'ı savaş hedeflerinin gerçekleşmediğini ifade etti.
GÖZLER İSVİÇRE'DEKİ GÖRÜŞMELERDE
Taraflar, nükleer program, bölgesel güvenlik, enerji koridorları ve Lübnan'daki ateşkes başlıklarını görüşecek. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, görüşmelerden ilerleme çıkacağına inandığını belirterek özellikle nükleer dosya ve Lübnan konularında somut adımlar atılmasını umduğunu söyledi.
Önümüzdeki birkaç gün boyunca devam etmesi beklenen görüşmeler, Orta Doğu'da son yılların en kritik diplomatik temaslarından biri olarak değerlendiriliyor.
