İspanya hükümeti, Avrupa Birliği için yıllık 850 milyar euroya kadar ulaşabilecek yeni bir ortak borçlanma mekanizması önerdi.
Euronews tarafından görülen belgede yer alan teklif, İspanya Ekonomi Bakanı Carlos Cuerpo tarafından perşembe günü Brüksel’de düzenlenecek Euro Bölgesi maliye bakanları toplantısında sunulacak.
İspanya, Avrupalı şirketler için referans oluşturacak ortak ve güvenli bir varlık yaratılmasında piyasa likiditesinin belirleyici olduğunu savunuyor. Böyle bir aracın şirketlerin finansman maliyetlerini düşüreceği, daha bütünleşmiş sermaye piyasaları oluşturulması ve euronun uluslararası para birimi olarak rolünün güçlendirilmesi gibi AB’nin rekabetçilik hedeflerine katkı sağlayacağı belirtiliyor.
Belgede, üye ülkelerin borçlanma ihraçlarındaki dağınık yapının da azaltılması gerektiği ifade ediliyor. İspanya’ya göre AB, Almanya’nın borçlanma maliyetlerine yakın koşullarda borçlanabilirse merkezi bir ihraç mekanizması yılda yaklaşık 5 milyar euro tasarruf sağlayabilir. Toplam ihraç stoku 5 trilyon euroya ulaştığında ise tasarrufun 25 milyar euroyu aşabileceği hesaplanıyor.
AB’nin ortak borçlanmasına yönelik muhalefet Brüksel’de uzun süredir güçlü. Almanya ve Hollanda öncülüğündeki ülkeler yeni bir ortak borçlanmaya kesin biçimde karşı çıkarken, Fransa ve Yunanistan gibi ülkeler yeni ortak borçlanma araçlarına açık destek veriyor.
İspanya, ilerleme sağlanabilmesi için "Avrupa Egemen Borçlanma Aracı" adlı yeni bir mekanizma kurulmasını öneriyor. Katılım gönüllü olacak, Avrupa Komisyonu üye ülkelerin borçlanma programlarının bir bölümünü merkezileştirecek. Ancak programa katılan ülkelerin AB’nin mali kurallarına uyması gerekecek.
AB’nin 27 üyesinin yanı sıra Avrupa İstikrar Mekanizması ve Avrupa Finansal İstikrar Fonu’nun da katılması halinde yıllık ihraç hacmi 850 milyar euroya ulaşabilecek. Böylece AB, beş yıl içinde 5 trilyon euroluk bir borçlanma stokuna sahip olabilecek.
Tüm AB ülkelerinin katılmaya yanaşmaması halinde ise İspanya, ilk aşamada bir "istekliler koalisyonu" kurulmasını öngörüyor.
Belgede, "Ancak girişimin anlamlı olabilmesi için Euro Bölgesi’nin en büyük beş borç ihraççısının en azından programa katılması gerekiyor. Yalnızca bu ülkelerin katılımı bile yıllık yaklaşık 540 ila 550 milyar euroluk ihraç hacmi sağlayabilir," deniliyor.
Mekanizmanın teminatı iki unsurdan oluşacak: Katılımcı üye ülkelere verilen krediler ve AB bütçesi.
AB’nin 27 üyesi halen 2028-2034 dönemini kapsayan uzun vadeli bütçeyi görüşüyor. 2026 sonuna kadar üzerinde anlaşmaya varılması beklenen bütçenin nasıl finanse edileceği ise yoğun tartışmalara konu oluyor.
